คำพิพากษาศาลฎีกา

เมื่อจำเลยยื่นคำร้องอุทธรณ์คำสั่งศาลชั้นต้นที่ไม่อนุญาตให้จำเลยฎีกาอย่างคนอนาถาภายใน 7 วัน ศาลชั้นต้นมีคำสั่งไม่รับคำร้อง จำเลยจึงยื่นคำร้องต่อศาลฎีกา และเมื่อศาลฎีกาเห็นว่าควรสั่งรับคำร้องอุทธรณ์คำสั่งศาลชั้นต้นที่ไม่อนุญาตให้จำเ …

ถ้าศาลอนุญาตให้ฎีกาอย่างคนอนาถา ผู้ฎีกาไม่ต้องนำเงินค่าธรรมเนียมที่จะต้องใช้แทนอีกฝ่ายหนึ่งมาวางศาลเมื่อจำเลยฎีกาอย่างอนาถา ศาลชั้นต้นต้องปฏิบัติตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 155,156 ก่อน ถ้าศาลชั้นต้นสั่งอนุญาตให้ฎีกาอ …

เมื่อศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์พิพากษายืนต้องกันว่า จำเลยมิได้มีเจตนาครอบครองที่พิพาทเพื่อตนเองแต่อยู่ในที่ พิพาทโดย อาศัยสิทธิของโจทก์ จำเลยจึงไม่ได้กรรมสิทธิ์ทางครอบครองปรปักษ์ ดังนั้น คดีของจำเลยจึงไม่มีเหตุผลสมควรที่จะฎีกาได้ จำเ …

ชายข่มขืนชำเราหญิงอายุ 15 ปี จนมีครรภ์คลอดบุตรศาลพิพากษาว่าเด็กเป็นบุตรของชายตามฟ้องของหญิง ให้ใช้นามสกุลชายให้เด็กอยู่กับหญิงและให้หญิงเป็นผู้ปกครองเด็กให้ค่าอุปการะเลี้ยงดูจนอายุ 20 ปี ให้ใช้ค่าเสียหายแก่หญิงชายต่อสู้ว่าข้อหาละเ …

การที่กฎหมายบัญญัติให้ชำระค่าธรรมเนียมศาลนั้น เป็นวิธีการอย่างหนึ่งในการเก็บเป็นรายได้ของรัฐบาล เมื่อมีการหลีกเลี่ยงไม่ชำระค่าธรรมเนียมศาล ศาลย่อมเป็นผู้เสียหาย บุคคลอื่นหาใช่ผู้เสียหายโดยตรงไม่ โจทก์ฟ้องว่า จำเลยซึ่งแพ้คดีแพ่งได้ …

ผู้ที่มิใช่บิดามารดาและไม่เป็นผู้ปกครองของหญิง ย่อมไม่มีอำนาจฟ้องเรียกเงินสินสอดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1436 วรรคท้าย ได้ (ประชุมใหญ่ ครั้งที่ 2/2517)

จำเลยยื่นคำร้องขอฎีกาอย่างคนอนาถา การที่ศาลชั้นต้นสั่งยกคำร้องไม่เชื่อว่าจำเลยยากจนไม่มีเงินเสียค่าธรรมเนียมศาล โดยฟังข้อเท็จจริงตามที่เคยได้ไต่สวนในชั้นอุทธรณ์ ไม่ทำการไต่สวนอนาถาในชั้นฎีกาเสียก่อนเป็นการไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธ …

สัญญาให้เช่าอสังหาริมทรัพย์ของผู้เยาว์เกินกว่าสามปี ที่บิดาผู้แทนโดยชอบธรรมเป็นผู้ทำแทนผู้เยาว์ โดยไม่ได้รับอนุญาตจากศาล สัญญานั้นไม่มีผลบังคับผูกพันผู้เยาว์ตั้งแต่การเช่าครบ 3 ปีแล้วตลอดมา และไม่เป็นโมฆียะอันจะพึงบอกล้างได้ จึงไม …

คดีนี้ศาลชั้นต้นอนุญาตให้จำเลยฎีกาอย่างคนอนาถาได้โดยถือว่าจำเลยยังยากจนอยู่ตามมาตรา 155 วรรคสองและได้ส่งสำนวนมาศาลฎีกาแล้ว โจทก์ยื่นคำร้องว่าจำเลยมิได้ยากจนศาลฎีกาพิเคราะห์แล้วเห็นว่า เรื่องบ้าน 4 หลังซึ่งโจทก์ อ้างว่าเป็นของจำเลย …

น้องผู้รับบุตรบุญธรรมไม่ใช่ญาติของบุตรบุญธรรม ดังนั้น น้องผู้รับบุตรบุญธรรม จึงไม่มีสิทธิยื่นคำร้องขอให้ศาลตั้งผู้ปกครองบุตรบุญธรรมซึ่งเป็นผู้เยาว์ได้ (ประชุมใหญ่ ครั้งที่ 4/2516)

โจทก์ฟ้องขอให้ศาลพิพากษาว่าจำเลยเป็นบุคคลล้มละลาย และยื่นคำร้องขอให้พิทักษ์ทรัพย์ของจำเลยชั่วคราว เมื่อศาลชั้นต้นมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ของจำเลยชั่วคราวแล้ว โจทก์ก็เป็นผู้ติดตามแจ้งให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ดำเนินการเรียกทรัพย์สินข …

การที่บิดาผู้แทนโดยชอบธรรมของโจทก์ได้ตกลงให้จำเลยเช่าอาคารพิพาทของโจทก์ในขณะที่โจทก์ทั้งสี่ยังเป็นผู้เยาว์ โดยมิได้รับอนุญาตจากศาลนั้น ย่อมให้เช่าได้เพียงไม่เกิน 3 ปีเท่านั้นคดีได้ความว่าจำเลยเช่ามาเกิน 3 ปีแล้ว ฉะนั้น การให้เช่าอ …

คดีก่อนโจทก์ฟ้องเรียกค่าอุปการะเลี้ยงดูบุตรผู้เยาว์จากจำเลย อ้างว่ามีข้อตกลงตามบันทึกข้อตกลงหลังทะเบียนหย่าศาลพิพากษาว่าบันทึกข้อตกลงดังกล่าวเป็นสัญญาประนีประนอมยอมความ เมื่อจำเลยซึ่งเป็นฝ่ายรับผิดไม่ได้ลงลายมือชื่อไว้ โจทก์จึงไม่ …

ผู้ปกครองของผู้เยาว์ตามคำสั่งศาลย่อมเป็นผู้แทนโดยชอบธรรมของผู้เยาว์มีอำนาจที่จะให้ความยินยอมในการรับบุตรบุญธรรมฉะนั้นเมื่อผู้แทนโดยชอบธรรมได้แสดงเจตนาให้ความยินยอมในการที่จะให้ผู้อื่นรับผู้เยาว์เป็นบุตรบุญธรรมแล้วผู้แทนโดยชอบธรรมย …

เมื่อคดีของจำเลยไม่มีเหตุผลอันสมควรที่จะฎีกาจึงไม่มีเหตุที่จะอนุญาตให้จำเลยฎีกาอย่างคนอนาถาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 155

แม้โจทก์จะเคยฟ้องจำเลยต่อศาลขอให้เพิกถอน อำนาจปกครองบุตรและศาลได้พิพากษาตามยอมให้จำเลยเป็นผู้ใช้อำนาจปกครองบุตร คดีถึงที่สุดไปแล้ว แต่เมื่อต่อมาปรากฏว่ามีการใช้อำนาจปกครองเกี่ยวกับตัวเด็กโดยมิชอบ หรือจัดการทรัพย์สินของเด็กในทางที่ …

เมื่อตามทางไต่สวนปรากฏว่าจำเลยที่ขอฎีกาอย่างคนอนาถายังมีหลักทรัพย์พอที่จะเสียค่าธรรมเนียมศาลได้ ศาลก็ต้องมีคำสั่งไม่อนุญาตให้จำเลยฎีกาอย่างคนอนาถา หากจำเลยยังประสงค์ที่จะยื่นฎีกา ก็ต้องนำเงินค่าธรรมเนียมมาชำระเสียภายในกำหนด

เมื่อไม่มีเหตุสมควรที่จะให้ฎีกาอย่างคนอนาถา ศาลไม่จำเป็นต้องไต่สวนคำร้องอนาถา

การที่ศาลจะอนุญาตให้คู่ความคนใดอุทธรณ์อย่างคนอนาถาได้นั้นต้องประกอบด้วยเป็นคนยากจนไม่มีทรัพย์สินพอจะเสียค่าธรรมเนียมและผู้ขอต้องแสดงให้เป็นที่พอใจศาลด้วยว่าคดีมีเหตุอันสมควรที่จะอุทธรณ์ หากศาลชั้นต้นเห็นว่าคดีไม่มีเหตุอันสมควรที่จ …

โจทก์ยื่นคำร้องขอดำเนินคดีอย่างคนอนาถา เมื่อศาลชั้นต้นไต่สวนและสั่งอนุญาตให้โจทก์ฟ้องคดีอย่างคนอนาถาได้ในทุนทรัพย์ซึ่งน้อยกว่าที่โจทก์ขอมาในท้ายฟ้อง ก็เท่ากับศาลรับฟ้องของโจทก์ในจำนวนทุนทรัพย์ที่อนุญาต ส่วนทุนทรัพย์ที่เกินกว่านั้น …