คำฟ้องและคำให้การ
โจทก์ฟ้องว่า โจทก์ทำสัญญาเช่านาจาก ท. และ พ. สามีภรรยา โจทก์ทำนาด้วยตนเองและชำระค่าเช่าโดยมิติดค้างตลอดมา จำเลยรับโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินดังกล่าวโดยทราบดีว่าโจทก์เป็นผู้เช่านา แล้วจำเลยไม่ยอมให้โจทก์เช่าทำนาต่อไป เป็นการไม่ชอบด้วยพระราชบัญญัติควบคุมการเช่านา พ.ศ. 2517 ซึ่งโจทก์มีโอกาสจะเช่าทำนาต่อไปอีก 6 ปี จึงขอให้จำเลยส่งมอบที่ดินให้แก่โจทก์ทำนาต่อไป และใช้ค่าเสียหายจำเลยทั้งสี่ให้การว่า พ. ขายให้แก่จำเลยทั้งสี่เพื่อทำนาด้วยตนเอง จำเลยซื้อที่ดินเมื่อพ้นกำหนดเวลาเช่าแล้ว พระราชบัญญัติควบคุมการเช่านา พ.ศ. 2517ใช้บังคับภายหลังวันทำสัญญาเช่า จึงไม่มีผลย้อนหลังศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยส่งมอบที่นาให้โจทก์ทำต่อไป และให้ใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์จำเลยทั้งสี่อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยทั้งสี่ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงฟังได้ว่าโจทก์เช่านาพิพาทมีกำหนด 1 ปีนับแต่วันที่ 4 มีนาคม 2517 ถึงวันที่ 4 มีนาคม 2518 พระราชบัญญัติควบคุมการเช่านา
พ.ศ. 2517 ใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 18 ธันวาคม 2517 จำเลยรับโอนกรรมสิทธิ์นาพิพาทเมื่อวันที่ 19 มีนาคม 2518 มาตรา 46 แห่งพระราชบัญญัติควบคุมการเช่านา พ.ศ. 2517 บัญญัติว่า การเช่านารายใดซึ่งได้ทำไว้ก่อนที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ ถ้าไม่มีกำหนดเวลาหรือมีกำหนดเวลาต่ำกว่า 6 ปีให้การเช่ารายนั้นมีกำหนด 6 ปี นับแต่วันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ เว้นแต่ผู้เช่านาไม่ประสงค์จะเช่านาต่อไป
ศาลฎีกาวินิจฉัย
ศาลฎีกาเห็นว่าสัญญาเช่านารายนี้ยังไม่ระงับในขณะพระราชบัญญัติควบคุมการเช่านา พ.ศ. 2517 ใช้บังคับ เมื่อสัญญานี้ทำก่อนพระราชบัญญัติดังกล่าวใช้บังคับ และเป็นสัญญาที่มีกำหนดเวลาต่ำกว่า 6 ปี จึงมีผลให้การเช่ามีกำหนดเวลา 6 ปี การโอนกรรมสิทธิ์นาพิพาทที่ให้เช่าหาทำให้สัญญาเช่าระงับไปไม่ จำเลยผู้รับโอนย่อมรับไปทั้งสิทธิและหน้าที่ของผู้โอน จำเลยต้องมอบนาพิพาทให้โจทก์เช่ามีกำหนด 6 ปี นับแต่วันที่พระราชบัญญัติควบคุมการเช่านา พ.ศ. 2517 ใช้บังคับพิพากษายืน
