Supreme Court Judgment, B.E. 2529 (ref. 60473)

พ.ศ. 2529 ศาลฎีกา

Legal principle (summary)

ความว่า จำเลยที่ 1 ถึงที่ 3 ฎีกา ศาลชั้นต้นสั่งว่าศาลอุทธรณ์อนุญาตให้โจทก์เพิ่มเติมฟ้องได้ ให้ศาลชั้นต้นดำเนินการไต่สวนคำร้องขอฟ้องอย่างคนอนาถาใหม่เป็นคำสั่งระหว่างพิจารณาห้ามมิให้ฎีกา จะฎีกาได้ต่อเมื่อศาลมีคำพิพากษาหรือชี้ขาดคดีแล้วตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 226 และมาตรา 247จึงไม่รับฎีกาของจำเลยทั้งสาม จำเลยทั้งสามเห็นว่า คำพิพากษาศาลอุทธรณ์ดังกล่าวมิใช่เป็นการพิจารณาพิพากษาในเรื่องเนื้อหาอนาถาของโจทก์อันได้แก่ยากจนจริงและมีมูลจริงหรือไม่ ซึ่งจะทำให้คำพิพากษาศาลอุทธรณ์นั้นกลายเป็นคำสั่งระหว่างพิจารณาไปได้ จำเลยทั้งสามจึงมีสิทธิฎีกาคำพิพากษาของศาลอุทธรณ์ได้ทันทีเพราะไม่มีบทกฎหมายใดห้ามไว้และไม่ต้องด้วยบทบัญญัติตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 226 และมาตรา 247 อีกทั้งฎีกาของจำเลยก็เป็นการฎีกาในข้อกฎหมายคัดค้านคำพิพากษาของศาลอุทธรณ์เฉพาะที่ศาลอุทธรณ์อนุญาตให้โจทก์แก้ไขเพิ่มเติมฟ้องได้และให้ศาลชั้นต้นดำเนินการไต่สวนอนาถาแล้วมีคำสั่งใหม่ตามรูปคดีเท่านั้น หาได้ฎีกาในเนื้อหาเรื่องอนาถาของโจทก์แต่อย่างใดไม่ ทั้งนี้เพราะเมื่อศาลชั้นต้นงดการไต่สวนคำร้องขอดำเนินคดีอย่างคนอนาถาของโจทก์ เนื่องจากคำฟ้องของโจทก์ไม่มีมูลที่จะฟ้องร้อง และโจทก์ยังไม่เกิดสิทธิโต้แย้งตามกฎหมาย และสั่งให้โจทก์นำค่าธรรมเนียมศาลมาชำระภายใน7 วัน หากประสงค์จะดำเนินคดีต่อไปนั้น เป็นกรณีที่ศาลชั้นต้นยังไม่ได้สั่งรับคำฟ้องของโจทก์ โจทก์จึงไม่มีอำนาจขอแก้ไขเพิ่มเติมฟ้องได้ เมื่อศาลชั้นต้นมีคำสั่งยกคำร้องขอแก้ไขเพิ่มเติมฟ้องของโจทก์ แต่ศาลอุทธรณ์มีคำพิพากษาอนุญาตให้โจทก์แก้ไขเพิ่มเติมฟ้องและให้ศาลชั้นต้นดำเนินการไต่สวนคำร้องขอฟ้องอย่างคนอนาถาใหม่ เท่ากับเป็นการอนุญาตให้โจทก์แก้ไขเพิ่มเติมฟ้องเดิมที่ไม่ชอบด้วยกฎหมายซึ่งศาลชั้นต้นมีคำสั่งไว้ในตอนแรกว่าคดีของโจทก์ยังไม่เกิดสิทธิโต้แย้งตามกฎหมาย กลายเป็นฟ้องที่ชอบด้วยกฎหมายขึ้นมานั่นเอง กรณีนี้จึงไม่มีบทกฎหมายใดสนับสนุนและอนุญาตให้โจทก์ขอแก้ไขเพิ่มเติมฟ้องได้ และเป็นการขัดต่อความสงบเรียบร้อยของประชาชน โปรดมีคำสั่งให้ศาลชั้นต้นรับฎีกาของจำเลยทั้งสามไว้พิจารณาพิพากษาต่อไป หมายเหตุ โจทก์ที่ 1 ที่ 2 แถลงคัดค้าน (อันดับ 48) จำเลยทั้งสามชำระค่าคำร้องมา 200 บาท โจทก์ฟ้องพร้อมยื่นคำร้องขอดำเนินคดีอย่างคนอนาถา ขอให้จำเลยทั้งสามแบ่งทรัพย์มรดกของพลตำรวจเอกประเสริฐ รุจิรวงศ์จากทรัพย์สินเป็นเงิน 116,172,770.44 บาท ให้แก่โจทก์ทั้งสองเป็นเงิน 21,122,321.90 บาท ศาลชั้นต้นนัดไต่สวนคำร้องขอฟ้องคดีอย่างคนอนาถา ครั้นถึงวันนัดศาลชั้นต้นเห็นว่า คดีพอวินิจฉัยโดยไม่จำต้องไต่สวนพยานโจทก์ จึงให้งดการไต่สวน แล้วมีคำสั่งว่าตามคำฟ้องของโจทก์ไม่ปรากฏว่าจำเลยทั้งสามไม่ยอมแบ่งมรดกให้โจทก์อันเป็นการโต้แย้งสิทธิของโจทก์แต่อย่างใด คดีของโจทก์จึงไม่มีมูลที่จะฟ้องร้อง ให้ยกคำร้องขอดำเนินคดีอย่างคนอนาถาหากโจทก์ประสงค์จะดำเนินคดีต่อไปให้นำค่าธรรมเนียมศาลมาชำระภายใน 7 วันนับแต่วันนี้ โจทก์ยื่นคำร้องขอแก้ไขคำฟ้อง เนื่องจากพิมพ์ข้อความผิดพลาดและขาดตกบกพร่อง ศาลชั้นต้นสั่งว่าศาลยังมิได้สั่งรับฟ้อง จึงไม่มีคำฟ้องที่โจทก์จะขอแก้ได้ ให้ยกคำร้อง ในวันเดียวกับที่โจทก์ขอแก้ไขคำฟ้อง โจทก์ยื่นคำร้องขอฟ้องคดีอย่างคนอนาถาใหม่อีกครั้งหนึ่ง โดยขอให้ศาลไต่สวนคำร้องขอฟ้องคดีอย่างคนอนาถาของโจทก์ต่อไป อ้างว่าตามคำร้องขอแก้ไขฟ้องของโจทก์ คดีของโจทก์มีมูลที่จะฟ้องร้อง และโจทก์ทั้งสองก็เป็นคนยากจนไม่มีเงินที่จะเสียค่าธรรมเนียมศาลได้ ศาลชั้นต้นสั่งว่าศาลสั่งยกคำร้องขอดำเนินคดีอย่างคนอนาถาและคำร้องขอแก้ฟ้องไปแล้ว ไม่มีเหตุที่จะสั่งไต่สวนใหม่ ให้ยกคำร้อง โจทก์ที่ 1 ที่ 2 อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายกคำสั่งศาลชั้นต้น เฉพาะที่เกี่ยวกับคำร้องขอแก้ไขเพิ่มเติมฟ้องและคำร้องขอฟ้องอย่างคนอนาถาใหม่ของโจทก์ อนุญาตให้โจทก์เพิ่มเติมฟ้องได้ ให้ศาลชั้นต้นดำเนินการไต่สวนคำร้องขอฟ้องอย่างคนอนาถาใหม่ของโจทก์ แล้วมีคำสั่งใหม่ตามรูปคดี นอกจากนี้คงให้เป็นไปตามคำสั่งศาลชั้นต้น จำเลยที่ 1 ถึงที่ 3 ฎีกา ศาลชั้นต้นมีคำสั่งดังกล่าว(อันดับ 36) จำเลยทั้งสามจึงยื่นคำร้องนี้ (อันดับ 39) คำสั่ง คำพิพากษาของศาลอุทธรณ์ที่อนุญาตให้โจทก์เพิ่มเติมฟ้องและให้ศาลชั้นต้นไต่สวนคำร้องขอฟ้องอย่างคนอนาถาใหม่ของโจทก์นั้น ไม่เป็นคำสั่งระหว่างพิจารณาของศาลอุทธรณ์ จึงไม่ต้องห้ามฎีกาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 226,247 ให้ศาลชั้นต้นรับฎีกาจำเลยทั้งสามไว้ดำเนินการต่อไป คืนค่าคำร้องที่ชำระเกินมา 160 บาทแก่จำเลยทั้งสาม

คำฟ้องและคำให้การ

ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำสั่งคำร้องที่ 1590/2529นางสาวปัทมา ไกรพินิจหรือใจซื่อหรือซิ้นใจซื่อ และโจทก์นายสมชนก ไกรพินิจหรือใจซื่อหรือซิ้นใจซื่อฯโจทก์ร้อยตำรวจเอกวีรพล รุจิรวงศ์ กับพวกจำเลยร้อยตำรวจเอกวีรพล รุจิรวงศ์ ที่ 1ผู้ยื่นคำร้องนางจันทิมา ทีปสุวรรณ ที่ 2ผู้ยื่นคำร้อง ป.วิ.พ. ม. 226, ม. 247ความว่า จำเลยที่ 1 ถึงที่ 3 ฎีกา ศาลชั้นต้นสั่งว่าศาลอุทธรณ์อนุญาตให้โจทก์เพิ่มเติมฟ้องได้ ให้ศาลชั้นต้นดำเนินการไต่สวนคำร้องขอฟ้องอย่างคนอนาถาใหม่เป็นคำสั่งระหว่างพิจารณาห้ามมิให้ฎีกา จะฎีกาได้ต่อเมื่อศาลมีคำพิพากษาหรือชี้ขาดคดีแล้วตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 226 และมาตรา 247จึงไม่รับฎีกาของจำเลยทั้งสาม

จำเลยทั้งสามเห็นว่า คำพิพากษาศาลอุทธรณ์ดังกล่าวมิใช่เป็นการพิจารณาพิพากษาในเรื่องเนื้อหาอนาถาของโจทก์อันได้แก่ยากจนจริงและมีมูลจริงหรือไม่ ซึ่งจะทำให้คำพิพากษาศาลอุทธรณ์นั้นกลายเป็นคำสั่งระหว่างพิจารณาไปได้ จำเลยทั้งสามจึงมีสิทธิฎีกาคำพิพากษาของศาลอุทธรณ์ได้ทันทีเพราะไม่มีบทกฎหมายใดห้ามไว้และไม่ต้องด้วยบทบัญญัติตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 226 และมาตรา 247 อีกทั้งฎีกาของจำเลยก็เป็นการฎีกาในข้อกฎหมายคัดค้านคำพิพากษาของศาลอุทธรณ์เฉพาะที่ศาลอุทธรณ์อนุญาตให้โจทก์แก้ไขเพิ่มเติมฟ้องได้และให้ศาลชั้นต้นดำเนินการไต่สวนอนาถาแล้วมีคำสั่งใหม่ตามรูปคดีเท่านั้น หาได้ฎีกาในเนื้อหาเรื่องอนาถาของโจทก์แต่อย่างใดไม่

ทั้งนี้เพราะเมื่อศาลชั้นต้นงดการไต่สวนคำร้องขอดำเนินคดีอย่างคนอนาถาของโจทก์ เนื่องจากคำฟ้องของโจทก์ไม่มีมูลที่จะฟ้องร้อง และโจทก์ยังไม่เกิดสิทธิโต้แย้งตามกฎหมาย และสั่งให้โจทก์นำค่าธรรมเนียมศาลมาชำระภายใน7 วัน หากประสงค์จะดำเนินคดีต่อไปนั้น เป็นกรณีที่ศาลชั้นต้นยังไม่ได้สั่งรับคำฟ้องของโจทก์ โจทก์จึงไม่มีอำนาจขอแก้ไขเพิ่มเติมฟ้องได้ เมื่อศาลชั้นต้นมีคำสั่งยกคำร้องขอแก้ไขเพิ่มเติมฟ้องของโจทก์ แต่ศาลอุทธรณ์มีคำพิพากษาอนุญาตให้โจทก์แก้ไขเพิ่มเติมฟ้องและให้ศาลชั้นต้นดำเนินการไต่สวนคำร้องขอฟ้องอย่างคนอนาถาใหม่ เท่ากับเป็นการอนุญาตให้โจทก์แก้ไขเพิ่มเติมฟ้องเดิมที่ไม่ชอบด้วยกฎหมายซึ่งศาลชั้นต้นมีคำสั่งไว้ในตอนแรกว่าคดีของโจทก์ยังไม่เกิดสิทธิโต้แย้งตามกฎหมาย

กลายเป็นฟ้องที่ชอบด้วยกฎหมายขึ้นมานั่นเอง กรณีนี้จึงไม่มีบทกฎหมายใดสนับสนุนและอนุญาตให้โจทก์ขอแก้ไขเพิ่มเติมฟ้องได้ และเป็นการขัดต่อความสงบเรียบร้อยของประชาชน โปรดมีคำสั่งให้ศาลชั้นต้นรับฎีกาของจำเลยทั้งสามไว้พิจารณาพิพากษาต่อไป หมายเหตุ โจทก์ที่ 1 ที่ 2 แถลงคัดค้าน (อันดับ 48) จำเลยทั้งสามชำระค่าคำร้องมา 200 บาท

โจทก์ฟ้องพร้อมยื่นคำร้องขอดำเนินคดีอย่างคนอนาถา ขอให้จำเลยทั้งสามแบ่งทรัพย์มรดกของพลตำรวจเอกประเสริฐ รุจิรวงศ์จากทรัพย์สินเป็นเงิน 116,172,770.44 บาท ให้แก่โจทก์ทั้งสองเป็นเงิน 21,122,321.90 บาท ศาลชั้นต้นนัดไต่สวนคำร้องขอฟ้องคดีอย่างคนอนาถา ครั้นถึงวันนัดศาลชั้นต้นเห็นว่า คดีพอวินิจฉัยโดยไม่จำต้องไต่สวนพยานโจทก์ จึงให้งดการไต่สวน แล้วมีคำสั่งว่าตามคำฟ้องของโจทก์ไม่ปรากฏว่าจำเลยทั้งสามไม่ยอมแบ่งมรดกให้โจทก์อันเป็นการโต้แย้งสิทธิของโจทก์แต่อย่างใด คดีของโจทก์จึงไม่มีมูลที่จะฟ้องร้อง ให้ยกคำร้องขอดำเนินคดีอย่างคนอนาถาหากโจทก์ประสงค์จะดำเนินคดีต่อไปให้นำค่าธรรมเนียมศาลมาชำระภายใน 7 วันนับแต่วันนี้

โจทก์ยื่นคำร้องขอแก้ไขคำฟ้อง เนื่องจากพิมพ์ข้อความผิดพลาดและขาดตกบกพร่อง ศาลชั้นต้นสั่งว่าศาลยังมิได้สั่งรับฟ้อง จึงไม่มีคำฟ้องที่โจทก์จะขอแก้ได้ ให้ยกคำร้อง ในวันเดียวกับที่โจทก์ขอแก้ไขคำฟ้อง

โจทก์ยื่นคำร้องขอฟ้องคดีอย่างคนอนาถาใหม่อีกครั้งหนึ่ง โดยขอให้ศาลไต่สวนคำร้องขอฟ้องคดีอย่างคนอนาถาของโจทก์ต่อไป อ้างว่าตามคำร้องขอแก้ไขฟ้องของโจทก์ คดีของโจทก์มีมูลที่จะฟ้องร้อง และโจทก์ทั้งสองก็เป็นคนยากจนไม่มีเงินที่จะเสียค่าธรรมเนียมศาลได้ ศาลชั้นต้นสั่งว่าศาลสั่งยกคำร้องขอดำเนินคดีอย่างคนอนาถาและคำร้องขอแก้ฟ้องไปแล้ว ไม่มีเหตุที่จะสั่งไต่สวนใหม่ ให้ยกคำร้อง โจทก์ที่ 1 ที่ 2 อุทธรณ์

คำพิพากษาศาลล่าง

ศาลอุทธรณ์พิพากษายกคำสั่งศาลชั้นต้น เฉพาะที่เกี่ยวกับคำร้องขอแก้ไขเพิ่มเติมฟ้องและคำร้องขอฟ้องอย่างคนอนาถาใหม่ของโจทก์ อนุญาตให้โจทก์เพิ่มเติมฟ้องได้ ให้ศาลชั้นต้นดำเนินการไต่สวนคำร้องขอฟ้องอย่างคนอนาถาใหม่ของโจทก์ แล้วมีคำสั่งใหม่ตามรูปคดี นอกจากนี้คงให้เป็นไปตามคำสั่งศาลชั้นต้น จำเลยที่ 1 ถึงที่ 3 ฎีกา

ศาลชั้นต้นมีคำสั่งดังกล่าว(อันดับ 36) จำเลยทั้งสามจึงยื่นคำร้องนี้ (อันดับ 39) คำสั่ง คำพิพากษาของศาลอุทธรณ์ที่อนุญาตให้โจทก์เพิ่มเติมฟ้องและให้ศาลชั้นต้นไต่สวนคำร้องขอฟ้องอย่างคนอนาถาใหม่ของโจทก์นั้น ไม่เป็นคำสั่งระหว่างพิจารณาของศาลอุทธรณ์ จึงไม่ต้องห้ามฎีกาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 226,247 ให้ศาลชั้นต้นรับฎีกาจำเลยทั้งสามไว้ดำเนินการต่อไป คืนค่าคำร้องที่ชำระเกินมา 160 บาทแก่จำเลยทั้งสาม

Matter details

Panel of judges: อำนวย เปล่งวิทยา · สุชาติ จิวะชาติ · เสรี แสงศิลป์
Source: กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนก

Search on the Supreme Court site

Facing a similar situation?

Describe your situation for a free initial check, or consult a lawyer who will look at your own facts.

Check my case free Find a lawyer

Judgments are provided for research. Every case turns on its own facts and this is not legal advice for your matter; the authoritative version is the Supreme Court's.