คำฟ้องและคำให้การ
ผู้ร้องยื่นคำร้องว่า มีการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรทั่วไปในวันที่ ๑๘ เมษายน ๒๕๒๒ ผู้ร้องเป็นผู้สมัครรับเลือกตั้งเป็นผู้สมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในเขตเลือกตั้งที่ ๔ จังหวัดอุดรธานี สังกัดพรรคสังคมประชาธิปไตย หมายเลขประจำตัว ๖ นายเปียะกวง แซ่เชาว์ ฯลฯ ใช้ชื่อ "เกียรติชัย ชัยเชาวรัตน์" สมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในเขตเดียวกัน สังกัดพรรคกิจสังคม หมายเลขประจำตัว ๑๒ และเป็นผู้หนึ่งที่ได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในเขต ๔ นายเกียรติชัยเป็นผู้ไม่มีสิทธิสมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาพผู้แทนราษฎรตามมาตรา ๒๖ แห่งพระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ.๒๕๒๒ และมาตรา ๖ แห่งพระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (ฉบับที่ ๒)
พ.ศ.๒๕๒๓ ซึ่งยกเลือกมาตรา ๑๙ แห่งพระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ.๒๕๒๒ กล่าวคือบิดามารดานายเกียรติชัยเป็นคนสัญชาติจีน และนายเเกียรติชัยมิได้เป็นผู้เข้าเรียนอยู่ในโรงเรียนตามกำหนดเวลาและมิได้เป็นผู้ที่สอบไล่ได้ไม่ต่ำกว่าระดับมัธยมศึกษาตอนปลายตามหลักสูตรของกระทรวงศีกษาธิการหรือตามแผนการศึกษาของชาติหรือได้เข้าเรียนอยู่ในโรงเรียนหรือสถาบันการศึกษาอื่นในประเทศตามกำหนดเวลามาโดยตลอด จนมีความรู้ตามที่กระทรวงศึกษาธิการเทียบเท่าหรือรับรองว่าเทียบเท่าได้ไม่ต่ำกว่าระดับมัธยมศึกษาตอนปลายตามหลักสูตรของกระทรวงศึกษาธิการหรือตามแผนการศึกษาของชาติ นอกจากนั้นยังได้ยื่นหลักฐานใบเทียบความรู้แสดงคุณวุฒิการศึกษาอันเป็นเท็จว่าเป็นผู้สำเร็จการศึกษาอาชีวศึกษาชั้นสูง
แผนกพณิชยการทำให้เจ้าหน้าที่หลงเชื่อจึงรับสมัคร ไว้จนกระทั่งนายเกียรติชัยได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ขอให้มีคำสั่งว่านายเกียรติชัยเป็นผู้ขาดคุณสมบัติของผู้สมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ให้สมาชิกภาพการเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรของนายเกียรติชัยเป็นโมฆะ และให้มีการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในเขต ๔ จังหวัดอุดรธานีใหม่ นายสมภาพ ศรีวรขาน ผู้ว่าราชการจังหวัดอุดรธานี ผู้ดำเนินการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดอุดรธานียื่นคำคัดค้านว่า นายเกียรติชัยได้ยื่นใบสมัครโดยระบุว่าบิดามารดามีสัญชาติไทย จบการศึกษาอาชีวศึกษาชั้นสูงแผนกพณิชยการ ผู้คัดค้านได้ตรวจสอบเอกสารและหลักฐานแล้วเห็นว่านายเกียรติชัยมีคุณสมบัติครบถ้วน จึงรับสมัครผู้คัดค้านได้ดำเนินการเลือกตั้งโดยถูกต้องสมบูรณ์ตามกฎหมาย
ขอให้ยกคำร้อง นายเกียรติ ชัยเชาวรัตน์ ยื่นคำคัดค้านว่าบิดามารดาเป็นคนสัญชาติจีนเหตุที่กรอกข้อความในใบสมัครว่าบิดาเป็นไทยก็เพื่อให้ตรงกับข้อความในทะเบียนราษฎรซึ่งผิดพลาดในช่องสัญชาติบิดาว่าไทยและไม่สามารถจะขอแก้ไขได้ทัน แต่ผู้คัดค้านรู้ว่าบิดาเป็นคนต่างด้าวจึงได้ยื่นใบเทียบความรู้ซึ่งเทียบได้ไม่ต่ำกว่าระดับมัธยมศึกษาตอนปลายของกระทรวงศึกษาธิการไปพร้อมกับใบสมัคร ผู้คัดค้านจนประถมปีที่ ๔ จากโรงเรียนจงเจ็นวิทยาหรืออุดรวิทยา และสอบได้ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๖ ตามระเบียบของกระทรวงศึกษาธิการแล้วได้เข้าเรียนต่อในโรงเรียนพณิชยการพระนคร เมื่อวันที่ ๑๗ พฤษภาคม ๒๔๙๙ และเรียนตามกำหนดเวลามาโดยตลอด สอบไล่ได้ในชั้นพณิชยการปีที่สามซึ่งเป็นชั้นสูงสุดของโรงเรียนเมื่อวันที่ ๓ เมษายน ๒๕๑๒ ผู้คัดค้านจึงมีคุณสมบัติเป็นผู้มีสิทธิสมัครรับเลือกตั้งเป็นผู้แทนราษฎรโดยชอบ
คำร้องของผู้ร้องไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา ๑๗๒ และคำขอบังคับต่อรัฐธรรมนูญแห่งราชอาญาจักรไทย พ.ศ.๒๕๒๑ มาตรา ๙๐ วรรคสอง นอกจากนั้นผู้ร้องได้คะแนนเป็นลำดับที่ ๘ แม้จะฟังว่าผู้คัดค้านได้รับเลือกตั้งมาโดยไม่ชอบก็ไม่มีผลทำให้ผู้ร้องเป็นผู้ได้รับเลือกตั้ง ผู้ร้องไม่เสียหายและไม่มีเหตุสมควรจะสั่งให้มีการเลือกตั้งใหม่ ขอให้ยกคำร้อง ศาลชั้นต้นทำความเห็นว่า ควรยกคำร้อง
ศาลฎีกาวินิจฉัย
ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า สำหรับปัญหาที่ว่าคำร้องของผู้ร้องไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๑๗๒ เพราะผู้ร้องลอกข้อความในบทบัญญัติของกฎหมายในเรื่องคุณสมบัติของผู้สมัครรับเลือกตั้งซึ่งมีข้อความหลายตอน แต่ละตอนมีความหมายแตกต่างกัน โดยมิได้แสดงให้ชัดแจ้งว่านายเกียรติชัยไม่มีคุณสมบัติอย่างไรนั้น เห็นว่า การที่ผู้ร้องกล่าวในคำร้องว่า นายเกียรติชัยขาดคุณสมบัติเป็นผู้สมัครรับเลือกตั้งโดยนำข้อความในมาตรา ๑๙ (๑) แห่งพระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. ๒๕๒๒ ซึ่งแก้ไขโดยมาตรา ๖ แห่งพระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (ฉบับที่ ๒) พ.ศ.๒๕๒๓ มากล่าวในคำร้องนั้น เป็นที่เข้าใจได้ว่านายเกียรติชัยมิใช่เป็นบุคคลที่มีคุณสมบัติอย่างใดอย่างหนึ่งตามที่บัญญัติไว้ในกฎหมายดังกล่าว จึงเป็นคำร้องที่ชัดแจ้ง
ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๑๗๒ แล้ว ส่วนปัญหาที่ว่านายเกียรติชัยเป็นผู้ขาดคุณสมบัติสมัครรับเลือกตั้งหรือไม่นั้น ได้ความว่าหลังจากจบการศึกษาชั้นประถมแล้ว นายเกียรติชัยได้เข้าเรียนกวดวิชาที่โรงเรียนวัดราชนัดดาและสอบเทียบได้ชั้นมัธยมปีที่ ๓ หลังจากนั้นได้เข้าเรียนที่โรงเรียนกวดวิชาวัดสุทัศน์และสอบเทียบได้ชั้นมัธยมปีที่๖ ซึ่งสามารถเข้าเรียนต่อในสายอาชีวะได้ เมื่อนายเกียรติชัยได้เรียนในโรงเรียนพณิชยการพระนครติดต่อกัน ๓ ปี และสำเร็จการศึกษาชั้นปีที่ ๓ อันเป็นชั้นสูงสุดของโรงเรียน ซึ่งกระทรวงศึกษารับรองว่า ความรู้ชั้นนี้เทียบได้ชั้นประโยคเตรียมอุดมศึกษา ดังนั้น จึงถือได้ว่านายเกียรติชัยได้เข้าเรียนอยู่ในโรงเรียนหรือสถาบันอื่นในประเทศตามกำหนดเวลามาโดยตลอดจนมีความรู้ตามที่กระทรวงศึกษาธิการเทียบเท่าหรือรับรองว่าเทียบได้ไม่ต่ำกว่าระดับมัธยมศึกษาตอนปลายตามหลักสูตรของกระทรวงศึกษาธิการหรือตามแผนการศึกษาของชาติดังที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๑๙ (๑)
แห่งพระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. ๒๕๒๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๒๓ มาตรา ๖ นายเกียรติชัยจึงเป็นผู้มีคุณสมบัติสมัครรับเลือกตั้งเป็นผู้แทนราษฎรได้ตามกฎหมาย ให้ยกคำร้องของผู้ร้อง ค่าฤชาธรรมเนียมให้เป็นพับ
