คำฟ้องและคำให้การ
โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นเจ้าของที่ดินโฉนดที่ 921 โจทก์ให้จำเลยทำกิน ต่อมาจำเลยโต้แย้งว่าเป็นของจำเลย ขอให้ศาลพิพากษาว่าที่นาโฉนดที่ 921 เป็นของโจทก์จำเลยให้การว่า ที่นาโฉนด 921 เป็นสินสมรสระหว่างโจทก์กับนายกีดเมื่อนายกีดถึงแก่กรรม นาพิพาทจึงตกเป็นมรดกของนายกีดจำเลยที่ 2 เป็นผู้รับมรดกแทนที่นางสวนซึ่งเป็นบุตรของโจทก์และนายกีด โจทก์เคยฟ้องจำเลยที่ 2 ขอแบ่งมรดกครั้งหนึ่งแล้ว นาพิพาทเป็นมรดก เมื่อโจทก์มิได้ฟ้องขอแบ่งเสียในคราวเดียวกัน โจทก์กลับมาฟ้องขอให้ศาลแสดงว่านาพิพาทเป็นกรรมสทธิ์ของโจทก์เป็นคดีนี้อีก จึงเป็นฟ้องซ้ำ ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นเห็นว่า ฟ้องของโจทก์ไม่เป็นฟ้องซ้ำ พิพากษาให้แบ่งที่นาพิพาทออกเป็นสองส่วน
ตกได้กับโจทก์ 1 ส่วน ตกเป็นมรดกนายกีด 1 ส่วน ส่วนที่ตกเป็นมรดกนายกีดให้แบ่งออกเป็น 3 ส่วน ตกได้แก่โจทก์และจำเลยคนละส่วนจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์เห็นว่าเป็นฟ้องซ้ำเฉพาะส่วนที่เป็นมรดก พิพากษาแก้เป็นว่าโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องเรียกทรัพย์พิพาทส่วนที่เป็นมรดกของนายกีดโดยให้ยกฟ้องโจทก์เฉพาะข้อนี้ นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นโจทก์ฎีกาศาลฎีกาปรึกษาแล้วคงมีประเด็นที่จะต้องพิจารณาเฉพาะทรัพย์พิพาทครึ่งหนึ่งซึ่งตกเป็นมรดกของนายกีด เป็นฟ้องซ้ำหรือไม่ข้อเท็จจริงฟังเป็นยุติว่าโจทก์เป็นภริยานายกีด นางสวนเป็นบุตรโจทก์และนายกีด จำเลยที่ 2 เป็นบุตรนางสวน และเป็นหลานโจทก์โจทก์เคยฟ้องจำเลยที่ 2 ขอแบ่งทรัพย์ซึ่งเป็นสินสมรสระหว่างโจทก์กับนายกีดและเป็นมรดกนายกีดกับจำเลยที่ 2 ศาลพิพากษาให้แบ่งคดีถึงที่สุดแล้วตามคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 106/2505 ของศาลจังหวัดสุโขทัย
ศาลฎีกาวินิจฉัย
ศาลฎีกาเห็นว่า ถึงแม้คดีนี้โจทก์จะฟ้องตั้งรูปคดีว่าโจทก์เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ในที่พิพาททั้งแปลง ขอให้ศาลแสดงว่าที่พิพาทเป็นของโจทก์ทั้งหมดก็ตามแต่จำเลยก็ต่อสู้ว่าที่พิพาทเป็นสินสมรสระหว่างโจทก์กับนายกีด จำเลยมีสิทธิรับมรดกแทนที่นางสวนมารดาจำเลย และทางพิจารณาข้อเท็จจริงฟังเป็นยุติว่า ที่พิพาทครึ่งหนึ่งเป็นมรดกของนายกีด เมื่อพิจารณาคำร้องและคำให้การและข้อเท็จจริงดังกล่าวแล้วจะเห็นได้ว่า คดีมีประเด็นที่จะต้องพิจารณาเกี่ยวกับการแบ่งมรดกนายกีดนั่นเอง จึงถือได้ว่ามีประเด็นอย่างเดียวกับประเด็นในคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 106/2505 ซึ่งพิพากษาเสร็จเด็ดขาดไปแล้ว โจทก์จำเลยในคดีก่อนกับคดีนี้เป็นคู่ความเดียวกัน
ฉะนั้น ฟ้องของโจทก์ที่เกี่ยวกับมรดกนายกีด ระหว่างโจทก์กับจำเลยที่ 2 ในคดีนี้จึงเป็นฟ้องซ้ำโจทก์ฎีกาว่า คดีก่อนโจทก์ฟ้องเฉพาะจำเลยที่ 2 ส่วนคดีนี้ฟ้องสามีจำเลยที่ 2 เป็นจำเลยร่วมด้วย จึงมิใช่คู่ความเดียวกัน ไม่เป็นฟ้องซ้ำพิเคราะห์แล้วเห็นว่า ในกรณีเกี่ยวกับมรดกเป็นเรื่องพิพาทระหว่างจำเลยที่ 2 กับโจทก์โดยตรง ไม่เกี่ยวกับจำเลยที่ 1 แม้จำเลยที่ 1 จะมีส่วนได้รับประโยชน์ในมรดกของนายกีดในเมื่อจำเลยที่ 2 ได้รับมาก็เป็นผลเนื่องมาจากสิทธิของจำเลยที่ 2 ฉะนั้น เมื่อคดีระหว่างจำเลยที่ 2 กับโจทก์เป็นฟ้องซ้ำโจทก์ไม่มีสิทธิขอแบ่งมรดกจากจำเลยที่ 2 ต่อไปแล้ว โจทก์ก็ไม่มีทางจะขอแบ่งมรดกดังกล่าวจากจำเลยที่ 1 ได้ฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้นพิพากษายืน
