คำฟ้องและคำให้การ
โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นเจ้าของจักร ได้ให้ผู้มีชื่อหลายคนเช่าซื้อจักรไป 7 คัน ผู้มีชื่อเหล่านั้นได้นำเอาจักรดังกล่าวไปจำนำไว้แก่จำเลย จำเลยไม่ได้รับความคุ้มครองจากพระราชบัญญัติโรงรับจำนำ ขอให้บังคับให้จำเลยคืนจักรในสภาพเรียบร้อยหรือมิฉะนั้นก็ให้ใช้เงินคืนแก่โจทก์จำเลยสู้ว่า จำเลยในฐานะหุ้นส่วนและในฐานะโรงรับจำนำย่งเส็งได้รับจำนำจักรไว้โดยสุจริต เปิดเผยและชอบด้วยกฎหมายได้รับความคุ้มครองตามพระราชบัญญัติโรงรับจำนำ พ.ศ. 2505 หากผู้ซื้อและผู้ค้ำประกันผิดสัญญา โจทก์ชอบที่จะดำเนินคดีเป็นอีกส่วนต่างหากขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วเห็นว่า จำเลยได้รับจำนำจักรไว้ก่อนพระราชบัญญัติโรงรับจำนำ พ.ศ. 2505 ใช้บังคับจึงไม่ได้รับความคุ้มครองและขณะจำเลยรับจำนำจักรรายพิพาทไว้
อยู่ในระหว่างพระราชบัญญัติโรงรับจำนำ พ.ศ. 2480 และพระราชบัญญัติโรงรับจำนำ(ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2484 ใช้บังคับอยู่ โดยให้สิทธิรับจำนำได้เพียงไม่เกินรายละ 400 บาท จำเลยรับจำนำจักรไว้เกินคันละ 400 บาท จึงไม่ได้รับความคุ้มครอง แม้จะรับไว้โดยสุจริตและเปิดเผยก็ตามกรรมสิทธิ์ในจักรพิพาทยังเป็นของโจทก์ โจทก์มีสิทธิติดตามเรียกจากจำเลยได้ และเป็นสิทธิของโจทก์ที่จะยังไม่ดำเนินคดีเอาแก่ผู้ซื้อและผู้ค้ำประกันก่อนได้ พิพากษาให้จำเลยร่วมรับผิดคืนจักรให้แก่โจทก์หรือใช้ราคาจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาเห็นว่า โจทก์เป็นเจ้าของจักรรายพิพาท โจทก์ได้ให้เช่าซื้อไปโดยมีข้อสัญญาว่าผู้เช่าซื้อจะไม่นำไปจำนำแก่บุคคลอื่นเมื่อผู้เช่าซื้อนำไปจำนำจำเลย
โจทก์ผู้เป็นเจ้าของชอบที่จะกลับเข้าครอบครองจักรรายพิพาทได้และใช้สิทธิติดตามฟ้องเรียกคืนจากจำเลยได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1336 เว้นแต่จำเลยจะได้รับความคุ้มครองตามพระราชบัญญัติโรงรับจำนำแต่ปรากฏว่าเวลาที่จำเลยรับจำนำจักรรายพิพาทยังอยู่ในระหว่างเวลาที่พระราชบัญญัติโรงรับจำนำ พ.ศ. 2480 และพระราชบัญญัติโรงรับจำนำ (ฉบับที่ 2) พ.ศ.2484 ยังใช้บังคับอยู่ ซึ่งกำหนดให้โรงรับจำนำรับแต่ละรายมีจำนวนเงินไม่เกิน 400 บาท แต่คดีนี้จำเลยรับจำนำไว้แต่ละคันเป็นเงินเกินกว่า 400 บาท ทั้งสิ้นจำเลยจึงไม่ได้รับความคุ้มครองตามพระราชบัญญัติโรงรับจำนำดังกล่าวส่วนพระราชบัญญัติโรงรับจำนำ พ.ศ. 2505 ก็ไม่อาจจะนำมาใช้บังคับในเรื่องนี้ได้เพราะจำเลยรับจำนำไว้ก่อน
การที่โจทก์ให้เช่าซื้อจักร อาจเป็นการเสี่ยงภัยแก่ตนเองอยู่บ้าง แต่กฎหมายก็บัญญัติให้โจทก์ทำได้โจทก์ไม่จำต้องนำสืบว่าผู้เช่าซื้อมีเจตนาทุจริตหรือไม่ และโจทก์ไม่จำต้องฟ้องเรียกร้องตามสัญญาจากผู้ค้ำประกันก่อน โจทก์มีสิทธิตามฟ้องเรียกจักรรายพิพาทคืนจากจำเลยได้โดยตรงพิพากษายืนยกฎีกาจำเลย
