คำฟ้องและคำให้การ
โจทก์ฟ้องและเพิ่มเติมฟ้องว่าโจทก์กับภรรยาได้ซื้อที่นาโฉนดที่ 4231จังหวัดอยุธยาจากนางสละบุตรจำเลย หลังจากรับโอนแล้วจำเลยโต้แย้งสิทธิบนที่ดินแปลงนี้ โจทก์จึงตกลงซื้อที่ดินเฉพาะที่จำเลยอ้างว่าโอบล้อมปิดหน้าที่ดินที่โจทก์ซื้อจากบุตรจำเลยและได้ชำระเงินแล้ว ภายหลังทราบว่าที่ดินที่จำเลยขายให้โจทก์นั้นอยู่ในเขตโฉนด จำเลยขัดขวางไม่ยอมให้โจทก์ครอบครองโฉนดของโจทก์ที่ซื้อจากบุตรจำเลยขอให้ศาลพิพากษาว่าที่ดินส่วนที่จำเลยอ้างว่าเป็นของจำเลยเป็นที่ดินอยู่ในโฉนดเลขที่ 4231 ดังกล่าวและห้ามมิให้จำเลยขัดขวาง กับบังคับให้จำเลยไปทำการแบ่งแยกและสัญญาจดทะเบียนขายให้แก่จำเลยจำเลยต่อสู้และฟ้องแย้งขอให้ศาลพิพากษาแสดงว่าที่ดินพิพาทเป็นกรรมสิทธิ์ของจำเลยเมื่อโจทก์ให้การแก้ฟ้องแย้งแล้ว
โจทก์จำเลยได้ทำสัญญาประนีประนอมยอมความต่อสู้มีข้อความสำคัญดังนี้โจทก์จำเลยยอมรับรองกันว่าที่ดินโฉนดเลขที่ 4231 เป็นของโจทก์และโฉนดที่ 3858 เป็นของจำเลยโดยถูกต้องทั้งสองฝ่ายโฉนดสองแปลงนี้มีเนื้อที่ดินติดกันและกำลังพิพาทกันอยู่ โจทก์จำเลยยอมตกลงกันว่าขอให้เจ้าพนักงานหอทะเบียนที่ดินออกไปรังวัดสอบเขตปูโฉนดเลขที่ 4231 ให้ได้เนื้อที่ 11 ไร่ 80 วา ตามเนื้อที่ในโฉนดส่วนที่เหลือเป็นของจำเลยคู่ความยอมถือเอาตามที่เจ้าหน้าที่ปูโฉนดได้จัดการรังวัดปูโฉนดให้โดยคู่ความจะไปเองหรือส่งผู้แทนไปตราดูการปูโฉนดศาลชั้นต้นพิพากษาให้คดีเป็นอันเสร็จเด็ดขาดไปตามสัญญาประนีประนอมยอมความและให้บังคับตามยอมเจ้าพนักงานหอทะเบียนได้ไปทำแผนที่สอบเขตโฉนดแล้วรายงานว่าหาหมุดฐานไม่พบ
ไม่อาจบอกเขตโฉนดให้ได้เนื้อที่โดยถูกต้องได้แต่ถึงกระนั้นก็ดีเจ้าพนักงานก็ได้พยายามจัดทำแผนที่พิพาทอย่างใกล้เคียงต่อความจริงอย่างที่สุด ทั้งนี้โดยโจทก์จำเลยได้ให้เจ้าพนักงานจัดทำ และชี้เขตร่วมกันทั้งสองฝ่ายนายสมเจ้าพนักงานและพยานร่วมเบิกความยืนยันว่า เส้นสีแดงเนื้อที่ 11 ไร่ 80 วาพอดี ศาลชั้นต้นจึงให้บังคับตามสัญญาประนีประนอมยอมความทุกประการจำเลยร้องว่าโจทก์จำเลยได้ตกลงทำสัญญาประนีประนอมยอมความกันต่อศาลว่า ให้ทำแผนที่โฉนดที่พิพาทโดยวิธีปูโฉนด แต่การทำแผนที่นี้เจ้าพนักงานรังวัดไม่ได้ปูโฉนด คงทำการรังวัดตามที่โจทก์นำชี้จำเลยจึงเห็นว่าการทำแผนที่นี้ยังไม่ถูกต้องตามคู่ความตกลงทำสัญญาประนีประนอมยอมความกันต่อศาล จึงขอให้ดำเนินการพิจารณาต่อไปศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่า เห็นว่าการทำแผนที่พิพาทของเจ้าพนักงานหอทะเบียนโดยคู่ความทั้งสองฝ่ายนำชี้นั้นตรงกับข้อความในสัญญาประนีประนอมยอมความแล้วให้ยกคำร้อง
คำพิพากษาศาลล่าง
จำเลยอุทธรณ์
ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาเห็นว่าแม้โจทก์จำเลยจะได้ตกลงกันให้รังวัดสอบเขตโดยวิธีปูโฉนดก็ดี แต่เมื่อเจ้าพนักงานที่ดินทำแผนที่เสร็จแล้ว มีหนังสือแจ้งว่าการปูเขตโฉนดให้ได้เนื้อที่ 11 ไร่ 80 วา ตามที่ศาลสั่งนั้นไม่อาจทำได้และในหนังสือฉบับนี้ก็ได้แจ้งไว้ด้วยว่าตามที่ศาลต้องการทราบนั้นแจ้งอยู่ในแผนที่ที่ได้ส่งมาพร้อมหนังสือนี้แล้ว โจทก์จำเลยมารับทราบและตรวจดูแผนที่ก็ได้แถลงร่วมกันขอให้เรียกนายสมผู้ทำแผนที่มาเบิกความ เมื่อได้ความจากนายสมแล้วศาลจะได้คำนวนเนื้อที่ภายในเส้นสีแดงว่าตรงกับจำนวนตามที่โจทก์จำเลยทำสัญญายอมกันไว้หรือไม่นายสมได้ชี้แจงยืนยันว่าเนื้อที่ภายในเส้นสีแดงตามแผนที่พิพาทเป็นจำนวน 11 ไร่ 80 วา ถูกต้องแล้ว
ศาลฎีกาวินิจฉัย
ศาลฎีกาเห็นว่าคำเบิกความของนายสมพยานร่วมนี้เป็นความประสงค์ของโจทก์จำเลยตามที่ต้องการจะทราบจำนวนเนื้อที่ 11 ไร่ 80 วา ในแผนที่วิวาทว่ามีอยู่จริงหรือไม่ ภายหลังจากที่ได้ทราบว่าการปูโฉนดทำไม่ได้แล้วเนื้อที่ที่เหลือให้เป็นของจำเลยอันเป็นข้อตกลงสืบเนื่องมาจากสัญญาประนีประนอมยอมความที่โจทก์จำเลยทำไว้ต่อกันนั่นเองพิพากษายืน
