คำฟ้องและคำให้การ
โจทก์ฟ้องขอให้เพิกถอนรายงานการประชุมใหญ่สามัญเจ้าของร่วมประจำปี 2543 ฉบับลงวันที่ 29 มกราคม 2543 และรายงานการประชุมใหญ่สามัญเจ้าของร่วมประจำปี 2544 ฉบับลงวันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2544 และให้จำเลยที่ 1 ถึงที่ 3 จัดให้มีการประชุมใหญ่สามัญเจ้าของร่วมประจำปี 2543 และ 2544 ขึ้นใหม่ ให้จำเลยทั้งสี่ร่วมกันใช้ค่าเสียหาย 42,300 บาท พร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ ให้จำเลยทั้งสี่ต่อกระแสไฟฟ้า น้ำประปา เข้าห้องชุดเลขที่ 137/48 และห้องชุดเลขที่ 137/222 และร่วมกันใช้ค่าเสียหายเดือนละ 42,300 บาท นับแต่วันฟ้องจนกว่าจำเลยทั้งสี่ดำเนินการต่อกระแสไฟฟ้า น้ำประปา เข้าห้องชุดทั้งสองของโจทก์
จำเลยทั้งสี่ให้การขอให้ยกฟ้องและฟ้องแย้งว่า จำเลยที่ 1 ที่ 2 และที่ 3 จัดให้มีการประชุมใหญ่สามัญเจ้าของร่วมประจำปี 2543 และที่ประชุมมีมติให้เปลี่ยนแปลงอัตราเรียกเก็บค่าใช้จ่ายส่วนกลางจากเดิมเป็นอัตราใหม่ชอบด้วยข้อบังคับของจำเลยที่ 1 และในการประชุมใหญ่สามัญเจ้าของร่วมประจำปี 2544 ในวันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2544 ที่ประชุมมีมติรับรองรายงานการประชุมประจำปี 2543 ให้เปลี่ยนแปลงอัตราเรียกเก็บค่าใช้จ่ายส่วนกลางได้ ซึ่งเป็นการกระทำโดยชอบด้วยกฎหมายและข้อบังคับ ดังนั้นเจ้าของร่วมทุกคนรวมทั้งโจทก์จึงต้องชำระค่าใช้จ่ายส่วนกลางส่วนที่เพิ่มขึ้นขอให้บังคับโจทก์ชำระเงินจำนวน 16,561.78 บาท พร้อมเบี้ยปรับในอัตราร้อยละ 10 ต่อเดือน นับแต่วันฟ้องแย้งจนกว่าจะชำระเสร็จแก่จำเลยที่ 1
โจทก์ให้การแก้ฟ้องแย้งขอให้ยกฟ้องแย้ง
คำพิพากษาศาลล่าง
ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยที่ 1 และที่ 2 ร่วมกันใช้เงินแก่โจทก์จำนวน 17,600 บาท พร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี ของต้นเงินดังกล่าวนับแต่วันฟ้องเป็นต้นไป (ฟ้องวันที่ 20 สิงหาคม 2544 (ที่ถูกฟ้องวันที่ 27 สิงหาคม 2544)) จนกว่าจะชำระเสร็จ กับให้จำเลยที่ 1 และที่ 2 ใช้ค่าฤชาธรรมเนียมแทนโจทก์ โดยกำหนดค่าทนายความ 3,000 บาท ให้ยกฟ้องโจทก์สำหรับจำเลยที่ 3 และที่ 4 ค่าฤชาธรรมเนียมระหว่างโจทก์กับจำเลยที่ 3 และที่ 4 ให้เป็นพับ ให้ยกฟ้องแย้งของจำเลยทั้งสี่ ให้จำเลยทั้งสี่ใช้ค่าฤชาธรรมเนียมแทนโจทก์ โดยกำหนดค่าทนายความสำหรับฟ้องแย้ง 3,000 บาท คำขออื่นให้ยก จำเลยที่ 1 และที่ 2 อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ภาค 2 พิพากษายืน ให้จำเลยที่ 1 และที่ 2 ใช้ค่าทนายความในชั้นอุทธรณ์ 1,000 บาท แทนโจทก์ จำเลยที่ 1 และที่ 2 ฎีกา
ศาลฎีกาวินิจฉัย
ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า มาตรา 49 (1) แห่งพระราชบัญญัติอาคารชุด พ.ศ.2522 บัญญัติให้มติเกี่ยวกับเรื่องการแก้ไขเปลี่ยนแปลงอัตราส่วนค่าใช้จ่ายร่วมกันในข้อบังคับตามมาตรา 32 (10) ต้องได้รับคะแนนเสียงไม่น้อยกว่า 3 ใน 4 ของจำนวนคะแนนเสียงของเจ้าของร่วมทั้งหมด เมื่อคะแนนเสียงเจ้าของร่วมทั้งหมดตามข้อบังคับของจำเลยที่ 1 มีจำนวน 1,000 คะแนน การประชุมใหญ่สามัญเจ้าของร่วมประจำปี 2543 มีผู้เข้าประชุมทั้งหมด 341.63 คะแนน ผลการนับคะแนนเสียงให้เปลี่ยนแปลงอัตราเรียกเก็บค่าใช้จ่ายส่วนกลางจากเดิมที่กำหนดไว้ตารางเมตรละ 100 บาทต่อปี เป็นตารางเมตรละ 180 บาทต่อปี โดยเสียงข้างมากเห็นด้วย 240.19 คะแนน แม้ข้อบังคับของจำเลยที่ 1 ข้อ 39.2 กำหนดให้มติเกี่ยวกับเรื่องการปรับอัตราเรียกเก็บค่าใช้จ่ายส่วนกลาง ให้ใช้เสียงข้างมากของจำนวนผู้เข้าร่วมประชุมเท่านั้น
เห็นว่า ค่าใช้จ่ายร่วมกันในข้อบังคับตามมาตรา 32 (10) ของพระราชบัญญัติดังกล่าว คือค่าใช้จ่ายร่วมกันของเจ้าของร่วมตามมาตรา 18 นั่นเอง การประชุมเจ้าของร่วมเพื่อแก้ไขอัตราส่วนค่าใช้จ่ายร่วมกันหรือค่าใช้จ่ายส่วนกลางตามข้อบังคับของจำเลยที่ 1 จึงอยู่ในความหมายของมาตรา 49 (1) ตามพระราชบัญญัติอาคารชุด พ.ศ.2522 ด้วย ดังนั้น ข้อบังคับของจำเลยที่ 1 ดังกล่าวจึงเป็นข้อบังคับที่ขัดหรือแย้งกับบทแห่งพระราชบัญญัติอาคารชุด พ.ศ.2522 ซึ่งมาตรา 3 บัญญัติว่า บรรดากฎหมาย กฎ หรือข้อบังคับอื่นในส่วนที่มีบัญญัติไว้แล้วในพระราชบัญญัตินี้ หรือ ซึ่งขัดหรือแย้งกับบทแห่งพระราชบัญญัตินี้ ให้ใช้พระราชบัญญัตินี้แทน กล่าวคือ การแก้ไขเปลี่ยนแปลงอัตราส่วนค่าใช้จ่ายร่วมกันต้องได้รับคะแนนเสียงไม่น้อยกว่า 3 ใน 4 ของจำนวนคะแนนเสียงของเจ้าของร่วมทั้งหมด
มติที่ประชุมใหญ่สามัญเจ้าของร่วมดังกล่าวจึงไม่ชอบด้วยกฎหมาย ไม่มีประเด็นในคดีที่ต้องย้อนไปวินิจฉัยถึงผลการเรียกเก็บค่าใช้จ่ายส่วนกลางตามข้อบังคับของจำเลยที่ 1 ก่อน การประชุมเปลี่ยนแปลงแก้ไขในครั้งนี้ ตามที่จำเลยที่ 1 และที่ 2 ฎีกาแต่อย่างใด ฎีกาของจำเลยที่ 1 และที่ 2 ข้อนี้ฟังไม่ขึ้น ปัญหาที่ต้องวินิจฉัยต่อไปตามฎีกาของจำเลยที่ 2 ว่า จำเลยที่ 2 ต้องรับผิดเป็นการส่วนตัวร่วมกับจำเลยที่ 1 ต่อโจทก์หรือไม่ ปัญหานี้เป็นข้อกฎหมายเกี่ยวกับอำนาจฟ้อง ซึ่งเป็นปัญหาเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน แม้จำเลยที่ 2 มิได้ยกขึ้นว่ากล่าวในศาลล่างทั้งสอง จำเลยที่ 2 ก็ยกขึ้นฎีกาได้ว่า จำเลยที่ 2 ปฏิบัติหน้าที่ในฐานะผู้จัดการนิติบุคคลอาคารชุดเป็นการกระทำแทนจำเลยที่ 1 จึงไม่ต้องรับผิดชอบเป็นการส่วนตัว
เห็นว่า จำเลยที่ 2 เป็นผู้แทนของนิติบุคคลอาคารชุด มีอำนาจหน้าที่ปฏิบัติการเพื่อจัดการและดูแลรักษาทรัพย์ส่วนกลาง และกระทำการใด ๆ เพื่อประโยชน์ตามวัตถุประสงค์ดังกล่าวตามมติของเจ้าของร่วม เมื่อจำเลยที่ 2 จัดให้มีการประชุมใหญ่สามัญเจ้าของร่วมเกี่ยวกับเรื่องการปรับอัตราค่าใช้จ่ายส่วนกลางในกิจการของจำเลยที่ 1 ภายในของอำนาจและวัตถุประสงค์ของจำเลยที่ 1 ดังนั้น จำเลยที่ 2 จึงไม่ต้องรับผิดเป็นการส่วนตัวร่วมกับจำเลยที่ 1 ต่อโจทก์ ที่ศาลอุทธรณ์ภาค 2 พิพากษาให้จำเลยที่ 2 ร่วมรับผิดต่อโจทก์นั้น ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย ฎีกาของจำเลยที่ 2 ข้อนี้ฟังขึ้น
ผลคำพิพากษา
พิพากษาแก้เป็นว่า ให้ยกฟ้องโจทก์สำหรับจำเลยที่ 2 ค่าฤชาธรรมเนียมชั้นฎีกาให้เป็นพับ นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 2.
