คำฟ้องและคำให้การ
โจทก์ขอถอนฟ้องจำเลยที่ 2
คำพิพากษาศาลล่าง
ศาลชั้นต้นอนุญาตศาลชั้นต้นชี้สองสถานแล้ว เห็นว่า คดีพอวินิจฉัยได้จึงให้งดสืบพยานแล้ววินิจฉัยว่าฟ้องโจทก์ขาดอายุความ พิพากษายกฟ้องค่าฤชาธรรมเนียมเป็นพับโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 3 วินิจฉัยว่า โจทก์อ้างมาในฟ้องว่า โจทก์ได้สิทธิครอบครองที่ดินพิพาทแล้ว แต่จำเลยที่ 1 ให้การต่อสู้ว่าโจทก์ไม่เคยเข้าครอบครองในที่ดินพิพาทเลยจึงชอบที่ศาลจะต้องรับฟังพยานหลักฐานของทั้งสองฝ่ายให้สิ้นกระแสความและวินิจฉัยในประเด็นนี้เสียก่อนว่า โจทก์ได้สิทธิครอบครองในที่ดินพิพาทหรือไม่การที่ศาลชั้นต้นชี้สองสถานกำหนดประเด็นข้อพิพาทแล้วสั่งให้งดสืบพยานและพิพากษายกฟ้องโดยยกเอาสัญญามัดจำขึ้นวินิจฉัยเพียงอย่างเดียวโดยมิได้ฟังข้อเท็จจริงให้สิ้นกระแสความก่อน จึงเป็นการไม่ชอบพิพากษายกคำพิพากษาศาลชั้นต้นให้ศาลชั้นต้นดำเนินกระบวนพิจารณาใหม่ตั้งแต่การชี้สองสถานให้ถูกต้องแล้วพิจารณาพิพากษาใหม่ตามรูปคดีค่าฤชาธรรมเนียมทั้งสองศาลให้ศาลชั้นต้นรวมสั่งเมื่อพิพากษาใหม่จำเลยที่ 1 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า
"ระหว่างยื่นฎีกาโจทก์ถึงแก่กรรมนายสมโภช แก้วพิทยา ทายาทของโจทก์ยื่นคำร้องขอเข้าเป็นคู่ความแทนจำเลยที่ 1 ไม่คัดค้าน ศาลฎีกาอนุญาตมีปัญหาที่ต้องวินิจฉัยตามฎีกาจำเลยที่ 1 ว่าคำวินิจฉัยของศาลอุทธรณ์ภาค 3 ไม่ชอบด้วยกฎหมายเพราะเป็นการวินิจฉัยข้อเท็จจริงนอกเหนือไปจากที่ปรากฏในสำนวนตามคำบรรยายฟ้องของโจทก์นั้น เห็นว่าตามคำบรรยายฟ้องของโจทก์อ้างว่า เมื่อทำสัญญามัดจำตามเอกสารท้ายฟ้องหมายเลข 1 แล้วจำเลยที่ 1 และนายแปลก จำปา ตกลงให้โจทก์เข้าครอบครองทำประโยชน์ในที่ดินไว้ก่อน และต่อมานายนพดล จำปา บุตรของนายแปลกได้รับเงินค่าที่ดินจากสามีโจทก์อีก 2,100 บาท เมื่อวันที่ 11 กันยายน2535 ตามเอกสารท้ายฟ้องหมายเลข 2 และแจ้งว่าไม่ได้รับหนังสือรับรองการทำประโยชน์สำหรับที่ดินพิพาทเพื่อโอนให้โจทก์ตามข้อตกลงจำเลยที่ 1 และนายนพดลจึงตกลงให้ที่ดินพิพาทเป็นของโจทก์โดยจะไม่ขอเกี่ยวข้องกับที่ดินพิพาทอีกต่อไป และมีคำขอท้ายฟ้องให้ศาลพิพากษาว่าที่ดินตามฟ้องเป็นของโจทก์
แสดงให้เห็นว่าโจทก์ฟ้องโดยอาศัยสิทธิในฐานะเป็นเจ้าของที่ดินพิพาทซึ่งได้สิทธิโดยการครอบครองหาใช่ฟ้องโดยอาศัยสิทธิเรียกร้องตามสัญญามัดจำไม่แม้โจทก์จะอ้างถึงสัญญามัดจำและหนังสือรับเงินค่าที่ดินตามเอกสารท้ายฟ้องหมายเลข 1 และ 2 ก็เป็นการบรรยายให้เห็นความเป็นมาของที่ดินพิพาทว่าโจทก์ได้มาอย่างไร เมื่อที่ดินพิพาทเป็นที่ดินมือเปล่า การได้สิทธิในที่ดินพิพาทจึงอาจได้มาจากนิติกรรมหรือได้มาโดยการส่งมอบการครอบครองแก่กันอันเป็นการโอนโดยข้อเท็จจริงก็ได้เมื่อโจทก์อ้างว่าเจ้าของสิทธิเดิมได้มอบการครอบครองให้แล้วโจทก์จึงเป็นผู้ครอบครองที่พิพาท แต่จำเลยที่ 1 ให้การต่อสู้ว่าโจทก์ไม่เคยเข้าครอบครองที่ดินพิพาทเลยก็ชอบที่ศาลจะต้องฟังพยานหลักฐานของทั้งสองฝ่ายให้สิ้นกระแสความและวินิจฉัยในประเด็นว่าโจทก์ได้สิทธิครอบครองในที่ดินพิพาทหรือไม่ ที่ศาลอุทธรณ์ภาค 3พิพากษายกคำพิพากษาศาลชั้นต้น
ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วย ฎีกาของจำเลยที่ 1 ฟังไม่ขึ้นอนึ่ง คดีนี้จำเลยที่ 1 ฎีกาขอให้พิพากษากลับคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 3 ที่พิพากษายกคำพิพากษาศาลชั้นต้นให้ศาลชั้นต้นดำเนินกระบวนพิจารณาใหม่แล้วพิจารณาพิพากษาใหม่ตามรูปคดี จึงเป็นคดีไม่มีทุนทรัพย์ต้องเสียค่าขึ้นศาล 200 บาท ตามตาราง 1 ข้อ 2 ก.ท้ายประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง แต่จำเลยที่ 1 เสียค่าขึ้นศาลอย่างคดีมีทุนทรัพย์จึงเสียเกินมา"
ผลคำพิพากษา
พิพากษายืน คืนค่าขึ้นศาลชั้นฎีกาส่วนที่เกิน 200 บาท ให้แก่จำเลยที่ 1 ค่าฤชาธรรมเนียมชั้นฎีกาให้เป็นพับ
