เนื้อความคำพิพากษา
ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4835/2538๓๗ นายมนตรี คงสกุลถาวรโจทก์๘ พระครูสุทธิธรรมสาครจำเลย ป.พ.พ. ม. 213, ม. 521, ม. 523, ม. 524, ม. 525 ป.วิ.พ. ม. 55 พ.ร.บ.คณะสงฆ์ พ.ศ.2505 ม. 6, ม. 32ตามบทบัญญัติของกฎกระทรวงฉบับที่ 1 (พ.ศ. 2507) ซึ่งออกตามความในมาตรา 6 และมาตรา 32 แห่งพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ.2505บุคคลใดมีความประสงค์จะให้ที่ดินเพื่อสร้างวัดจะต้องทำสัญญากับนายอำเภอและเจ้าพนักงานที่ดินอำเภอท้องที่ที่จะสร้างวัด และเมื่อทางราชการอนุญาตให้ตั้งวัดแล้วบุคคลดังกล่าวต้องดำเนินการโอนที่ดินให้แก่วัด หากไม่ดำเนินการโอนก็ให้นายอำเภอและเจ้าพนักงานที่ดินอำเภอฟ้องบังคับให้โอนได้
เมื่อข้อเท็จจริงฟังไม่ได้ว่าโจทก์ที่ 2และที่ 3 ทำหนังสือสัญญายกที่ดินโฉนดเลขที่ 2602 และ 7961 ให้สร้างวัดกับนายอำเภอเมืองสมุทรสาครและเจ้าพนักงานที่ดินอำเภอเมืองสมุทรสาคร จึงไม่มีผลเป็นหนังสือสัญญายกที่ดินให้สร้างวัดตามที่ระบุไว้ในกฎกระทรวงฉบับที่ 1(พ.ศ. 2507) ดังที่กล่าวข้างต้น ที่ดินทั้งสองแปลงดังกล่าวยังคงเป็นกรรมสิทธิ์ของโจทก์ที่ 2 อยู่ โจทก์ที่ 2 จึงมีสิทธิโดยสมบูรณ์ที่จะโอนขายให้แก่โจทก์ที่ 1 ได้โจทก์ที่ 1 ย่อมได้กรรมสิทธิ์ในที่ดินโฉนดเลขที่ 2602 และ 7961 จึงมีอำนาจฟ้องขับไล่จำเลยได้ และตามกฎกระทรวงฉบับที่ 1 (พ.ศ. 2507) ระบุไว้ว่าหากทางราชการอนุญาตให้ตั้งวัดแล้ว และบุคคลที่แสดงความจำนงยกที่ดินให้สร้างวัด ซึ่งได้ทำสัญญากับนายอำเภอและเจ้าพนักงานที่ดินอำเภอไว้แล้ว
ไม่โอนที่ดินให้แก่วัดบุคคลที่มีอำนาจฟ้องบังคับให้โอนที่ดินให้แก่วัดคือนายอำเภอและเจ้าพนักงานที่ดินอำเภอส่วนจำเลยหามีบทบัญญัติของกฎหมายฉบับใดให้อำนาจให้กระทำได้ไม่ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง คดีนี้ข้อเท็จจริงฟังได้ว่าโจทก์ที่ 2 และที่ 3 ไม่ได้ทำสัญญายกที่ดินให้สร้างวัดกับนายอำเภอและเจ้าพนักงานที่ดินอำเภอ ไม่ได้ยื่นคำขออนุญาตเพื่อสร้างวัด และทางราชการก็ยังไม่อนุญาตให้ตั้งวัด ดังนั้นแม้แต่นายอำเภอและเจ้าพนักงาน-ที่ดินอำเภอก็ไม่มีอำนาจฟ้องบังคับให้โจทก์ที่ 2 และที่ 3 โอนที่ดินโฉนดเลขที่ 2602,7961 และ 11860 หรือเพิกถอนการโอนที่ดินดังกล่าวได้ จำเลยซึ่งไม่มีบทบัญญัติของกฎหมายให้อำนาจไว้และไม่ใช่คู่สัญญาหรือเจ้าหนี้ของโจทก์ที่ 2 และที่ 3จึงไม่มีอำนาจที่จะฟ้องขอเพิกถอนการจดทะเบียนโอนที่ดินระหว่างโจทก์ที่ 1 กับโจทก์ที่ 2 และที่ 3 ส่วนการขออนุญาตสร้างวัดก็เป็นเรื่องการแสดงเจตนาของบุคคลที่ประสงค์จะสร้างวัดและเป็นเรื่องเฉพาะตัวของบุคคลนั้น ไม่ใช่กรณีที่เกิดจากนิติกรรมหรือบทบัญญัติของกฎหมาย จึงไม่อาจจะบังคับให้โจทก์ที่ 2 และที่ 3ไปขออนุญาตสร้างวัดได้
