คำฟ้องและคำให้การ
โจทก์ฟ้องว่า จำเลยทำสัญญาเช่าห้องแถวมีกำหนดเวลา ๕ ปี ครบกำหนดแล้วจำเลยไม่ยอมย้ายออกไปทั้ง ๆ ที่โจทก์ได้บอกกล่าวล่วงหน้าแล้ว ขอให้บังคับจำเลยและบริวารขนย้ายออกไปและใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์
จำเลยให้การว่า สัญญาเช่าบังคับได้ ๓ ปี ต่อจากนั้นจำเลยอยู่ในห้องเช่าโดยไม่มีกำหนดเวลา โจทก์ไม่เคยบอกเลิกสัญญาและมิได้บอกให้จำเลยรู้ตัวก่อนชั่วกำหนดเวลาชำระค่าเช่าระยะหนึ่ง โจทก์จึงยังไม่มีอำนาจฟ้อง ขอให้ยกฟ้อง
คำพิพากษาศาลล่าง
ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยและบริวารขนย้ายออกไปจากห้องเลขที่ตามฟ้องและใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์
จำเลยอุทธรณ์
ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับ ให้ยกฟ้อง
ศาลฎีกาวินิจฉัย
โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาฟังข้อเท็จจริงว่า โจทก์เป็นทายาทผู้รับมรดกของนายเยี่ยม จำเลยทำสัญญาเช่าห้องจากนายเยี่ยมเมื่อวันที่ ๑ เมษายน ๒๕๑๘ มีกำหนด ๕ ปี ครบอายุตามสัญญาในวันที่ ๑ เมษายน ๒๕๒๓ แต่มิได้จดทะเบียนการเช่าต่อเจ้าพนักงานก่อนครบกำหนดและก่อนฟ้องคดีนี้ โจทก์มอบให้ทนายความทำหนังสือแจ้งแก่จำเลยทางไปรษณีย์ เมื่อวันที่ ๔ มีนาคม ๒๕๒๓ ว่า เมื่อครบกำหนดเวลาตามสัญญาแล้ว ให้จำเลยขนย้ายออกไป จำเลยได้รับหนังสือเมื่อวันที่ ๙ เดือนเดียวกัน โจทก์ฟ้องคดีนี้เมื่อวันที่ ๑๘ เมษายน ๒๕๒๓ แล้ววินิจฉัยปัญหาข้อกฎหมายที่ว่า การที่โจทก์มีหนังสือแจ้งให้จำเลยออกจากห้องเช่าตามเอกสารหมาย จ.๔ เป็นคำบอกกล่าวที่ชอบด้วยกฎหมายอันจะทำให้โจทก์มีอำนาจฟ้องจำเลยหรือไม่
ดังนี้ การเช่ารายนี้มีกำหนดเวลาที่ได้ตกลงกันไว้แน่นอนว่าเช่ากัน ๕ ปี หาใช่เวลาเช่าไม่ปรากฏในความที่ตกลงกัน หรือไม่พึงสันนิษฐานได้ จะนำประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา ๕๖๖ มาใช้ปรับแก่คดีไม่ได้ ต้องบังคับตามมาตรา ๕๖๔ ซึ่งสัญญาเช่าย่อมระงับสิ้นไปเมื่อสิ้นกำหนดเวลาที่ได้ตกลงกันไว้มิพักต้องบอกกล่าวก่อนจึงไม่จำต้องวินิจฉัยว่าการบอกกล่าวของโจทก์ชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ สำหรับการเช่ามีกำหนดกว่า ๓ ปีขึ้นไป หากมิได้ทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่จะฟ้องร้องให้บังคับคดีได้แต่เพียง ๓ ปีตามมาตรา ๕๓๘ ก็มิได้มีความหมายให้เวลาส่วนที่เกินกว่า ๓ ปีกลับเป็นการเช่าชนิดไม่มีกำหนดเวลาไปแต่อย่างใดไม่ โจทก์จึงไม่ต้องบอกกล่าวให้จำเลยรู้ตัวก่อนชั่วกำหนดเวลาชำระค่าเช่าระยะหนึ่งเป็นอย่างน้อย และมีอำนาจฟ้องขับไล่จำเลยได้ ดังนัยคำพิพากษาฎีกาที่ ๙๓๗/๒๕๐๑ ระหว่าง นายเหลือ เฮงเจริญ กับพวก โจทก์ นายตี่ ไตรศัพท์
จำเลยฎีกาโจทก์ฟังขึ้น
ผลคำพิพากษา
พิพากษากลับ ให้บังคับคดีไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น
