คำฟ้องและคำให้การ
โจทก์ฟ้องว่า เมื่อวันที่ 1 เมษายน 2526 จำเลยประกาศการเลือกผู้ใหญ่บ้าน หมู่ที่ 7 แขวงคลองสิบ เขตหนองจอก กรุงเทพมหานครกำหนดให้มีการเลือกในวันที่ 12 เมษายน 2526 เวลา 10 นาฬิกา ที่บ้านนายสวัสดิ์ ศรีสวัสดิ์ ต่อมาวันที่ 7 เมษายน 2526 จำเลยประกาศเปลี่ยนที่เลือกเป็นโรงเรียนสุเหร่าคลองสิบ ต่อมาวันที่ 12เมษายน 2526 จำเลยประกาศเลื่อนการเลือกเป็นวันที่ 15 เมษายน 2526เวลา 10 นาฬิกา ในวันเลือก โจทก์และนายอำนวย ศรีสวัสดิ์ ได้รับการเสนอชื่อ ผลการเลือกปรากฏว่านายอำนวย ศรีสวัสดิ์ ได้ 65คะแนน โจทก์ได้ 62 คะแนน จำเลยกระทำผิดข้อบังคับของกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยการเลือกตั้ง พ.ศ. 2524 ที่ให้ประกาศกำหนดวันเวลา และที่เลือกให้ทราบล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 7 วันแต่มิได้กระทำ เป็นเหตุให้โจทก์ได้รับความเสียหายไม่ได้รับเลือกเป็นผู้ใหญ่บ้าน เป็นการละเมิดต่อโจทก์ ขอให้ศาลพิพากษายกเลิกการเลือกผู้ใหญ่บ้าน และให้จำเลยกำหนดวันเลือกให้ถูกต้องตามข้อบังคับของกระทรวงมหาดไทยด้วย
จำเลยให้การว่า จำเลยได้ประกาศการเลือกผู้ใหญ่บ้านล่วงหน้าก่อนวันเลือกตั้ง ไม่น้อยกว่า 7 วันแล้ว ขอให้ศาลพิพากษายกฟ้อง
คำพิพากษาศาลล่าง
ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง
โจทก์อุทธรณ์
ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับ ให้ยกเลิกการเลือกผู้ใหญ่บ้าน
ศาลฎีกาวินิจฉัย
จำเลยฎีกา
ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า พระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ พุทธศักราช2457 มาตรา 19 ข้อ 2 ที่แก้ไขแล้วบัญญัติว่า ถ้าผู้ใหญ่บ้านหมู่ใดว่างลง ให้คัดเลือกผู้ใหญ่บ้านขึ้นภายในกำหนดสิบห้าวัน นับแต่วันที่ได้ทราบการว่างนั้นสำหรับวัน เวลา และที่เลือกผู้ใหญ่บ้านมีข้อบังคับกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยการเลือกผู้ใหญ่บ้าน พ.ศ. 2524 ซึ่งออกตามความในมาตรา 5 ของพระราชบัญญัติดังกล่าวข้อ 6 กำหนดให้นายอำเภอประกาศให้ราษฎรในหมู่บ้านที่จะทำการเลือกผู้ใหญ่บ้านทราบล่วงหน้าไม่น้อยกว่าเจ็ดวันก่อนวันทำการเลือก ตามกฎหมายและข้อบังคับนั้นมิได้กล่าวถึงการเลื่อนการเลือกและการเปลี่ยนที่เลือก ผิดกับการเลือกกำนันซึ่งมีระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยการเลือกกำนัน
พ.ศ. 2524 ออกตามความในมาตรา 30 แห่งพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ฯ ข้อ 6กำหนดให้การเปลี่ยนแปลงหน่วยเลือกกำนันต้องกระทำก่อนวันเลือกไม่น้อยกว่าสิบห้าวัน ที่เป็นเช่นนี้คงเป็นเพราะการเลือกผู้ใหญ่บ้านกระทำกันเฉพาะราษฎรในหมู่บ้าน ซึ่งมีจำนวนไม่มากและอยู่ไม่ห่างไกลกัน การประกาศให้ราษฎรทราบหาได้โดยง่ายนายอำเภอจึงมีอำนาจเปลี่ยนแปลงได้ตามความจำเป็นและเหมาะสม แต่ต้องประกาศล่วงหน้าให้ราษฎรทราบทั่วถึงกันก่อนวันเลือก และเลือกให้ทันภายในกำหนดสิบห้าวันถ้าถือว่าการเปลี่ยนที่เลือกและการเลื่อนวัน เวลาเลือกผู้ใหญ่บ้านจะต้องประกาศล่วงหน้าไม่น้อยกว่าเจ็ดวันก่อนวันทำการเลือก การเลือกผู้ใหญ่บ้านอาจกระทำไปไม่ได้ เพราะต้องกระทำภายในเวลาจำกัดการแปลกฎหมายและระเบียบข้อบังคับที่ออกตามกฎหมายต้องแปลให้เกิดผล โดยดูถึงเจตนาในการออกกฎหมายและระเบียบข้อบังคับนั้นๆ
ด้วย ดังนั้นที่ข้อบังคับกำหนดว่าให้นายอำเภอประกาศกำหนดวัน เวลา และที่เลือกผู้ใหญ่บ้านให้ราษฎรทราบล่วงหน้าไม่น้อยกว่าเจ็ดวันก่อนวันทำการเลือกจึงหมายถึงการประกาศครั้งแรก คดีนี้จำเลยประกาศกำหนดวัน เวลา และที่เลือกครั้งแรกวันที่ 1 เมษายน 2526 กำหนดเลือกที่บ้านนายสวัสดิ์ ศรีสวัสดิ์ ในวันที่ 12 เมษายน 2526 เวลา 10 นาฬิกา ซึ่งนับจากวันประกาศครบ 7วันแล้ว การที่จำเลยประกาศเปลี่ยนที่เลือกไปเป็นโรงเรียนสุเหร่าคลองสิบ และในวันที่ 12 เมษายน 2526 ได้ประกาศเลื่อนวันเลือกจากเดิมเป็นวันที่ 15 เมษายน 2526 ก็เป็นไปตามความจำเป็นและเหมาะสม และเป็นเวลาล่วงหน้าเพียงพอให้ราษฎรทราบทั่วถึงกันแล้วกรณีถือได้ว่าจำเลยประกาศกำหนดวัน เวลา และที่เลือกผู้ใหญ่บ้านไม่น้อยกว่าเจ็ดวัน ก่อนวันทำการเลือกตามข้อบังคับกระทรวงมหาดไทยดังกล่าว โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องขอให้ยกเลิกการเลือกผู้ใหญ่บ้านครั้งนี้ได้
ผลคำพิพากษา
พิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์ตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น.
