คำฟ้องและคำให้การ
คดีนี้สืบเนื่องมาจากศาลพิพากษาให้จำเลยทั้งห้าร่วมกันชำระเงินจำนวนหนึ่งให้แก่โจทก์ จำเลยทั้งห้าไม่ปฏิบัติตามคำบังคับ โจทก์นำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์ของจำเลยที่ 4 รวม 19 รายการผู้ร้องทั้งสองยื่นคำร้องขอให้ปล่อยทรัพย์ที่ยึด อ้างว่าเป็นของผู้ร้องทั้งสองโจทก์ให้การว่า ทรัพย์ที่โจทก์นำยึดเป็นของจำเลยที่ 4 หรือจำเลยที่ 4 เป็นเจ้าของรวม ขอให้ยกคำร้องศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า ทรัพย์รายการที่ 1 ถึง 12 เป็นของผู้ร้องที่ 1และจำเลยที่ 4 คนละครึ่ง ผู้ร้องที่ 1 ไม่มีสิทธิขอให้ปล่อย ทรัพย์รายการที่ 13 ถึง 19 เป็นของผู้ร้องที่ 2 มีคำสั่งให้ปล่อยทรัพย์รายการที่ 13 ถึง 19คำขอนอกนั้นให้ยกผู้ร้องที่ 1 อุทธรณ์ว่า ผู้ร้องที่ 1 เป็นหุ้นส่วนซึ่งจดทะเบียนยังมิได้เลิกกันตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1072ให้สิทธิโจทก์ซึ่งเป็นเจ้าหนี้ของจำเลยที่ 4 ผู้เป็นหุ้นส่วนเฉพาะตัวใช้สิทธิได้แต่เพียงในผลกำไรหรือเงินซึ่งห้างหุ้นส่วนผู้ร้องที่ 1 ต้องชำระแก่จำเลยที่ 4 เท่านั้น
ทรัพย์รายการที่ 1 ถึง 12 เป็นของห้างหุ้นส่วนผู้ร้องที่ 1 ซึ่งมิใช่ผลกำไร หรือเงินซึ่งห้างหุ้นส่วนผู้ร้องที่ 1 ค้างชำระแก่จำเลยที่ 4 โจทก์ไม่มีสิทธิยึดเอามาชำระหนี้ส่วนตัวของจำเลยที่ 4ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า ข้อกฎหมายตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1072 ที่ผู้ร้องที่ 1 ยกขึ้นอ้างนั้น ผู้ร้องที่ 1ไม่ได้ยกขึ้นกล่าวอ้างในศาลชั้นต้นและไม่ใช่ข้อกฎหมายเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน
คำพิพากษาศาลล่าง
ศาลอุทธรณ์ไม่รับวินิจฉัยพิพากษายกอุทธรณ์ของผู้ร้องที่ 1ผู้ร้องที่ 1 ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า คดีมีปัญหาข้อกฎหมายว่า โจทก์ผู้เป็นเจ้าหนี้ของจำเลยที่ 4 ผู้เป็นหุ้นส่วนเฉพาะตัว จะยึดทรัพย์รายการที่ 1 - 12ของห้างหุ้นส่วนผู้ร้องที่ 1 ได้หรือไม่ ในการวินิจฉัยปัญหาข้อกฎหมายนี้ศาลฎีกาจำต้องฟังข้อเท็จจริงตามที่ศาลชั้นต้นฟังมา ศาลชั้นต้นฟังข้อเท็จจริงว่า ทรัพย์สินตามบัญชีรายการที่ 1 ถึงที่ 12 เชื่อได้ว่าเป็นทรัพย์ของผู้ร้องที่ 1 จริง แต่ห้างผู้ร้องที่ 1 มีจำเลยที่ 4 เป็นหุ้นส่วนผู้จัดการและจำเลยที่ 4 เป็นผู้ลงหุ้นร่วมกับผู้ร้องที่ 2 คนละครึ่ง จำเลยที่ 4 จึงมีกรรมสิทธิ์รวมอยู่ในทรัพย์สินต่าง ๆ ของห้างผู้ร้องที่ 1 ด้วยกึ่งหนึ่งศาลฎีกาพิเคราะห์แล้ว
เห็นว่า สิทธิในการบังคับคดีเป็นปัญหาข้อกฎหมายเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน แม้ผู้ร้องที่ 1 จะมิได้ยกปัญหาข้อกฎหมายดังกล่าวขึ้นอ้างในศาลชั้นต้นก็ย่อมยกขึ้นอ้างในศาลอุทธรณ์และศาลฎีกาได้ ที่ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่าข้ออุทธรณ์ของผู้ร้องที่ 1 ที่ว่าผู้ร้องที่ 1 เป็นหุ้นส่วนซึ่งจดทะเบียนยังไม่ได้เลิก ตามบทบัญญัติประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1072 โจทก์ซึ่งเป็นเจ้าหนี้ของจำเลยที่ 4 มีสิทธิบังคับคดีได้เฉพาะผลกำไรหรือเงินซึ่งห้างหุ้นส่วนค้างชำระแก่จำเลยที่ 4 เท่านั้น ผู้ร้องที่ 1 ไม่ได้ยกข้อกฎหมายดังกล่าวขึ้นอ้างในศาลชั้นต้น และไม่ใช่ข้อกฎหมายเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชนจึงไม่รับวินิจฉัยให้นั้น
ไม่ต้องด้วยความเห็นของศาลฎีกา เมื่อข้อเท็จจริงได้ความว่าห้างหุ้นส่วนผู้ร้องที่ 1 เป็นห้างหุ้นส่วนจดทะเบียนยังไม่ได้เลิกกันโจทก์ผู้เป็นเจ้าหนี้ของจำเลยที่ 4 ผู้เป็นหุ้นส่วนเฉพาะตัวจึงใช้สิทธิได้เพียงผลกำไรหรือเงินซึ่งห้างหุ้นส่วนผู้ร้องที่ 1 ค้างชำระแก่จำเลยที่ 4 เท่านั้นตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1072 ที่ผู้ร้องที่ 1 ยกขึ้นอ้างทรัพย์ของห้างหุ้นส่วนผู้ร้องที่ 1 รายการที่ 1 - ที่ 12 ที่โจทก์นำยึดไม่ใช่ผลกำไรหรือเงินซึ่งห้างหุ้นส่วนผู้ร้องที่ 1 ค้างชำระแก่จำเลยที่ 1 โจทก์จึงนำยึดมาชำระหนี้ตามคำพิพากษาไม่ได้พิพากษาแก้เป็นว่า ให้ปล่อยทรัพย์รายการที่ 1 - ที่ 12 ที่โจทก์นำยึดคืนแก่ผู้ร้องที่ 1
