คำฟ้องและคำให้การ
โจทก์ฟ้องว่า เมื่อวันที่ 29 พฤษภาคม 2524 จำเลยได้มีคำสั่งอุทธรณ์เงินทดแทนที่ 27/2524 ว่า นายพายัพสามีโจทก์ถูกยิงตายในเขตการรถไฟแห่งประเทศไทยนายจ้างเป็นระยะเวลาก่อนถึงกำหนดเวลาทำงาน โดยลูกจ้างยังมิได้ลงมือทำงาน หรือถูกยิงตายเนื่องจากป้องกันรักษาประโยชน์แก่นายจ้าง การรถไฟแห่งประเทศไทยในฐานะนายจ้างไม่ต้องจ่ายค่าทดแทนให้แก่โจทก์ คำวินิจฉัยของจำเลยไม่ชอบด้วยข้อเท็จจริง เหตุที่นายพายัพถูกยิงตายนั้นเกิดจากนายพายัพกับคนร้ายลักปูนซิเมนต์ในรถไฟที่ย่านบางซื่อเมื่อวันที่ 19 เมษายน 2520 เพื่อป้องกันรักษาประโยชน์ของการรถไฟแห่งประเทศไทยนายจ้างและถูกพวกคนร้ายอาฆาตข่มขู่และลอบฆ่าขณะที่นายพายัพเดินตรวจความเรียบร้อยในบริเวณการรถไฟแห่งประเทศไทยในเขตความรับผิดชอบของนายพายัพ
ก่อนขึ้นปฏิบัติงานบนหอควบคุมการเดินรถบางซื่อ ขอให้ศาลเพิกถอนคำวินิจฉัยของจำเลยและสั่งให้การรถไฟแห่งประเทศไทยจ่ายค่าทดแทนให้แก่โจทก์เดือนละ 2,952 บาท นับตั้งแต่วันที่ 2 มิถุนายน 2521 เป็นต้นไปมีกำหนดระยะเวลา 5 ปี และจ่ายค่าทำศพให้แก่โจทก์5,000 บาท
จำเลยทั้งสองให้การว่า นายพายัพถูกคนร้ายลอบยิงถึงแก่ความตายก่อนถึงกำหนดทำงานประมาณ 2 ชั่วโมง ไม่มีหลักฐานว่าถูกคนร้ายลอบยิงเพราะสาเหตุจากการจับคนร้ายลักปูนซิเมนต์ในรถไฟดังโจทก์อ้าง นายพายัพจึงมิได้ถึงแก่ความตาย เนื่องจากการทำงานให้แก่นายจ้างหรือป้องกันรักษาประโยชน์ให้แก่นายจ้างอันเป็นการประสบอันตรายตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ลงวันที่ 16 เมษายน 2515 การรถไฟแห่งประเทศไทยนายจ้างไม่ต้องจ่ายเงินทดแทนให้โจทก์คำสั่งจำเลยที่ 1 ชอบแล้ว ขอให้ยกฟ้องศาลแรงงานกลางมีคำสั่งเรียกการรถไฟแห่งประเทศไทยเข้ามาเป็นจำเลยร่วมจำเลยร่วมให้การด้วยวาจาว่า นายพายัพมิได้ถึงแก่ความตายเนื่องจากการทำงานหรือป้องกันรักษาประโยชน์ให้แก่จำเลยร่วมผู้เป็นนายจ้าง
จำเลยร่วมจึงไม่ต้องรับผิดจ่ายเงินทดแทนให้โจทก์ศาลแรงงานกลางวินิจฉัยว่า ยังฟังไม่ได้ว่านายพายัพถึงแก่ความตายเนื่องจากการทำงานหรือรักษาผลประโยชน์ให้แก่จำเลยร่วม ที่จำเลยวินิจฉัยว่านายพายัพลูกจ้างมิได้ประสบอันตรายตามความหมายแห่งประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ซึ่งจำเลยร่วมในฐานะนายจ้างจะต้องรับผิดจ่ายเงินทดแทนให้แก่โจทก์จึงชอบแล้ว โจทก์ไม่มีสิทธิได้รับเงินทดแทนจากจำเลยร่วม พิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า
ศาลฎีกาวินิจฉัย
ที่จำเลยอุทธรณ์ว่าแม้ผู้ตายจะถูกยิงตายเมื่อเวลา 22 นาฬิกาเศษ โดยในวันเกิดเหตุผู้ตายจะต้องเข้าเวรตั้งแต่เวลา 00.00 นาฬิกา ถึง 8.00 นาฬิกา ในวันรุ่งขึ้นก็ต้องถือว่าผู้ตายได้เริ่มลงมือทำงานให้กับนายจ้างแล้ว เพราะผู้ตายมีหน้าที่เป็นพนักงานกำกับรถ การที่ผู้ตายไปตรวจดูบัญชีรถข้าวโพดจึงเป็นการทำงานให้กับนายจ้าง ไม่ใช่เพื่อประโยชน์ของผู้ตายเองนั้น เห็นว่าในทางปฏิบัติพนักงานควบคุมการเดินรถจะต้องมาถึงที่ทำงานก่อนเวลาทำงานตามกะประมาณ 1 ชั่วโมง เพื่อตรวจสอบความเรียบร้อยของการรถไฟที่จะต้องรับผิดชอบก่อนรับงานเพื่อความสะดวกในการทำงานเมื่อถึงกะของตน ได้ความว่าวันเกิดเหตุผู้ตายไปถึงย่านปล่อยรถเวลา 21 นาฬิกาเศษ และไปคุยอยู่กับนายศิลป์ผู้ช่วยนายสถานีย่านบางซื่อเพื่อรอรถยนต์โดยสารของเพื่อนร่วมงานไปยังหอควบคุมการเดินรถซึ่งอยู่ห่างไปประมาณ600 เมตร
รออยู่จนกระทั่ง 22 นาฬิกา เพื่อนที่มีรถยนต์ยังไม่มาผู้ตายจึงเดินไปเอง หลังจากนั้นประมาณ 5 นาที ผู้ตายก็ถูกยิงถึงแก่ความตาย ดังนี้ ต้องถือว่าผู้ตายถูกยิงตายก่อนเวลาเริ่มลงมือทำงานให้นายจ้าง นอกจากนี้การเดินทางไปยังหอควบคุมการเดินรถก็ไม่ใช่การตรวจความเรียบร้อยก่อนเข้าทำงานตามกะ เนื่องจากรางรถไฟในความรับผิดชอบมีถึง 23 ราง และมีความยาวประมาณ 600 เมตร ไม่สามารถเดินตรวจดูให้เสร็จภายใน 1 ชั่วโมง พยานโจทก์เองก็เบิกความว่า การตรวจความเรียบร้อยก่อนเข้ารับงานตามกะนั้นผู้ตรวจจะยืนตรวจบนหอควบคุมการเดินรถ ถ้ามีความสงสัยจุดไหน บริเวณไหนจึงจะไปตรวจบริเวณนั้น ด้วยเหตุนี้แม้จะยกข้อเท็จจริงที่ว่าวันเกิดเหตุผู้ตายไปตรวจดูบัญชีรถข้าวโพดขึ้นวินิจฉัย ก็ยังถือไม่ได้ว่าผู้ตายถูกฆ่าตายเนื่องจากการทำงานให้แก่นายจ้าง หรือป้องกันรักษาผลประโยชน์ให้แก่นายจ้างพิพากษายืน
