คำฟ้องและคำให้การ
โจทก์ฟ้องว่า จำเลยจ้างโจทก์เป็นลูกจ้างประจำได้รับเงินเดือนค่าครองชีพและค่ายังชีพภาคใต้ จำเลยเลิกจ้างโจทก์เพราะเกษียณอายุโดยไม่จ่ายค่าชดเชยให้เป็นการละเมิดต่อโจทก์ ขอให้ศาลบังคับจำเลยจ่ายค่าชดเชย และใช้ค่าเสียหายพร้อมด้วยดอกเบี้ยในอัตราตามกฎหมายนับแต่วันฟ้องจนชำระเสร็จแก่โจทก์
จำเลยให้การว่า การจ้างโจทก์เป็นการจ้างที่มีกำหนดเวลาการจ้างที่แน่นอนและการให้พ้นจากตำแหน่งเพราะเกษียณอายุมิใช่เป็นการเลิกจ้างตามเจตนารมณ์ของกฎหมายคุ้มครองแรงงาน จำเลยจึงไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยให้แก่โจทก์และเมื่อจำเลยเลิกจ้างได้จ่ายเงินบำเหน็จให้แก่โจทก์แล้วซึ่งเป็นการจ่ายให้เพื่อตอบแทนช่วยเหลือโจทก์เมื่อออกจากงานมีจำนวนมากกว่าค่าชดเชย เงินค่าครองชีพและค่ายังชีพภาคใต้มิใช่ค่าจ้างจำเลยไม่ได้ละเมิดต่อโจทก์จึงไม่ต้องรับผิดในดอกเบี้ยเรื่องละเมิดขอให้ยกฟ้อง
คำพิพากษาศาลล่าง
ศาลแรงงานกลางวินิจฉัยว่า การที่จำเลยจ้างโจทก์ถือไม่ได้ว่าเป็นการจ้างที่มีกำหนดเวลาไว้แน่นอน เงินบำเหน็จไม่ใช่ค่าชดเชย โจทก์มีสิทธิเรียกค่าชดเชย โจทก์มีสิทธิเรียกค่าชดเชยพร้อมดอกเบี้ยจากจำเลยเงินค่าครองชีพและค่ายังชีพถือได้ว่าเป็นค่าจ้าง พิพากษาให้จำเลยจ่ายค่าชดเชยให้แก่โจทก์พร้อมดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเงินเสร็จ
จำเลยอุทธรณ์ต่อศาลฎีกา
ศาลฎีกาวินิจฉัย
ศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า ระเบียบการของจำเลยที่ว่าด้วยการแต่งตั้งและการถอนจากตำแหน่งพนักงานธนาคารออมสินและระเบียบการว่าด้วยการออกจากงานกรณีสูงอายุของพนักงานธนาคารออมสินที่ให้พนักงานพ้นจากตำแหน่ง เมื่อมีอายุครบ ๖๐ ปีบริบูรณ์ เป็นเพียงการกำหนดคุณสมบัติและเหตุที่จะต้องพ้นจากตำแหน่งเพราะขาดคุณสมบัติอันเป็นผลให้นายจ้างให้ลูกจ้างออกจากงานได้เท่านั้น การที่โจทก์ทราบว่าจะต้องเกษียณอายุเมื่อใดก็เป็นเพียงโจทก์อาจคาดหรือคำนวณได้ว่านับตั้งแต่เริ่มเข้าทำงานจนถึงเกษียณอายุเป็นเวลาเท่าใดเท่านั้นมิใช่เป็นข้อตกลงกันว่าจำเลยจะจ้างโจทก์เท่าระยะเวลาดังกล่าว ทั้งจำเลยไม่อยู่ในความผูกพันที่จะต้องจ้างโจทก์ตลอดเวลานั้น
จำเลยจะเลิกจ้างโจทก์เสีย เมื่อใดก็ได้ก่อนที่โจทก์จะเกษียณอายุโดยไม่ถือว่าจำเลยผิดสัญญาจึงถือไม่ได้ว่าเป็นการจ้างโดยมีกำหนดระยะเวลาไว้แน่นอน ถึงแม้เดิมประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน(ฉบับที่ ๕) ลงวันที่ ๒๑ มิถุนายน ๒๕๒๑ ข้อ ๒ จะมีข้อความว่า การเลิกจ้างให้หมายความรวมทั้งกรณีลูกจ้างต้องพ้นจากตำแหน่งเพราะเกษียณอายุแต่ต่อมาประกาศดังกล่าว (ฉบับที่ ๖) ลงวันที่ ๓๑ กรกฎาคม ๒๕๒๑ ข้อ ๒ไม่ได้มีข้อความดังกำหนดไว้ใน (ฉบับที่ ๕) ก็ตาม หาใช่เป็นเรื่องประกาศฯ(ฉบับที่ ๖) มิได้ประสงค์ให้ถือว่าการที่ลูกจ้างต้องพ้นจากตำแหน่งเพราะเกษียณมิใช่เป็นการเลิกจ้างไม่ เพราะหากจะตัดข้อความนั้นออกก็ไม่ทำให้ความหมายเปลี่ยนแปลงไป
ยังคงถือได้ว่าการที่ให้ลูกจ้างพ้นจากตำแหน่งเป็นการเลิกจ้างอยู่ จำเลยจ่ายค่าครองชีพให้แก่พนักงานเป็นประจำเพราะเห็นว่าเงินเดือนหรือค่าจ้างไม่สมดุลย์กับภาวะการครองชีพ และเป็นการจ่ายให้แก่พนักงานมีลักษณะเป็นเงินตอบแทนการทำงานของพนักงานหรือลูกจ้างให้เพียงพอกับค่าใช้จ่าย จึงถือได้ว่าครองชีพเป็นค่าจ้างตามความหมายของประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงานฯ ข้อ ๒ ต้องนำมาเป็นฐานคำนวณค่าชดเชยด้วย จำเลยจ่ายค่ายังชีพภาคใต้ให้เฉพาะพนักงานใน ๑๔ จังหวัดภาคใต้เท่านั้น เป็นการจ่ายโดยถือลักษณะของท้องที่ที่พนักงานเหล่านั้นประจำทำงานเป็นเกณฑ์ ถ้าพนักงานย้ายออกนอกเขต ๑๔ จังหวัดดังกล่าวก็จะไม่ได้รับค่ายังชีพอีกต่อไป จึงมิใช่เป็นเงินที่จ่ายให้โดยมีลักษณะเป็นการตอบแทนการทำงาน
ถือไม่ได้ว่าเป็นค่าจ้างอันจะนำมาเป็นฐานคำนวณค่าชดเชยด้วยได้ โจทก์เรียกร้องเงินจากจำเลยเป็นค่าชดเชยและค่าเสียหายรวม ๒ จำนวนด้วยกัน แต่โจทก์มิได้เรียกร้องดอกเบี้ยในค่าชดเชย คงเรียกดอกเบี้ยจากค่าเสียหายเท่านั้นที่ศาลแรงงานกลางพิพากษาให้จำเลยจ่ายค่าชดเชยให้แก่โจทก์พร้อมด้วยดอกเบี้ยจึงเป็นการพิพากษาเกินคำขอ
ผลคำพิพากษา
พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยจ่ายค่าชดเชยโดยนำค่าจ้างและค่าครองชีพมาเป็นฐานในการคำนวณด้วยเท่านั้น คำขอนอกจากนี้ให้ยก
