คำฟ้องและคำให้การ
โจทก์ฟ้องว่า จำเลยเป็นเจ้าพนักงานเทศบาลนครกรุงเทพ ทำหน้าที่เป็นพนักงานตรวจสอบและเรียกเก็บภาษีโรงเรือนภายในเขตตำบลปทุมวันและลุมพินี เมื่อวันที่ 17 มิถุนายน 2505 เวลากลางวัน จำเลยได้บังอาจละเว้นไม่ตรวจสอบและเรียกเก็บภาษีโรงเรือน บ้านเลขที่ 55/11 ซอยปลูกจิตร ตำบลลุมพินี อำเภอปทุมวัน จังหวัดพระนคร จากร้อยตรีมั่น สิริจรรยาเจ้าของบ้านโดยทุจริต และจำเลยบังอาจใช้อำนาจในตำแหน่งโดยมิชอบข่มขืนใจร้อยตรีมั่น ศิริจรรยา ให้มอบเงิน 500 บาทแก่จำเลยในการที่จำเลยละเว้นไม่ตรวจสอบและเรียกเก็บภาษีโรงเรือนดังกล่าว ขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 148, 149, 154จำเลยให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นเห็นว่า จำเลยได้เรียกและรับเช็คเงิน 500 บาทไปจากผู้เสียหายจริง แต่จำเลยไม่ได้เป็นเจ้าพนักงานผู้มีหน้าที่หรือแสดงตนว่ามีตำแหน่งหน้าที่ตรวจสอบและเรียกเก็บภาษี เมื่อข้อเท็จจริงทางพิจารณาได้ความต่างกับฟ้อง จึงพิพากษาให้ยกฟ้องโจทก์
คำพิพากษาศาลล่าง
โจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับให้ลงโทษจำคุกจำเลยตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 154 มีกำหนด 5 ปี ริบเช็คเงิน 500 บาทของกลางจำเลยฎีกาศาลฎีกาเห็นว่า จำเลยเป็นเจ้าพนักงานเทศบาล มีหน้าที่ตรวจสอบว่าในเขตตำบลนั้นมีบ้านเรือนหลังใดที่ต้องเสียภาษีโรงเรือนประเภทที่ให้เช่าหรือให้คนอื่นอยู่อาศัย ซึ่งไม่ว่าผู้อาศัยนั้นจะเป็นบุตรหรือบิดามารดาก็ต้องเสียภาษีเงินภ.ง.ด.2 เมื่อตรวจพบแล้วจำเลยมีหน้าที่แนะนำผู้ที่ต้องเสียภาษียื่นแบบประเมินต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ต่อไป เมื่อเจ้าพนักงานประเมินค่าภาษีแล้ว จำเลยก็ทำใบแจ้งเก็บภาษีไปให้ผู้ต้องเสียภาษีนั้น จำเลยไม่มีหน้าที่เรียกเก็บภาษีโรงเรือนเอง แต่ถ้าเมื่อจำเลยตรวจสอบพบว่าบ้านเรือนใดหลบหลีกแล้วไม่จัดการเพื่อให้มีการเรียกเก็บภาษี
ก็ทำให้เทศบาลขาดประโยชน์รายได้ไปโรงเรือนเลขที่ 55/11 ซึ่งตั้งอยู่ในท้องที่ตำบลลุมพินี ที่พึงต้องเสียภาษีโรงเรือนมาตั้งแต่ พ.ศ. 2499 จำเลยรับราชการเป็นพนักงานเทศบาลมีหน้าที่ดังกล่าวแล้วมาตั้งแต่ พ.ศ. 2498 แต่จำเลยไม่เคยรายงานให้ผู้บังคับบัญชาทราบ ดังนี้ แม้จะปรากฏว่าจำเลยเองไม่มีหน้าที่เรียกหรือเก็บภาษีอากรประเภทนี้ แต่จำเลยก็มีหน้าที่ตรวจสอบว่าโรงเรือนใดจะต้องเสียภาษีหรือไม่ ครั้นจำเลยตรวจพบว่าบ้านเลขที่ 55/11 ควรต้องเสียภาษี แต่จำเลยละเว้นไม่รายงานต่อเจ้าหน้าที่เพื่อดำเนินการเรียกเก็บภาษี โดยจำเลยมีเจตนาทุจริตเรียกเอาเงินค่าตอบแทนจากผู้มีหน้าที่จะต้องเสียภาษี การกระทำของจำเลยย่อมต้องด้วยบทบัญญัติของประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 154 เพราะถึงหากจำเลยไม่มีหน้าที่เรียกหรือเก็บภาษี
จำเลยก็ยังเป็นเจ้าพนักงานมีหน้าที่ตรวจสอบภาษีอากร เมื่อจำเลยละเว้นไม่กระทำการเพื่อให้ผู้มีหน้าที่เสียภาษีอากรนั้นต้องเสียภาษีโดยทุจริต เพราะเรียกเอาทรัพย์เป็นค่าตอบแทน จำเลยจึงพ้นผิดไปไม่ได้ คำพิพากษาศาลอุทธรณ์ชอบแล้ว ฎีกาจำเลยฟังไม่ขึ้นพิพากษายืน ให้ยกฎีกาจำเลย
