คำฟ้องและคำให้การ
โจทก์ฟ้องและแก้ไขคำฟ้องว่า โจทก์เป็นผู้ครอบครองที่ดิน 3 แปลงมา 16 ปี ตามประทานบัตร โจทก์ได้ครอบครองในฐานะเป็นเจ้าของมาโดยสงบเปิดเผยไม่เคยทอดทิ้ง ได้เสียภาษีและค่าธรรมเนียมประทานบัตรตลอดมา เมื่อเดือนมีนาคม 2515 ปรากฏว่าจำเลยได้บุกรุกเข้ามาปลูกต้นผลอาสินทำรั้วแสดงตนเป็นเจ้าของในที่ดินเนื้อที่ประมาณ 10 ไร่ และคัดค้านการต่ออายุประทานบัตรในที่ดินของโจทก์ โจทก์ให้จำเลยรื้อถอนรั้วและต้นผลอาสินออกไป จำเลยเพิกเฉย ขอให้บังคับขับไล่จำเลยให้การว่า ที่พิพาทจำเลยซื้อจากผู้มีชื่อเมื่อ พ.ศ. 2513 แล้วเข้าครอบครองยึดถือเพื่อตนโดยสงบและเปิดเผยปลูกห้องแถวและต้นผลอาสินประทานบัตรที่โจทก์อ้างสิ้นอายุแล้ว สิทธิครอบครองของโจทก์สิ้นสุดลงด้วยไม่มีอำนาจฟ้อง และนำสืบว่านายไพจิตร
จันทร์แก้วเข้าแผ้วถางปลูกพืชพันธ์ในที่พิพาท 9 ปีแล้วขายให้จำเลยเมื่อปี พ.ศ. 2513 จำเลยครอบครองต่อมาศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า คดีโจทก์ขาดอายุความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1375 พิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า ที่พิพาทอยู่ในเขตประทานบัตรของโจทก์จำเลยละเมิดสิทธิของโจทก์ พิพากษากลับให้ขับไล่จำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ที่พิพาทอยู่ในเขตประทานบัตรเลขที่ 7915 ของโจทก์มีปัญหาว่า ขณะโจทก์ฟ้องคดีนี้โจทก์ขาดต่ออายุประทานบัตรดังกล่าวหรือไม่ได้ความว่าเดิมบิดาโจทก์ได้รับประทานบัตรดังกล่าว บิดาโจทก์ถึงแก่กรรม โจทก์ได้รับมรดกสิทธิตามประทานบัตรนี้มาโดยถูกต้องตามกฎหมาย เมื่อวันที่ 16กุมภาพันธ์ 2499 โจทก์จึงเป็นผู้ถือประทานบัตรตามกฎหมาย
ประทานบัตรนี้สิ้นอายุวันที่ 31 มีนาคม 2507 ครั้นวันที่ 9 มกราคม 2507 อันเป็นเวลาก่อนประทานบัตรสิ้นอายุโจทก์มอบอำนาจให้นายเอก ทวีผลยื่นขอต่ออายุประทานบัตรนี้แล้ว ต่อมารัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรมได้ต่ออายุประทานบัตรให้โจทก์12 ปี ตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน 2507 ถึงวันที่ 31 มีนาคม 2519 ประทานบัตรของโจทก์จึงมิได้ขาดต่ออายุสิทธิของโจทก์ตามประทานบัตรจึงมีอยู่ก่อนผู้ที่จำเลยอ้างว่าได้ขายที่พิพาทให้ จำเลยเข้าไปยึดถือครอบครองและขณะฟ้องโจทก์ยังมีสิทธิตามประทานบัตรนั้นอยู่ โจทก์จึงมีอำนาจฟ้องปัญหาที่ว่า
โจทก์ฟ้องจำเลยตามพระราชบัญญัติแร่ พ.ศ. 2510 ด้วยหรือไม่นั้น
โจทก์บรรยายฟ้องว่าโจทก์ครอบครองที่พิพาทโดยได้รับประทานบัตรทำเหมืองแร่ในที่อันนั้น โจทก์เสียภาษีและค่าธรรมเนียมประทานบัตรตลอดมาจำเลยบุกรุกเข้าไปปลูกต้นผลอาสินและทำรั้วในที่พิพาทขอให้ขับไล่ เช่นนี้ถือได้ว่าโจทก์ได้ฟ้องจำเลยตามสิทธิประทานบัตรด้วย แม้โจทก์จะบรรยายฟ้องว่าโจทก์ครอบครองที่พิพาทในฐานะเป็นเจ้าของโดยสงบและเปิดเผยด้วยก็ตามเป็นการบรรยายเกินเลยไปโดยเข้าใจผิดว่า โจทก์ได้สิทธิครอบครองที่ดินในเขตประทานบัตรด้วยเท่านั้นการที่นายไพจิตร จันทร์แก้ว ผู้ที่จำเลยอ้างว่าได้ขายหรือมอบที่พิพาทให้จำเลยก็ดี จำเลยก็ดีบุกรุกเข้าไปปลูกต้นผลอาสินและสร้างรั้วหรืออาคาร ลงในที่พิพาทนั้นเป็นการเข้าไปยึดถือครอบครองที่พิพาทอันอยู่ในเขตพื้นที่ในประทานบัตรของโจทก์
ทั้งนี้จำเลยนำสืบไม่ได้ว่าจำเลยมีสิทธิเข้าไปยึดถือครอบครองที่นั้นได้โดยชอบด้วยกฎหมาย ถือได้ว่าจำเลยฝ่าฝืนสิทธิของโจทก์ผู้ถือประทานบัตรตามความในมาตรา 13 แห่งพระราชบัญญัติแร่ พ.ศ. 2510โจทก์จึงมีอำนาจฟ้อง ขอให้ขับไล่จำเลยได้ปัญหาต่อไปว่า คดีโจทก์ขาดอายุความฟ้องร้องแล้วหรือไม่
ศาลฎีกาวินิจฉัย
ศาลฎีกาเห็นว่า เนื่องจากโจทก์ไม่ได้สิทธิครอบครองที่ดินเขตประทานบัตรด้วย จึงมิใช่เรื่องฟ้องเรียกคืนสิทธิครอบครองจากผู้แย่งการครอบครอง จะนำเอาสิทธิฟ้องคดีตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1375 มาปรับแก่คดีหาได้ไม่อายุความในคดีนี้ต้องปรับด้วยอายุความทั่วไปตามมาตรา 164 และการนับอายุความก็ต้องนับแต่มีการบุกรุกเข้าไปยึดถือครอบครองที่พิพาท ศาลฎีกาฟังว่าจำเลยเข้าไปครอบครองที่พิพาทยังไม่ถึง 10 ปี คดีโจทก์จึงยังไม่ขาดอายุความพิพากษายืน
