คำฟ้องและคำให้การ
คดีนี้ จำเลยไม่ชำระเงินให้โจทก์ตามคำพิพากษา โจทก์จึงนำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดที่ดินมีโฉนด 2 แปลง
ผู้ร้องทั้งสี่จึงยื่นคำร้องว่าที่ดินแปลงโฉนดที่ 10205 ซึ่งมีชื่อนางอ้อย เถื่อนโตถือกรรมสิทธิ์ที่เจ้าพนักงานบังคับคดียึดมานั้น นางอ้อยถึงแก่กรรมไปแล้ว ที่ดินโฉนดดังกล่าวตกได้แก่จำเลย ผู้ร้องที่ 1 ที่ 2 ที่ 3 และนางม้อย นางม้อย ถึงแก่กรรม ส่วนของนางม้อยตกได้แก่ผู้ร้องที่ 4 ซึ่งเป็นบุตร ผู้ร้องทั้งสี่และจำเลยจึงมีสิทธิเป็นเจ้าของคนละส่วนเท่า ๆ กัน หากศาลขายทอดตลาดได้เงินสุทธิเท่าใดให้แบ่งออกเป็น 5 ส่วน ให้จำเลย 1 ส่วน อีก 4 ส่วนกันไว้ให้ผู้ร้อง โจทก์คัดค้านว่า นางอ้อยกู้เงินโจทก์แล้วนำที่ดินโฉนดที่ 10205 ให้ยึดไว้เป็นประกันเมื่อนางอ้อยถึงแก่กรรม ผู้ร้องและจำเลยไม่มีเงินชำระหนี้โจทก์ จึงตกลงกันโดยผู้ร้องยอมยกที่ดินโฉนดที่ 10205 ให้จำเลย ขอสละสิทธิไม่รับมรดกที่ดินแปลงนี้ ให้จำเลยรับใช้หนี้โจทก์แทนนางอ้อย โดยทำเป็นหนังสือไว้ ผู้ร้องจึงไม่มีสิทธิจะขอกันส่วน จำเลยคัดค้านทำนองเดียวกันกับโจทก์
คำพิพากษาศาลล่าง
ศาลชั้นต้นเห็นว่า หนังสือสละมรดกไม่ใช่สัญญาประนีประนอมยอมความ ใชับังคับไม่ได้ เท่ากับไม่มีการสละมรดกพิพากษาให้แบ่งเงินสุทธิในการขายที่ดินโฉนดที่ 10205 ออกเป็น 5 ส่วน กันให้ผู้ร้อง 4 ส่วน เป็นของจำเลย 1 ส่วน
โจทก์อุทธรณ์
ศาลอุทธรณ์เห็นว่า หนังสือสัญญาสละมรดกที่ผู้ร้องทั้งสี่ทำเป็นสัญญาประนีประนอมยอมความในการสละมรดก แต่ผู้ร้องที่ 4 ทำในขณะอายุเพียง 19 ปี จะสละมรดกไม่ได้ เว้นแต่จะได้รับการยินยอมจากบิดามารดาหรือผู้ปกครองและได้รับอนุมัติจากศาลแล้วด้วย การสละมรดกของผู้ร้องที่ 4 จึงไม่มีผล เมื่อผู้ร้องที่ 1 ที่ 2 ที่ 3 ทำหนังสือสัญญาสละมรดกให้แก่จำเลยแล้ว จึงไม่มีสิทธิขอกันส่วนในเงินที่ได้จากการขายทอดตลาดที่ดินรายพิพาท พิพากษาแก้ให้ยกคำร้องของผู้ร้องที่ 1 ที่ 2 และที่ 3 นอกจากที่แก้คำให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น ผู้ร้องที่ 1 ที่ 2 ที่ 3 ฎีกา ศาลฎีกาฟังข้อเท็จจริงตามที่โจทก์นำสืบว่า นางอ้อยเป็นหนี้โจทก์อยู่เมื่อนางอ้อยถึงแก่กรรม
จำเลยและผู้ร้องตกลงกันโดยจำเลยเป็นผู้รับหนี้ของนางอ้อยไว้ และผู้ร้องยอมสละที่ดินมรดกส่วนของตนแปลงนี้ให้จำเลย โดยจำเลยมีภาระต้องชดใช้หนี้ของนางอ้อยแก่โจทก์ข้อตกลงนี้ได้ทำกันเป็นหนังสือ จำเลยและผู้ร้องทั้งสี่ลงลายมือชื่อไว้แล้วมอบให้นายโก้งเก็บรักษาไว้ แต่นายโก้งย้ายบ้านหนังสือนี้จึงหายไป
ศาลฎีกาวินิจฉัย
ที่ผู้ร้องฎีกาว่าการสละมรดกตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1612 หมายถึงการสละมรดกส่วนของตนโดยไม่เจาะจงว่าจะให้แก่ทายาทคนใด แต่คดีนี้ผู้ร้องสละมรดกส่วนของตนให้จำเลย ถือว่าไม่เป็นการสละมรดก เมื่อไม่มีการสละมรดก ผู้ร้องจึงมีสิทธิในทรัพย์มรดกอยู่
ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าการสละมรดกตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1612 มีความหมายดังที่ผู้ร้องฎีกาขึ้นมา คดีนี้ผู้ร้องเจาะจงสละที่ดินมรดกส่วนของผู้ร้องให้จำเลยโดยเฉพาะ จึงไม่ใช่การสละมรดกตามความในกฎหมายมาตรานี้แต่การที่ผู้ร้องและจำเลยตกลงกันโดยทำเป็นหนังสือลงลายมือชื่อไว้ทั้งสองฝ่าย ให้จำเลยเป็นผู้ใช้หนี้โจทก์แทนนางอ้อยและผู้ร้องยอมสละที่ดินมรดกส่วนของตนให้จำเลยเช่นนี้ มีลักษณะเป็นสัญญาประนีประนอมยอมความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 850 ใช้บังคับได้ เมื่อผู้ร้องยอมสละส่วนมรดกของตนให้จำเลยไปแล้ว จึงไม่มีสิทธิจะขอกันส่วนจากเงินที่ได้จากการขายทอดตลาดที่ดินรายนี้
ผลคำพิพากษา
พิพากษายืน
