คำฟ้องและคำให้การ
โจทก์ฟ้องว่า โจทก์ที่ ๑ เป็นภริยาโดยชอบด้วยกฎหมายของนายสุรีย์ ศรีสุข ผู้ตาย มีบุตรด้วยกัน ๓ คน คือ เด็กชายเจษฎาเด็กหญิงวิภาภรณ์ และเด็กหญิงสุภาวดี ส่วนโจทก์ที่ ๒ ที่ ๓ เป็นบิดามารดาของนายสุรีย์ เมื่อวันที่ ๑๔ ธันวาคม ๒๕๐๙ จำเลยขับรถยนต์หมายเลขทะเบียน บี.แอล. ๑๕๒๒ เพื่อเดินทางกลับประเทศมาเลเซียด้วยความเร็วสูง โดยความประมาทปราศจากความระมัดระวังซึ่งบุคคลในภาวะเช่นจำเลยจักต้องมีตามวิสัยและพฤติการณ์ และจำเลยอาจใช้ความระมัดระวังเช่นว่านั้นได้ แต่หาได้ใช้ให้เพียงพอไม่พอถึงระหว่างกิโลเมตรที่ ๘-๙ ถนนเพชรเกษม จำเลยขับรถยนต์ไปบนถนนด้านขวามือของจำเลยข้ามสะพานแคบ ๆ โดยไม่ลดความเร็วเป็นเหตุให้รถยนต์ที่จำเลยขับชนกับรถจักรยานยนต์ที่นายสุรีย์ขับขี่มีนายเคียง
อ่อนสนิท นั่งซ้อนท้ายซึ่งวิ่งสวนทางมา ทำให้รถจักรยานยนต์ฟังยับเยินนายสุรีย์และนายเคียงถึงแก่ความตาย ณ ที่นั้นเหตุเกิดที่ตำบลนาท่ามเหนือ อำเภอเมืองตรัง จังหวัดตรัง การกระทำของจำเลยเป็นการละเมิดต่อโจทก์ โดยโจทก์ที่ ๑ ต้องสูญเสียสามีและมีบุตรที่จะต้องอุปการะเลี้ยงดูถึง ๓ คน โจทก์ที่ ๒ ที่ ๓ ต้องสูญเสียบุตรและต้องขาดอุปการะเลี้ยงดูจากบุตร จำเลยต้องชดใช้ค่าสินไหมทดแทนความเสียหายที่เกิดจากการละเมิด และค่าขาดไร้อุปการะรวมทั้งสิ้นเป็นเงิน ๑๙๐,๕๐๐ บาท ขอให้ลงโทษจำเลยตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๒๙๑ ให้จำเลยใช้ค่าสินไหมทดแทนแก่โจทก์เป็นเงิน ๑๙๐,๕๐๐ บาท พร้อมด้วยดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเงินเสร็จ ศาลชั้นต้นนัดไต่สวนมูลฟ้องอาญาในวันที่ ๓๐ มกราคม ๒๕๑๐โจทก์นำพนักงานศาลส่งหมายนัดให้จำเลยที่สถานีตำรวจภูธรอำเภอเมืองตรังเมื่อวันที่ ๒๐ ธันวาคม ๒๕๐๙ ครั้นวันที่ ๒๖ มกราคม ๒๕๑๐โจทก์ที่ ๒ ยื่นคำร้องขอเลื่อนการไต่สวนมูลฟ้อง
คำพิพากษาศาลล่าง
ศาลชั้นต้นอนุญาตต่อมาในวันที่ ๓๐ มกราคม ๒๕๑๐ ซึ่งเป็นวันนัดเดิม จำเลยมาศาลและแต่งตั้งนายทวีปเป็นทนายเข้าฟังการไต่สวนมูลฟ้อง โจทก์ที่ ๑จึงยื่นคำแถลงต่อศาลขอให้สั่งเจ้าหน้าที่ส่งหมายแจ้งวันนัดไต่สวนนัดหน้าซึ่งเลื่อนไปในวันที่ ๒๔ มีนาคม ๒๕๑๐ ให้จำเลย แต่จำเลยไปจากศาลเสียก่อน โจทก์ยื่นคำแถลงต่อศาลว่า จำเลยพักอยู่บ้านนายเกษมสุขเกษม บ้านควนขนุน หมู่ ๔ ขอให้เจ้าพนักงานศาลส่งหมายนัดให้จำเลยที่นั่น เจ้าพนักงานศาลไปส่งแล้ว ปรากฏว่าจำเลยไม่อยู่ไม่มีใครยอมรับแทนศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้โจทก์แสดงหลักฐานอันเป็นภูมิลำเนาของจำเลยให้ชัดแจ้ง โจทก์แถลงว่าจำเลยไม่มีหลักฐานการแจ้งอยู่ในบ้านนายเกษม เพียงแต่รู้กันในระหว่างคนบ้านใกล้เคียงบัดนี้จำเลยออกจากบ้านนายเกษมไปแล้ว
ไม่ทราบว่าไปอยู่แห่งใด ขอให้ประกาศแจ้งวันนัดไต่สวนมูลฟ้องให้จำเลยทราบทางหนังสือพิมพ์ศาลชั้นต้นให้ประกาศหนังสือพิมพ์ตามโจทก์ขอและนัดไต่สวนมูลฟ้องวันที่ ๓ พฤษภาคม ๒๕๑๐ ในวันนัดไต่สวน จำเลยไม่มาศาล คงมีนายทวีปทนายจำเลยมาฟังการไต่สวนและซักค้านพยานโจทก์
ศาลชั้นต้นไต่สวนแล้วมีคำสั่งว่า คดีโจทก์มีมูลให้ประทับฟ้อง หมายเรียกจำเลยส่วนทางแพ่งให้จำเลยยื่นคำให้การภายใน ๘ วัน นับแต่วันได้รับหมาย วันที่ ๔ พฤษภาคม ๒๕๑๐ นายทวีปทนายจำเลยยื่นคำแถลงว่า ตั้งแต่จำเลยแต่งทนายไว้แล้ว จำเลยไปอยู่ประเทศมาเลเซีย เพราะมีภูมิลำเนาอยู่ที่นั่น ไม่เคยกลับมาพบทนายอีก จึงขอถอนตัวจากการเป็นทนายจำเลย
ศาลชั้นต้นอนุญาต วันที่ ๔ พฤษภาคม ๒๕๑๐ โจทก์ยื่นคำแถลงต่อศาลว่าจำเลยมีภูมิลำเนาไม่แน่นอน ไม่อาจทราบสำนักงานและที่อยู่ได้ ขอให้ประกาศหมายเรียกจำเลยมาแก้คดีส่วนแพ่งทางหนังสือพิมพ์ ศาลชั้นต้นสั่งให้ประกาศหนังสือพิมพ์ตามขอ ครบกำหนดจำเลยยื่นคำให้การในวันที่ ๒๐ กรกฎาคม ๒๕๑๐ แต่จำเลยไม่มาศาล และไม่ยื่นคำให้การโจทก์ยื่นคำร้องลงวันที่ ๒๕ กรกฎาคม ๒๕๑๐ ขอให้ศาลสั่งว่าจำเลยขาดนัดยื่นคำให้การ พิจารณาคดีโจทก์ฝ่ายเดียว และโจทก์ขอถอนฟ้องคดีส่วนอาญา
ศาลชั้นต้นมีคำสั่งอนุญาตให้โจทก์ถอนฟ้องคดีส่วนอาญาได้ส่วนคดีแพ่งยังไม่แน่นอนว่าจำเลยมีภูมิลำเนาอยู่ในประเทศไทยเพราะในชั้นไต่สวนฉุกเฉิน ปรากฏว่าจำเลยมีภูมิลำเนาอยู่ในประเทศมาเลเซีย โจทก์แถลงว่า เพียงแต่ทราบจากชาวบ้านว่าจำเลยอยู่ในประเทศไทย ส่วนหลักฐานทะเบียนบ้านที่แสดงว่าจำเลยอยู่ในประเทศไทย โจทก์ไม่สามารถนำมาแสดงได้
ศาลชั้นต้นเห็นว่าเพียงแต่กล่าวอ้างด้วยปาก แต่เพื่อให้แน่นอน เพราะปรากฏว่าตอนเกิดเรื่องใหม่ ๆ จำเลยถูกกล่าวหาและควบคุมตัวอยู่สถานีตำรวจ จึงให้สอบถามไปยังพนักงานสอบสวนว่าจำเลยมีภูมิลำเนาอยู่ในประเทศไทยหรือไม่ พนักงานสอบสวนอำเภอเมืองตรังแจ้งมาว่า จำเลยเป็นบุคคลสัญชาติมาเลเซีย มีภูมิลำเนาอยู่บ้านเลขที่ ๖๓ ถนนพี๊ชสุไหงบุโละ กัวลาลัมเปอร์เคยเดินทางไปมาระหว่างมาเลเซีย - สงขลาแต่ที่พักในประเทศไทยไม่แน่นอน
ศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่า จำเลยเป็นบุคคลสัญชาติมาเลเซีย อยู่ที่กัวลาลัมเปอร์การที่โจทก์ฟ้องเรียกค่าเสียหายจากจำเลย เป็นกรณีเกี่ยวด้วยหนี้เหนือบุคคล แม้จำเลยจะเข้ามาในประเทศไทยบ่อย ๆ แต่จำเลยมิได้มีภูมิลำเนาในประเทศไทย ศาลจะดำเนินคดีต่อไปได้ต่อเมื่อได้ส่งหมายเรียกให้แก่จำเลยในประเทศไทยแล้ว แม้จำเลยจะได้หมายประกาศทางหนังสือพิมพ์ก็ดี ได้ส่งหมายนัดให้จำเลยยื่นไต่สวนฉุกเฉิน และไต่สวนมูลฟ้องก็ดี แต่หมายนัดไม่ใช่หมายเรียก เมื่อยังมิได้ส่งหมายเรียกให้จำเลย ศาลก็ดำเนินคดีต่อไปไม่ได้ ให้ยกคำร้องโจทก์ที่ขอให้สั่งจำเลยขาดนัดยื่นคำให้การ และให้จำหน่ายคดีจากสารบบความ
โจทก์อุทธรณ์ว่า จำเลยเคยเดินทางไปมาระหว่างมาเลเซียและสงขลาแสดงว่าจำเลยมีที่พักในประเทศไทย แต่ที่พักในประเทศไทยไม่แน่นอนโจทก์จึงขอให้ศาลประกาศหมายเรียกจำเลยทางหนังสือพิมพ์ เป็นการปฏิบัติถูกต้องตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๗๖ถือว่าโจทก์ได้ส่งหมายเรียกให้จำเลยในประเทศไทยแล้ว ศาลดำเนินคดีต่อไปได้
ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน
ศาลฎีกาวินิจฉัย
โจทก์ฎีกาต่อมา
ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า การลงโฆษณาหมายเรียกจำเลยทางหนังสือพิมพ์นั้น ย่อมมีผลเฉพาะจำเลยซึ่งมีภูมิลำเนาอยู่ในประเทศไทย หรือได้เข้ามาอยู่ในประเทศไทยชั่วคราวในระหว่างระยะเวลาที่ได้มีการลงโฆษณา ตามข้อเท็จจริงฟังได้ว่า จำเลยเป็นบุคคลสัญชาติมาเลเซียมีภูมิลำเนาอยู่ที่กัวลาลัมเปอร์ ประเทศมาเลเซีย เกิดเหตุแล้วจำเลยถูกควบคุมตัวอยู่ที่สถานีตำรวจภูธรอำเภอเมืองตรังเป็นการชั่วคราวเมื่อพนักงานสอบสวนปล่อยจำเลยจำเลยก็กลับไปประเทศมาเลเซียก่อนศาลชั้นต้นลงโฆษณาหมายเรียกจำเลยทางหนังสือพิมพ์และไม่ปรากฏว่าหลังจากนั้นจำเลยได้กลับเข้ามาในประเทศไทยอีก ถือไม่ได้ว่าได้มีการส่งหมายเรียกให้แก่จำเลยในประเทศไทยโดยชอบแล้ว ศาลจึงดำเนินคดีต่อไปไม่ได้
ผลคำพิพากษา
พิพากษายืน ให้ยกฎีกาโจทก์
