คำฟ้องและคำให้การ
คดีนี้
โจทก์ฟ้องว่าที่ดินตาม ส.ค.๑ เลขที่ ๑๐๗, ๑๐๘ พร้อมด้วยที่ดินใกล้ชิดติดต่อ เนื้อที่รวมกันประมาณ ๑๓ ไร่ เป็นของจำเลยเมื่อประมาณ ๑๐ ปีกว่ามานี้จำเลยได้เอาที่ดินดังกล่าวไปทำสัญญาขายให้แก่นายวิวัฒน์ เยือกเย็น และภรรยา แต่จำเลยยังคงครอบครองที่ดินอยู่ต่อมาเมื่อปี ๒๕๐๙ นายวิวัฒน์และภรรยาได้เป็นโจทก์ฟ้องจำเลยกับพวกฐานผิดสัญญาซื้อขายและเรียกค่าเสียหาย เมื่อจำเลยกับพวกถูกฟ้องจำเลยจึงได้มาติดต่อกับโจทก์ขอให้หาทนายแก้ต่าง และขอให้ออกค่าใช้จ่ายทั้งปวงให้ โดยจำเลยจะขายที่ดินแปลงนี้ให้โจทก์ตามราคาที่โจทก์ต้องเสียไปโจทก์ตกลงจะได้จ้างทนายว่าคดีให้จำเลยกับพวก ในที่สุดได้ยอมกันในศาลโดยจำเลยจะต้องชำระเงิน ๒๐,๐๐๐ บาท ให้แก่นายวิวัฒน์และภรรยาแล้วได้ที่ดินพิพาทคืนจำเลยหาเงินไม่ได้
โจทก์จึงเป็นผู้ออกเงินจำนวนนี้มอบให้จำเลยไปชำระแก่นายวิวัฒน์และภรรยาตามสัญญายอมอีก แล้วโจทก์ให้จำเลยทำหนังสือสัญญาซื้อขายลงวันที่ ๓ พฤศจิกายน ๒๕๐๙ ขายที่ดินแปลงดังกล่าวให้โจทก์ โดยตีราคาเพียง ๑๐,๐๐๐ บาท เมื่อประมาณเดือนมีนาคม ๒๕๑๐ จำเลยได้นำ ส.ค.๑ เลขที่ ๑๐๗, ๑๐๘ ไปยื่นคำร้องต่อพนักงานที่ดินเพื่อออกโฉนดตาม ส.ค.๑ ดังกล่าว พร้อมด้วยที่ดินของจำเลยที่อยู่ติดต่อกันเนื้อที่ประมาณ ๑๓ ไร่ เพื่อให้แก่โจทก์ตามสัญญาซื้อขาย เจ้าพนักงานที่ดินได้รังวัดสอบเขตไว้แล้ว และในวันที่ ๕ เมษายน ๒๕๑๐ จำเลยได้ทำหนังสือมอบอำนาจให้โจทก์ไว้ ๒ ฉบับเพื่อว่าเมื่อเจ้าพนักงานที่ดินออกโฉนดใหม่เสร็จเมื่อใด โจทก์จะได้เอาใบมอบอำนาจไปยื่นขอรับโฉนดและโอนใส่เป็นชื่อโจทก์
จำเลยไม่ขอยุ่งเกี่ยวด้วย แต่แล้วในเดือนพฤษภาคม ๒๕๑๐ จำเลยกลับนำนายปลอดเข้าไปในที่ดินแปลงนั้นเอาหลักปักปันเขตแบ่งออกเป็น ๒ ส่วนส่วนละประมาณ ๖ ไร่ จำเลยว่าจะขายให้โจทก์เพียงครึ่งเดียว อีกครึ่งหนึ่งจะขายให้นายปลอดโจทก์ต่อว่าว่าจำเลยผิดสัญญา จำเลยว่าถ้าไม่ขายให้นายปลอดครึ่งหนึ่งจำเลยก็ไม่ขายให้โจทก์เลย เจ้าพนักงานที่ดินได้แจ้งแก่โจทก์ว่าจำเลยได้มาสั่งไว้ว่าถ้าโจทก์ยื่นหนังสือมอบอำนาจเมื่อใดอย่าทำการโอนที่ดินให้ และให้เก็บหนังสือมอบอำนาจไว้ให้ พฤติการณ์เช่นนี้แสดงว่าจำเลยจงใจผิดสัญญาฉ้อโกงเอาเงินของโจทก์และขัดขวางการเข้าครอบครองที่ดินของโจทก์ตามสัญญาซื้อขาย โดยจำเลยเข้าแย่งการครอบครองที่ดินที่ส่งมอบให้แก่โจทก์ ขอให้พิพากษาว่าโจทก์มีสิทธิครอบครองในที่ดินดังกล่าว บังคับให้จำเลยไปจัดการออกโฉนด และโอนที่ดินตามโฉนดที่จะออกใหม่นั้นให้โจทก์ หากจำเลยไม่ปฏิบัติตามก็ให้ถือเอาคำพิพากษาเป็นการแสดงเจตนาของจำเลย ให้โจทก์จัดการไปฝ่ายเดียวได้ และห้ามมิให้จำเลยและบริวารเข้าเกี่ยวข้องกับที่ดินแปลงนี้
จำเลยให้การว่า คดีแพ่งที่นายวิรัตน์และภรรยาเป็นโจทก์ฟ้องจำเลยนั้น โจทก์ไม่ใช่เป็นผู้หาทนายแก้ต่างให้จำเลย แต่นายปลอด แจ่มกระจ่าง เป็นผู้หาทนายให้จำเลยไม่เคยตกลงให้โจทก์ออกค่าใช้จ่ายทั้งปวงในการดำเนินคดี เงินที่จำเลยนำไปชำระให้นายวิวัฒน์และภรรยาจำเลยได้มาจากนายปลอด แจ่มกระจ่าง เพราะจำเลยได้ขายที่พิพาทให้นายปลอดไปเมื่อวันที่ ๖ ธันวาคม ๒๕๐๙ จำเลยไม่เคยตกลงขายที่ดินแปลงนี้ให้โจทก์ ไม่เคยรับค่าที่ดินจากโจทก์เลย หนังสือสัญญาซื้อขายที่ดินท้ายฟ้อง จำเลยไม่เคยทำไว้กับโจทก์ หากมีอยู่จริงก็เป็นสัญญาที่ขัดต่อความสงบเรียบร้อยของประชาชน เพราะเป็นสัญญาที่เกิดจากการแสวงหาประโยชน์จากการเป็นความไม่อาจนำมาบังคับได้หนังสือมอบอำนาจที่จำเลยทำให้โจทก์ไว้เพื่อไปยื่นต่อเจ้าพนักงานที่ดินก็โดยโจทก์อ้างว่าจะไปจัดการโอนที่ดินตามสัญญาซื้อขายระหว่างนายปลอดกับจำเลยแทนจำเลย แต่ต่อมาจำเลยทราบว่าโจทก์นำใบมอบอำนาจของจำเลยไปใช้เพื่อจัดการโอนที่ดินของจำเลยให้โจทก์เอง จำเลยจึงแจ้งต่อพนักงานที่ดินเพื่อระงับการมอบอำนาจนั้น ขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นกำหนดให้โจทก์เป็นฝ่ายนำสืบก่อน ในวันนัดสืบพยานโจทก์
คำพิพากษาศาลล่าง
ศาลชั้นต้นเห็นว่าคดีไม่จำต้องสืบพยาน จึงให้งด แล้ววินิจฉัยว่าการที่โจทก์วิ่งเต้นออกเงินค่าใช้จ่ายตลอดจนหาทนายแก้ต่างให้จำเลยเพื่อสู้คดีกับบุคคลภายนอก โดยมีเงื่อนไขว่าจำเลยจะต้องโอนทรัพย์พิพาทที่จำเลยเป็นความกับบุคคลภายนอกให้โจทก์ ทั้งที่โจทก์ไม่มีส่วนได้เสียในมูลคดีนั้น ๆ เลย การกระทำของโจทก์จึงเป็นเรื่องแสวงหาประโยชน์จากการที่ผู้อื่นเป็นความกัน ข้อตกลงระหว่างโจทก์จำเลยดังกล่าวเป็นการขัดต่อความสงบเรียบร้อยและศีลธรรมอันดีของประชาชนตกเป็นโมฆะโจทก์จะอ้างสัญญาที่เป็นโมฆะมาฟ้องร้องบังคับจำเลยหาได้ไม่ พิพากษายกฟ้อง
โจทก์อุทธรณ์ว่า ความจริงนั้นโจทก์ได้วางมัดจำซื้อที่ดินแปลงพิพาทจากจำเลย ตั้งแต่วันที่ ๕ พฤษภาคม ๒๕๐๙ ตามหนังสือสัญญาซื้อขายฉบับลงวันที่ ๕ พฤษภาคม ๒๕๐๙ ซึ่งโจทก์ได้อ้างส่งศาลเป็นพยานไว้แล้วโดยในขณะนั้นโจทก์และจำเลยทราบว่ามีเนื้อที่ตาม ส.ค.๑ เลขที่ ๑๐๗, ๑๐๘เพียงประมาณ ๗ ไร่เศษ และได้วางเงินให้แก่จำเลยเป็นงวด ๆ โดยโจทก์ไม่ทราบว่าจำเลยได้เคยนำไปขายไว้กับนายวิวัฒน์ เยือกเย็น และภรรยาก่อนนายวิวัฒน์และภรรยาฟ้องจำเลยโจทก์ได้ชำระราคาที่ดินตามสัญญาฉบับนั้นไปแล้ว ๑๐,๐๐๐ บาท และจำเลยได้มอบที่ดินให้โจทก์ครอบครองด้วยเมื่อจำเลยถูกนายวิวัฒน์และภรรยาฟ้องเรื่องที่ดินแปลงนี้ โจทก์ก็เป็นผู้มีส่วนได้เสียจึงจำเป็นต้องช่วยจำเลยในการสู้คดี
หาทนายความให้และเมื่อคดียอมความกันโจทก์ต้องออกเงิน ๒๐,๐๐๐ บาทเศษให้จำเลยไปชำระให้นายวิวัฒน์และภรรยาตามสัญญายอมความจึงได้เอาสัญญาวางมัดจำ ลงวันที่ ๕ พฤษภาคม ๒๕๐๙ มาเขียนใหม่เป็นสัญญาซื้อขายลงวันที่ ๓ พฤศจิกายน ๒๕๐๙ ในคดีที่จำเลยยอมความกับนายวิวัฒน์และภรรยานั้น ศาลได้สั่งให้ทำแผนที่วิวาทปรากฏว่าที่ดินเพิ่มจาก ๗ ไร่เป็นประมาณ ๑๓ ไร่ เมื่อโจทก์ต้องเสียเงินเพิ่มไปอีก ๒๐,๐๐๐ บาทจำเลยก็ยอมให้ที่ดินหมดตามแผนที่วิวาท โจทก์ประสงค์จะนำสืบว่าสัญญาซื้อขายฉบับลงวันที่ ๓ พฤศจิกายน ๒๕๐๙ มีที่มาจากสัญญาฉบับลงวันที่ ๕ พฤษภาคม ๒๕๐๙ โจทก์ได้ซื้อที่ดินแปลงนี้ไว้จริงและเสียเงินไปจริง สัญญาลงวันที่ ๓ พฤศจิกายน จึงไม่เป็นโมฆะ โจทก์มีสิทธินำมาฟ้องจำเลยได้ขอให้ศาลอุทธรณ์พิพากษาให้ศาลชั้นต้นดำเนินการสืบพยานแล้วพิพากษาใหม่ตามรูปคดี
ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า ฟ้องของโจทก์มิได้บรรยายถึงการทำหนังสือซื้อขายฉบับลงวันที่ ๕ พฤษภาคม ๒๕๐๙ อันเป็นสัญญาก่อนที่จำเลยถูกนายวิวัฒน์และภรรยาฟ้องคดี จำเลยจึงไม่ได้ให้การถึงหนังสือสัญญาฉบับนั้นแต่อย่างใด แม้ในวันนัดชี้สองสถานทั้งที่โจทก์ทราบคำให้การต่อสู้คดีของจำเลยแล้ว โจทก์ก็หาได้แถลงว่าได้มีการทำหนังสือสัญญาฉบับแรกนั้นไม่คดีจึงไม่มีประเด็นว่าโจทก์จำเลยได้ทำหนังสือสัญญาซื้อขายฉบับแรกต่อกันหรือไม่ โจทก์จะขอนำสืบว่าสัญญาซื้อขายฉบับลงวันที่ ๓ พฤศจิกายน ๒๕๐๙สืบเนื่องมาจากสัญญาฉบับแรกมิได้ และเห็นว่าข้อตกลงระหว่างโจทก์กับจำเลยในสัญญาฉบับลงวันที่ ๓ พฤศจิกายน ๒๕๐๙ ที่โจทก์นำมาฟ้องนั้น เป็นกรณีที่โจทก์หาประโยชน์จากการที่ผู้อื่นเป็นความกัน โดยโจทก์ไม่มีส่วนได้เสียในคดีนั้นเลย จึงตกเป็นโมฆะ
เพราะขัดต่อความสงบเรียบร้อยและศีลธรรมอันดีของประชาชน พิพากษายืน โจทก์ฎีกาว่า แม้ในฟ้องโจทก์จะมิได้ระบุถึงสัญญาฉบับลงวันที่ ๕พฤษภาคม ๒๕๐๙ อันเป็นที่มาของสัญญาฉบับลงวันที่ ๓ พฤศจิกายน ๒๕๐๙ฟ้องก็สมบูรณ์ โจทก์ย่อมอ้างเป็นพยานหลักฐานได้ และโจทก์ก็ได้ระบุสัญญาฉบับนั้นไว้ในบัญชีพยานแล้วด้วย
ศาลฎีกาวินิจฉัย
ศาลฎีกาวินิจฉัยปัญหาข้อนี้โดยที่ประชุมใหญ่ เห็นว่าการที่โจทก์จะนำสืบถึงสัญญาฉบับลงวันที่ ๕ พฤษภาคม ๒๕๐๙ ก็เป็นการนำสืบเพื่อแสดงให้เห็นว่า ก่อนที่จะมีการทำสัญญาฉบับลงวันที่ ๓ พฤศจิกายน๒๕๐๙ โจทก์จำเลยได้เคยทำสัญญาฉบับลงวันที่ ๕ พฤษภาคม ๒๕๐๙ กันไว้ซึ่งสัญญาฉบับนี้ถือได้ว่าเป็นพยานหลักฐานที่เกี่ยวถึงข้อเท็จจริงที่โจทก์จะต้องนำสืบตามความในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา ๘๗(๑) โจทก์จึงนำสืบสัญญาฉบับนี้ได้
ผลคำพิพากษา
พิพากษายกคำพิพากษาศาลล่างทั้งสอง ให้ศาลชั้นต้นดำเนินการสืบพยานต่อไปจนสิ้นกระแสความแล้วพิพากษาใหม่ตามรูปคดี
