คำฟ้องและคำให้การ
เดิม
โจทก์ฟ้องและศาลพิพากษาให้จำเลยที่ 1, 2 เป็นบุคคลล้มละลาย ร้อยเอกวีระชาติผู้จัดการมรดกของพลตำรวจตรีละม้ายมอบอำนาจให้เรือตรีวัลลภขอรับชำระหนี้ 3 รายการรวมเป็นเงิน 400,000 บาท ศาลแพ่งมีคำสั่งให้ยกคำขอรับชำระหนี้ทั้งหมดผู้ขอรับชำระหนี้อุทธรณ์
คำพิพากษาศาลล่าง
ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับคำสั่งศาลชั้นต้นอนุญาตให้ผู้ขอรับชำระหนี้รับชำระหนี้ได้เต็ม 400,000 บาทเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ฎีกาว่า หนี้เงินกู้รายแรกจำนวนเงิน 100,000 บาท เป็นหนี้เนื่องจากจำเลยที่ 1 ได้ทำสัญญาค้ำประกันบริษัทสยามอาคีเต็กซ์ จำกัด ซึ่งได้กู้เงินเจ้าหนี้ไป แต่ปรากฏว่าบริษัทสยามอาคีเต็กซ์ได้ถูกศาลแพ่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาด และต่อมาได้พิพากษาให้ล้มละลาย เจ้าหนี้ก็ได้ยื่นคำขอรับชำระหนี้เอาจากกองทรัพย์สินของบริษัทสยามอาคีเต็กซ์ และศาลได้สั่งให้รับชำระหนี้เต็มจำนวน 100,000 บาท แล้วปรากฏตามคดีล้มละลายหมายเลขแดงที่ 99/2507 ผู้ขอรับชำระหนี้จึงหมดสิทธิที่จะมายื่นคำขอรับชำระหนี้รายนี้ในคดีนี้อีกนั้น
ศาลฎีกาวินิจฉัย
ศาลฎีกาเห็นว่า การที่ศาลมีคำสั่งให้ผู้ขอรับชำระหนี้ในคดีแดงที่ 99/2507 ซึ่งบริษัท ส. เป็นลูกหนี้และล้มละลายให้ได้รับชำระหนี้นั้นมีผลเพียงให้ผู้ขอรับชำระหนี้มีสิทธิที่จะได้รับชำระหนี้เต็มจำนวนที่ได้ยื่นขอรับชำระหนี้เท่านั้น ซึ่งผู้ขอรับชำระหนี้ยังไม่ได้รับชำระหนี้รายนี้เลย การที่ลูกหนี้ถูกศาลพิพากษาให้เป็นบุคคลล้มละลายก็แสดงว่าเป็นผู้มีหนี้สินล้นพ้นตัว เป็นที่คาดหมายได้ว่าผู้ขอรับชำระหนี้จะได้รับส่วนแบ่งชำระหนี้ไม่ครบจำนวนตามที่ลูกหนี้ และตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 680 จำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นผู้ค้ำประกันลูกหนี้ผู้ล้มละลายยังมีหน้าที่ผูกพันตนต่อเจ้าหนี้เพื่อชำระหนี้ในเมื่อลูกหนี้ไม่สามารถชำระให้แก่เจ้าหนี้เต็มตามจำนวนที่เป็นหนี้ โดยผู้ขอรับชำระหนี้มีสิทธิเรียกร้องให้จำเลยที่ 1 ชำระหนี้ได้เต็มตามจำนวนตามอำนาจของเจ้าหนี้ตามมาตรา 194 และเมื่อปรากฏว่าจำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นผู้ค้ำประกันลูกหนี้ดังกล่าว
ได้ถูกศาลพิพากษาให้เป็นบุคคลล้มละลายโดยหนี้นั้นลูกหนี้ยังไม่ได้ชำระหนี้แก่เจ้าหนี้ประกอบกับพระราชบัญญัติล้มละลาย มาตรา 91 ได้บัญญัติให้เจ้าหนี้ซึ่งขอรับชำระหนี้ในคดีล้มละลายต้องยื่นคำขอต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ภายในกำหนดเวลา 2 เดือนนับแต่วันโฆษณาคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาด ผู้ขอรับชำระหนี้จึงมีสิทธิยื่นคำขอรับชำระหนี้ในคดีนี้อีกได้ในฐานะที่จำเลยที่ 1 ผู้ล้มละลายเป็นผู้ค้ำประกันลูกหนี้ผู้ล้มละลายอีกคดีหนึ่งอยู่ ถ้าจะให้ผู้ขอรับชำระหนี้รอไว้จนกว่าจะได้รับส่วนแบ่งชำระหนี้จากคดีล้มละลายแดงที่ 99/2507 เสียก่อนแล้ว ก็จะพ้นกำหนดเวลายื่นคำขอรับชำระหนี้ในคดีนี้ ผู้ขอรับชำระหนี้ไม่อาจจะยื่นคำขอรับชำระหนี้ได้
เห็นได้ว่าทำให้ผู้ขอรับชำระหนี้เสียหายและลบล้างอำนาจของเจ้าหนี้ซึ่งมีอยู่ตามบทกฎหมายที่ได้กล่าวข้างต้น ฉะนั้น ผู้ขอรับชำระหนี้จึงมีสิทธิยื่นคำขอรับชำระหนี้ในคดีนี้ได้อีก แต่ผู้ขอรับชำระหนี้มีสิทธิได้รับชำระหนี้ในคดีนี้และคดีแดง 99/2507 รวมทั้งสองคดีไม่เกินจำนวนเงินหนึ่งแสนบาทตามที่เป็นเจ้าหนี้อยู่พิพากษายืน
