คำฟ้องและคำให้การ
โจทก์ฟ้องว่า โจทก์ตกลงรับจ้างสร้างสะพานคอนกรีตเสริมเหล็กข้ามแม่น้ำระยองโดยจำเลยเป็นผู้ว่าจ้าง กำหนดให้แล้วเสร็จในวันที่ 27 มีนาคม 2522มีข้อกำหนดให้ส่งงาน 4 งวด เมื่อถึงงวดที่สองซึ่งกำหนดให้ตอกเสาเข็มทั้งหมดหล่อคานยึดหัวเสาเข็มหากความสูงของเสาเข็มมีระยะจากพื้นคลองถึงคานหัวเข็มถึง 3 เมตร ทั้งนี้เพื่อมิให้เสาเข็มแต่ละต้นไหวตัว แต่เมื่อก่อสร้างแล้วปรากฏว่าระยะจากพื้นคลองถึงคานหัวเข็มมีเพียง 1.80 เมตร โจทก์จึงแจ้งให้จำเลยทราบเพื่อพิจารณาว่าสมควรหล่อคานยึดหัวเข็มหรือไม่ วิศวกรของจำเลยตรวจสอบแล้วมีความเห็นว่าไม่จำต้องใส่ แต่เพื่อตัดปัญหาจึงได้หล่อคานยึดที่ระยะ 1.80 เมตรเมื่อโจทก์ส่งงานงวดที่สองคณะกรรมการตรวจการจ้างกลับไม่ยอมรับงานอ้างว่าโจทก์ไม่ปฏิบัติให้เป็นไปตามรูปแบบท้ายสัญญาโดยแจ้งให้โจทก์ทราบเมื่อวันที่20 กุมภาพันธ์ 2522 วันรุ่งขึ้นโจทก์จึงมีหนังสือถึงจำเลยขออนุมัติเปลี่ยนแปลงแบบหรือวินิจฉัยงานตามขั้นตอนและขอระงับการก่อสร้างไว้ ในที่สุดจำเลยขออนุมัติกระทรวงมหาดไทยเพื่อเปลี่ยนแปลงรายการที่ยึดคานตามสภาพความเป็นจริง และตัดเสาเข็มในแถวที่ 3 ออกต้นละ 3.50 เมตร
ระหว่างรอผลการพิจารณาจำเลยมีคำสั่งให้ระงับการก่อสร้าง ต่อมาวันที่ 21 มีนาคม 2522กระทรวงมหาดไทยอนุมัติให้เปลี่ยนแปลงได้ จำเลยจึงมีหน้าที่ลงวันที่ 12เมษายน 2522 ให้โจทก์ดำเนินการก่อสร้างต่อไปได้ ระยะเวลาที่หยุดการก่อสร้างนับแต่โจทก์เสนอถึงวันที่จำเลยมีคำสั่งให้ดำเนินก่อสร้างได้รวม 51 วัน กำหนดระยะเวลาสิ้นสุดการก่อสร้างจึงครบวันที่ 2 มิถุนายน 2522 โจทก์ก่อสร้างแล้วเสร็จและส่งมอบงานเมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม 2522 คณะกรรมการตรวจการจ้างได้ตรวจรับงานแล้ว โจทก์ขอรับเงินค่าจ้างงวดสุดท้าย จำเลยอ้างว่าโจทก์ส่งมอบงานล่าช้า ปรับตามสัญญาและหักเงินเบี้ยปรับไปจำนวนหนึ่งขอบังคับให้จำเลยชำระเงินเบี้ยปรับคืนแก่โจทก์พร้อมดอกเบี้ยจำเลยให้การว่า
โจทก์เป็นฝ่ายผิดสัญญาโดยทำการก่อสร้างผิดแบบแปลนคณะกรรมการตรวจการจ้างให้แก้ไขให้ถูกต้อง แต่โจทก์ดื้อดึงก่อสร้างต่อ ต่อมาโจทก์ขอแก้ไขเปลี่ยนแปลงแบบ จำเลยจึงขออนุมัติไปยังกระทรวงมหาดไทย เป็นเหตุให้งานล่าช้าไปเพราะความผิดของโจทก์เอง นับแต่จำเลยแจ้งให้ระงับการก่อสร้างโจทก์ยังคงทำงานตลอดมาไม่ได้หยุดงาน เมื่อโจทก์แจ้งให้รับงานคณะกรรมการตรวจการจ้างก็ได้ตรวจรับงานในงวดที่ 2 หลังจากที่กระทรวงมหาดไทยอนุมัติให้เปลี่ยนแปลงแบบแปลนแล้วและตรวจรับงานงวดที่ 3 ในวันเดียวกันก่อนที่จำเลยจะแจ้งเรื่องให้โจทก์เริ่มทำการก่อสร้าง ฉะนั้นการขออนุมัติเปลี่ยนแปลงแบบแปลนหรือการสั่งให้โจทก์หยุดการกอสร้างจึงไม่เป็นการขยายเวลาแล้วเสร็จตามสัญญา
การที่โจทก์ส่งงานงวดที่ 3 และงวดที่ 4 หลังกำหนดเวลา จำเลยจึงมีสิทธิปรับตามสัญญา ทั้งคดีของโจทก์ขาดอายุความแล้ว ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยคืนเงินค่าปรับบางส่วนแก่โจทก์พร้อมดอกเบี้ยจำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า แม้ข้อเท็จจริงจะปรากฏว่าโจทก์สร้างสะพานผิดแบบแปลนต่อท้ายสัญญาก็ตาม แต่โจทก์ได้แจ้งให้จำเลยทราบถึงสาเหตุที่จำเป็นและฝ่ายจำเลยได้ส่งวิศวกรไปตรวจแล้วก็เห็นด้วย ครั้นโจทก์ส่งมอบงานงวดที่ 2 คณะกรรมการตรวจการจ้างกลับไม่ยอมรับ ในที่สุดจำเลยได้เสนอเรื่องราวขออนุมัติเปลี่ยนแปลงแบบแปลนก่อสร้างมายังกระทรวงมหาดไทยเมื่อกระทรวงมหาดไทยพิจารณาแล้วเห็นควรอนุมัติจึงมีหนังสือแจ้งอนุมัติให้เปลี่ยนแปลงรายการก่อสร้างได้ จำเลยได้มีหนังสือแจ้งให้โจทก์ทราบตามเอกสารหมาย จ.7 ดังนั้นจึงถือได้ว่าโจทก์เป็นฝ่ายผิดสัญญาก่อสร้างสะพานผิดแบบแปลน
ศาลฎีกาวินิจฉัย
อนึ่ง สัญญาจ้างระหว่างโจทก์จำเลยมีกำหนดระยะเวลาสิ้นสุดในวันที่ 27 มีนาคม 2522 เวลา 16.30 นาฬิกา แต่จำเลยมีหนังสือแจ้งให้โจทก์ทราบว่ากระทรวงมหาดไทยอนุมัติให้เปลี่ยนแปลงรายการได้ และประธานกรรมการตรวจการจ้างนัดตรวจงานในวันเดียวกันเวลา 16.00 นาฬิกา ปรากฏตามหนังสือลงวันที่ 5 เมษายน 2522 เอกสารหมาย จ.7 และต่อมาจำเลยมีหนังสือแจ้งให้โจทก์ดำเนินการก่อสร้างสะพานต่อไปตามสัญญา ปรากฏตามหนังสือลงวันที่12 เมษายน 2522 ที่จำเลยมีหนังสือถึงโจทก์ทั้งสองฉบับนี้เป็นระยะเวลาที่กำหนดเวลาก่อสร้างตามสัญญาได้สิ้นสุดลงแล้ว จำเลยมิได้กล่าวถึงกำหนดระยะเวลาก่อสร้างที่สิ้นสุดลงแล้วแต่อย่างใด ตรงข้าม จำเลยกลับอนุญาตให้โจทก์ดำเนินการก่อสร้างต่อไป
การที่จำเลยอนุญาตให้โจทก์ดำเนินการก่อสร้างต่อไปทั้ง ๆ ที่กำหนดเวลาก่อสร้างตามสัญญาได้สิ้นสุดลงแล้วนี้ จึงถือได้ว่าจำเลยมิได้มีเจตนายึดถือเอากำหนดเวลาสิ้นสุดการก่อสร้างตามสัญญาเป็นสาระสำคัญ จำเลยจึงไม่มีสิทธิที่จะปรับโจทก์เพราะโจทก์ก่อสร้างล่าช้าเกินกำหนดเวลาแต่เนื่องจากศาลอุทธรณ์พิพากษาให้โจทก์มีสิทธิได้รับคืนค่าปรับบางส่วนโจทก์มิได้ฎีกาโต้เถียงเป็นอย่างอื่น ทั้งแก้ฎีกาเป็นทำนองว่าพอใจตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์แล้ว ศาลฎีกาจึงไม่อาจพิพากษาให้คืนค่าปรับทั้งหมดแก่โจทก์ได้ที่จำเลยฎีกาว่าคดีของโจทก์ขาดอายุความนั้น เห็นว่า ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโดยไม่วินิจฉัยปัญหาที่ว่าคดีโจทก์ขาดอายุความหรือไม่ เมื่อโจทก์อุทธรณ์จำเลยมิได้ยกปัญหาในเรื่องนี้ตั้งประเด็นไว้ในคำแก้อุทธรณ์ จึงถือว่าไม่มีประเด็นเรื่องอายุความในชั้นอุทธรณ์
การที่ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยปัญหาเรื่องอายุความจึงเป็นการวินิจฉัยนอกประเด็นในชั้นอุทธรณ์ ต้องถือว่าปัญหาเรื่องอายุความมิได้เป็นข้อที่ได้ยกขึ้นว่ากันมาแล้วโดยชอบในศาลอุทธรณ์ ศาลฎีกาจึงไม่รับวินิจฉัยพิพากษายืน
