คำฟ้องและคำให้การ
โจทก์ฟ้องว่า โจทก์มีวัตถุประสงค์ทำการค้า ส่วนใหญ่เป็นนายหน้าตัวแทนจำหน่ายรถยนต์ จำเลยได้ทำสัญญาซื้อขายรถยนต์ โดยมีเงื่อนไขไปจากโจทก์จำนวน 1 คัน จำเลยได้รับมอบรถยนต์ไปจากโจทก์ในวันทำสัญญานั้นเอง ราคารถยนต์ที่ซื้อขายเป็นเงิน 177,000 บาท จำเลยชำระครั้งแรกในวันทำสัญญา 33,000 บาท ส่วนที่เหลือแบ่งชำระเป็นงวด ๆ รวม 30 งวด งวดสุดท้ายชำระในวันที่ 9 มีนาคม 2521 หากผิดนัดงวดใดงวดหนึ่งให้ถือว่าเป็นการผิดนัดผิดสัญญา ยอมให้ริบมัดจำโดยมิต้องบอกกล่าวล่วงหน้า จำเลยชำระเงินให้โจทก์รวม 8 ครั้ง ครั้งสุดท้ายวันที่ 10 กุมภาพันธ์ 2520ทวงถามแล้ว จำเลยเพิกเฉย ขอให้ศาลบังคับจำเลยให้การว่า โจทก์เป็นผู้มีอาชีพค้าขายสินค้าจำพวกรถยนต์อะไหล่โจทก์จึงเป็นบุคคลผู้เป็นพ่อค้า
จำเลยได้ซื้อรถยนต์ตามฟ้องไปจากโจทก์โดยผ่อนชำระเป็นงวด ๆ รวม 30 งวด จำเลยชำระราคารถให้โจทก์ครั้งสุดท้ายวันที่10 กุมภาพันธ์ 2520 นับถึงวันฟ้องเกินกว่า 2 ปี คดีขาดอายุความศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระเงินให้โจทก์ตามฟ้องจำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่าคดีโจทก์ขาดอายุความ พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์โจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า
โจทก์ฟ้องอ้างว่าโจทก์เป็นห้างหุ้นส่วนจำกัดมีวัตถุประสงค์ทำการค้าเป็นนายหน้า ตัวแทนจำหน่ายรถยนต์และเครื่องอะไหล่ จำเลยได้ซื้อรถยนต์โดยมีเงื่อนไขไปจากโจทก์ 1 คัน จำเลยได้รับมอบรถยนต์ไปจากโจทก์ในวันทำสัญญา จำเลยได้ชำระเงินให้โจทก์ครั้งแรก 33,000 บาท ส่วนที่เหลือจะผ่อนชำระเป็นงวด ๆ รวม 30 งวด เริ่มชำระงวดแรก 9 ตุลาคม 2518 จำเลยได้ผ่อนชำระให้โจทก์รวม 8 ครั้ง ครั้งสุดท้ายชำระให้เมื่อวันที่ 10 กุมภาพันธ์ 2520 แล้วไม่ชำระให้อีกเลย ขอให้ศาลบังคับจำเลยชำระเงินที่ค้างพร้อมดอกเบี้ย ดังนี้ จะเห็นได้ว่าสภาพแห่งข้อหา ข้ออ้างที่อาศัยเป็นหลักแห่งข้อหาและคำขอบังคับของโจทก์เป็นเรื่องที่โจทก์กล่าวอ้างว่าโจทก์เป็นบุคคลผู้เป็นพ่อค้าขายรถยนต์
ได้ขายรถยนต์จำนวน 1 คัน ให้จำเลยได้ส่งมอบรถยนต์ให้จำเลยรับไปแล้ว จำเลยผิดนัดไม่ชำระราคารถยนต์ที่ค้างให้โจทก์ ขอให้ศาลพิพากษาบังคับ โจทก์มิได้ฟ้องจำเลยโดยกล่าวอ้างว่าโจทก์เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์รถยนต์ที่ขายให้จำเลย แล้วจำเลยผิดนัดผิดสัญญาขอให้ศาลบังคับให้จำเลยส่งมอบรถยนต์คืนให้โจทก์ มิฉะนั้นให้ใช้ราคาแทนแต่อย่างใดไม่ ฟ้องของโจทก์จึงเป็นกรณีที่โจทก์ผู้เป็นพ่อค้ารถยนต์เรียกเอาค่าที่ได้ส่งมอบรถยนต์จากจำเลยตามสัญญาซื้อขาย ซึ่งมีกำหนดอายุความ 2 ปี ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 165(1) ปรากฏตามฟ้องและสัญญาขายรถยนต์ว่าจำเลยตกลงผ่อนชำระงวดแรกตั้งแต่วันที่ 9 ตุลาคม 2518 เป็นต้นไป ถึงวันที่ 9 มีนาคม 2521 รวม 30 งวด
จำเลยผ่อนชำระงวดแรกให้โจทก์เมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน 2518 มิใช่วันที่ 9 ตุลาคม 2518 ตามที่กำหนดไว้ในสัญญาตามวันแห่งปฏิทิน ถือได้ว่าจำเลยผิดนัดตั้งแต่วันที่ 9 ตุลาคม 2518 และโจทก์อาจบังคับสิทธิเรียกร้องตามสัญญาซื้อขายรถยนต์เอาแก่จำเลยได้นับแต่วันดังกล่าว หรือแม้นับแต่วันที่ 10 กุมภาพันธ์ 2520 ซึ่งโจทก์ถือว่าจำเลยผิดนัดวันฟ้องวันที่ 20 กุมภาพันธ์ 2524 ก็เกินกำหนด 2 ปี คดีโจทก์จึงขาดอายุความพิพากษายืน
