คำฟ้องและคำให้การ
โจทก์ฟ้องและแก้ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยทั้งสามตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83,84, 90, 175, 181
คำพิพากษาศาลล่าง
ศาลชั้นต้นไต่สวนมูลฟ้องแล้ว เห็นว่า คดีมีมูล ให้ประทับฟ้อง จำเลยทั้งสามให้การปฏิเสธ
ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง
โจทก์ทั้งสองอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ภาค 2 พิพากษากลับเป็นว่า จำเลยทั้งสามมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 175 ประกอบมาตรา 181 (1) ให้จำคุกจำเลยทั้งสามคนละ 1 ปี และปรับคนละ 10,000 บาท เมื่อไม่ปรากฏว่าจำเลยทั้งสามได้รับโทษจำคุกมาก่อน ประกอบกับจำเลยทั้งสามมีอาชีพการงานเป็นหลักแหล่งแน่นอน จึงเห็นสมควรรอการลงโทษจำคุกไว้มีกำหนดคนละ 2 ปี ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 56 หากไม่ชำระค่าปรับให้จัดการตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 29, 30 โจทก์ทั้งสองและจำเลยทั้งสามฎีกา
ศาลฎีกาวินิจฉัย
ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงในเบื้องต้นรับฟังว่า โจทก์ทั้งสองทำงานอยู่ที่บริษัทจัดเก็บลิขสิทธิ์ไทย จำกัด ซึ่งมีวัตถุประสงค์ในการรับจ้างเจ้าของลิขสิทธิ์ในการจัดเก็บลิขสิทธิ์ โดยโจทก์ที่ 1 เป็นผู้อำนวยการสายงานกฎหมายและปราบปราม ส่วนโจทก์ที่ 2 เป็นผู้จัดการฝ่ายกฎหมาย ขณะเกิดเหตุบริษัทจัดเก็บลิขสิทธิ์ไทย จำกัด รับจ้างจัดเก็บลิขสิทธิ์ให้แก่บริษัทอาร์เอส จำกัด (มหาชน) จำเลยที่ 1 และที่ 2 ได้ยื่นฟ้องสรุปว่า โจทก์ทั้งสองกับพวกรวม 11 คน ร่วมกันกระทำความผิด ฐานปล้นทรัพย์ กรรโชกทรัพย์ ทำให้เสียทรัพย์ ซึ่งตู้คาราโอเกะของจำเลยที่ 1 และที่ 2 ขณะอยู่ในความครอบครองของนางสาววาสนา นายสุขสันต์ นายอัศวิน นางลำดวน
นายประทีปและนางสาวสุพรรณา เจ้าของร้านค้าบริเวณตำบลแกลงและตำบลเพ โดยจำเลยที่ 3 เป็นทนายความให้จำเลยที่ 1 และที่ 2 ในชั้นไต่สวนมูลฟ้อง จำเลยที่ 1 และที่ 2 ยื่นคำร้องของถอนฟ้อง ศาลชั้นต้นมีคำสั่งอนุญาตและได้จำหน่ายคดีออกจากสารบบความ ตามคดีอาญาหมายเลขแดงที่ 2636/2551 ของศาลชั้นต้น คดีถึงที่สุดแล้ว โจทก์ทั้งสองจึงฟ้องจำเลยทั้งสามเป็นคดีนี้
มีปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยทั้งสามในประการแรกว่า จำเลยทั้งสามกระทำความผิดตามฟ้องหรือไม่ โจทก์ทั้งสองเบิกความยืนยันว่า ก่อนเกิดเหตุได้มีหนังสือแจ้งเจ้าของร้านให้ดำเนินการขอใช้ลิขสิทธิ์เปิดเพลงของบริษัทอาร์เอส จำกัด (มหาชน) ให้ถูกต้อง แต่เจ้าของร้านดังกล่าวเพิกเฉย ดังนั้น การที่โจทก์ที่ 2 นำเจ้าพนักงานตำรวจมาที่ร้านค้าพร้อมแสดงหมายค้นให้ตรวจดู เจ้าของร้านทุกร้านย่อมทราบดีว่าเจ้าพนักงานตำรวจมาขอตรวจค้นแผ่นเสียงซึ่งอยู่ภายในตู้คาราโอเกะตามที่เคยได้รับการแจ้งเตือนไว้ แม้จะได้ความว่าขณะตรวจค้นพันตำรวจโทคมสรรกับเจ้าพนักงานตำรวจแต่งกายนอกเครื่องแบบ แต่ทุกคนก็คล้องบัตรประจำตัวไว้ที่คอซึ่งบัตรได้ระบุชื่อและตำแหน่งไว้เป็นการแสดงออกว่าทุกคนทำงานตามหน้าที่ราชการ
นอกจากนี้การที่พนักงานของโจทก์ที่ 2 ช่วยกันขนตู้คาราโอเกะขึ้นรถบรรทุกก็อยู่ในความควบคุมของเจ้าพนักงานตำรวจทั้งสิ้น อีกทั้งบริเวณร้านค้าแต่ละร้านอยู่ใกล้แหล่งท่องเที่ยวมีคนสัญจรอยู่ตลอดเวลา โจทก์ที่ 2 และเจ้าพนักงานตำรวจคงไม่กล้าใช้กำลังบังคับขู่เข็ญเอาตู้คาราโอเกะไปโดยมิชอบ ประกอบกับเจ้าของร้านหรือผู้ดูแลร้านได้ลงลายมือชื่อในบันทึกการตรวจยึด รับรองข้อความว่าเจ้าพนักงานตำรวจชุดตรวจยึดมิได้บังคับขู่เข็ญหรือทำร้ายร่างกายและมิได้ทำให้ทรัพย์สินของผู้ใดเสียหาย เสื่อมค่า ไร้ประโยชน์ จึงเป็นหลักฐานสนับสนุนว่าการยึดตู้คาราโอเกะออกจากร้านค้าไปเป็นการกระทำโดยชอบตามกฎหมาย เมื่อการตรวจยึดครั้งนี้ไม่ได้จับกุมเจ้าของร้านค้าหรือผู้ดูแลร้านค้าเป็นผู้ต้องหาในความผิดฐานใดฐานหนึ่ง
ทั้งยังได้ความในขณะตรวจยึดนั้น แผ่นเสียงที่ละเมิดลิขสิทธิ์ถูกบรรจุอยู่ในตู้คาราโอเกะไม่สามารถนำออกมาได้เพราะตู้คาราโอเกะถูกล็อกไว้ หากจะนำแผ่นเสียงออกมาจะต้องทำลายกุญแจที่ล็อกไว้อาจเกิดความเสียหาย รวมถึงมีเงินเหรียญหยอดอยู่ในตู้คาราโอเกะด้วย ดังนั้น เจ้าของร้านหรือผู้ดูแลร้านค้าย่อมทราบความจริงดีว่าเป็นการยึดตู้คาราโอเกะของกลาง เพื่อไปตรวจสอบเกี่ยวกับแผ่นเสียงภายในตู้ซึ่งมีการละเมิดลิขสิทธิ์เท่านั้นตามวิสัย ไม่อาจแปลการกระทำของโจทก์ที่ 2 และเจ้าพนักงานตำรวจว่า มีเจตนากลั่นแกล้งเอาตู้คาราโอเกะไปโดยทุจริตแต่อย่างใด พยานโจทก์ทั้งสองที่นำสืบมามีน้ำหนักน่าเชื่อถือ ที่จำเลยทั้งสามเบิกความต่อสู้ว่า วันเกิดเหตุจำเลยที่ 2 ได้รับแจ้งจากเจ้าของร้านหรือผู้ดูแลร้านค้าว่า
มีกลุ่มชายฉกรรจ์มายกตู้คาราโอเกะขึ้นรถบรรทุกไป จำเลยที่ 2 และที่ 3 เดินทางมายังร้านค้าดังกล่าว พบกลุ่มชายหลายคนไม่ได้แสดงตนว่าเป็นเจ้าพนักงานและพูดจาข่มขู่ไม่ให้จำเลยที่ 2 กับที่ 3 เข้ามายุ่งเกี่ยว เมื่อสอบถามกลุ่มชายดังกล่าวว่ามาจากไหนและขอให้แสดงหมายหรือเอกสารที่เกี่ยวข้องก็ไม่ได้รับคำตอบ จำเลยที่ 2 และที่ 3 จึงแจ้งเรื่องให้จำเลยที่ 1 ทราบ จากนั้นจึงฟ้องโจทก์ทั้งสองกับพวกเป็นคดีอาญา เห็นว่า จำเลยทั้งสามไม่รู้เห็นเหตุการณ์ขณะโจทก์ที่ 2 นำเจ้าพนักงานตำรวจเข้าตรวจค้นและยึดตู้คาราโอเกะ แม้จำเลยทั้งสามจะมีนายสุขสันต์ เจ้าของร้านอาหารมาเบิกความเป็นพยานว่า ขณะเกิดเหตุกลุ่มคนที่นำตู้คาราโอเกะขึ้นรถบรรทุกไม่มีเจ้าพนักงานตำรวจร่วมกระทำการ
ไม่มีการแสดงเอกสารราชการ ไม่มีหมายศาลหรือบันทึกอื่นใด กลุ่มคนดังกล่าวบอกว่าเป็นเรื่องเกี่ยวกับลิขสิทธิ์เพลงก็ตาม แต่นายสุขสันต์ก็ไม่ได้เบิกความยืนยันว่า ถูกโจทก์ที่ 2 หรือเจ้าพนักงานตำรวจหรือพนักงานของโจทก์ที่ 2 คนใดคนหนึ่งใช้กำลังบังคับขู่ว่าจะเตะต่อยหรือตีด้วยของแข็ง หรือข่มขืนใจด้วยประการใด ๆ ก่อนที่ยกตู้คาราโอเกะขึ้นรถบรรทุก นอกจากนี้ยังได้ความว่า หลังจากพันตำรวจโทคมสรรกับพวกยึดตู้คาราโอเกะ 6 ตู้มาไว้ที่สถานีตำรวจภูธรตำบลเพแล้ว จำเลยที่ 3 ได้ตามมาพบพนักงานสอบสวนที่สถานีตำรวจและถ่ายรูปตู้คาราโอเกะที่ถูกยึดไว้ ดังนั้น ตามวิสัยของจำเลยที่ 3 ซึ่งเป็นทนายความย่อมทราบได้โดยทันทีว่า การยึดตู้คาราโอเกะมาไว้ที่สถานีตำรวจก็เพื่อตรวจสอบแผ่นเสียงอันละเมิดลิขสิทธิ์
อันเป็นการกระทำโดยชอบด้วยกฎหมาย ผู้ตรวจยึดไม่ได้กระทำไปเพื่อแสวงหาประโยชน์ที่มิชอบสำหรับตนเอง จำเลยที่ 1 และที่ 2 จึงทราบข้อเท็จจริงจากจำเลยที่ 3 ซึ่งเป็นทนายความของตนว่า โจทก์ทั้งสองไม่ได้กระทำความผิดในทางอาญา การกระทำของจำเลยที่ 1 และที่ 2 จึงเป็นการเอาความอันเท็จฟ้องผู้อื่นต่อศาลว่ากระทำความผิดอาญา ส่วนจำเลยที่ 3 เป็นทนายความผู้เรียงคำฟ้องทั้ง ๆ ที่รู้อยู่ก่อนแล้วว่าจำเลยที่ 1 และที่ 2 ไม่รู้เห็นเหตุการณ์โดยตรง แต่จำเลยที่ 3 ก็ไม่ได้สอบถามเจ้าของร้านหรือผู้ดูแลร้านค้าให้ถี่ถ้วน จำเลยที่ 3 กลับแนะนำให้จำเลยที่ 1 ฟ้องคดี พฤติการณ์ของจำเลยที่ 3 มีลักษณะรู้เห็นหรือร่วมเป็นใจกับจำเลยที่ 1 และที่ 2 เอาความอันเป็นเท็จฟ้องโจทก์ทั้งสองกับพวกมาตั้งแต่ต้น จึงถือว่าจำเลยที่ 3 เป็นตัวการร่วมกระทำความผิดกับจำเลยที่ 1 และที่ 2 ฎีกาของจำเลยทั้งสามในข้อนี้ฟังไม่ขึ้น ที่จำเลยที่ 2 ฎีกาอ้างว่า ในคดีอาญาหมายเลขแดงที่ 2636/2551 ของศาลชั้นต้น
จำเลยที่ 1 และที่ 2 ได้ขอถอนฟ้องในขณะอยู่ระหว่างไต่สวนมูลฟ้องและศาลยังไม่ได้ประทับฟ้องไว้พิจารณา การกระทำของจำเลยที่ 2 ยังไม่ได้เป็นการฟ้องเท็จนั้น เห็นว่า ตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 175 บัญญัติว่า "ผู้ใดเอาความอันเป็นเท็จฟ้องผู้อื่นต่อศาลว่ากระทำความผิดอาญา..." ซึ่งมีความหมายว่าความผิดได้เกิดขึ้นตั้งแต่จำเลยที่ 1 และที่ 2 ได้นำคดีไปยื่นฟ้องต่อศาลชั้นต้นเมื่อวันที่ 27 มิถุนายน 2550 แล้ว แม้คดีจะอยู่ในชั้นไต่สวนมูลฟ้องและศาลชั้นต้นยังไม่ได้สั่งประทับฟ้องไว้พิจารณา ก็ไม่ทำให้ความรับผิดของจำเลยที่ 1 และที่ 2 ต้องเปลี่ยนแปลงไป การที่จำเลยที่ 1 และที่ 2 ขอถอนฟ้องในระหว่างชั้นไต่สวนมูลฟ้อง คงให้ศาลใช้ดุลพินิจที่จะลงโทษจำเลยทั้งสามน้อยกว่าที่กฎหมายกำหนดไว้หรือจะไม่ลงโทษเลยก็ได้ ตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 176 ฎีกาของจำเลยที่ 2 ในข้อนี้ฟังไม่ขึ้น ที่จำเลยที่ 1 ฎีกาว่า
คดีนี้โจทก์ทั้งสองยื่นฟ้อง แต่โจทก์ทั้งสองไม่ได้ลงชื่อเป็นโจทก์คงมีทนายความลงชื่อในช่องโจทก์ในคำขอท้ายฟ้องเท่านั้น คำฟ้องจึงไม่ถูกต้องตามกฎหมาย เห็นว่า เมื่อคำฟ้องไม่มีลายมือชื่อโจทก์ทั้งสองจึงเป็นฟ้องไม่ถูกต้องตามกฎหมาย ซึ่งตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 161 วรรคแรก บัญญัติให้ศาลสั่งโจทก์ให้แก้ฟ้องให้ถูกต้อง หรือยกฟ้องหรือไม่ประทับฟ้อง ดังนั้น การที่ศาลชั้นต้นมีคำสั่งนัดไต่สวนมูลฟ้องไปโดยทันทีจึงไม่ชอบด้วยกฎหมาย แต่เมื่อปรากฏว่าโจทก์ทั้งสองได้ยื่นคำร้องขอแก้ไขฟ้องโดยลงลายมือชื่อโจทก์ทั้งสองมาในส่วนของคำขอท้ายฟ้อง ซึ่งโจทก์ทั้งสองได้ยื่นคำขอแก้ไขฟ้องมาตั้งแต่ยังไม่ถึงวันนัดไต่สวนมูลฟ้อง และศาลชั้นต้นมีคำสั่งอนุญาต กรณีถือได้ว่าศาลชั้นต้นได้สั่งโจทก์แก้ฟ้องให้ถูกต้องจนเห็นได้ว่าฟ้องถูกต้องตามกฎหมายแล้ว ดังนั้น การที่ศาลชั้นต้นให้โจทก์ทั้งสองนำพยานเข้าสืบในชั้นไต่สวนมูลฟ้องและประทับฟ้องไว้พิจารณา จึงชอบด้วยกฎหมาย ฎีกาข้อนี้ของจำเลยที่ 1 ฟังไม่ขึ้น
ผลคำพิพากษา
พิพากษายืน
