คำฟ้องและคำให้การ
กรณีสืบเนื่องจากเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ได้ทำการยึดทรัพย์ของบริษัทป๊อปผลิตภัณฑ์นม จำกัด ลูกหนี้ (จำเลย)
ผู้ร้องยื่นคำร้องคัดค้านต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ว่าทรัพย์ที่ยึดประกาศขายทอดตลาด คือ เครื่องจักรทำความร้อน (บอยเลอร์) พร้อมทั้งอุปกรณ์ ๑ เครื่อง ถังใส่นมรูปกลมทำด้วยแสตนเลส ๘ ถัง แผงสวิตช์ไฟฟ้า (ขนาดใหญ่) ๑ แผง แผงสวิตช์ไฟฟ้า (ขนาดเล็ก) ๑ แผง แผงสวิตช์ไฟฟ้า (ขนาดกลาง) ๑ แผงและเศษเหล็กอุปกรณ์เครื่องทำนม ๑ กองเป็นของผู้ร้อง เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ไม่มีสิทธิยึด เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์สอบสวนแล้วมีคำสั่งให้ยกคำร้อง ผู้ร้องจึงมายื่นคำร้องขอต่อศาลว่า เดิมทรัพย์รายพิพาทเป็นของบริษัทลูกหนี้ แต่ได้ขายฝากรวมกับทรัพย์อื่น ๆ ไว้กับนายวีรชัย ครบกำหนดแล้วบริษัทลูกหนี้ไม่ไถ่คืน ต่อมาบริษัทลูกหนี้ได้ขอซื้อคืนจากนายวีรชัยแล้วขายฝากไว้กับนายจำรัสครบกำหนดแล้วบริษัทลูกหนี้ไม่ไถ่คืน
กรรมสิทธิ์ในทรัพย์รายพิพาทตกเป็นของนายจำรัสแล้วนายจำรัสได้นำมาขายให้แก่นายคณิต ต่อมานายคณิตถูกเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เรียกไปสอบสวนเกี่ยวกับทรัพย์รายพิพาท นายคณิตเกรงจะมีข้อยุ่งยากจึงขอร้องให้ผู้ร้องซื้อทรัพย์รายพิพาทและทรัพย์อื่น ๆ คืนผู้ร้องรับซื้อไว้โดยสุจริตและได้ชำระเงินให้แก่นายคณิตครบถ้วนแล้วทรัพย์รายพิพาทจึงเป็นของผู้ร้องโดยชอบ ขอให้ศาลสั่งว่าทรัพย์รายพิพาทเป็นของผู้ร้อง ห้ามเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เกี่ยวข้อง เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ผู้คัดค้าน คัดค้านว่า ทรัพย์รายพิพาทเป็นของบริษัทลูกหนี้ การขายฝากทรัพย์รายพิพาทระหว่างบริษัทลูกหนี้กับนายวีรชัยและระหว่างบริษัทลูกหนี้กับนายจำรัสเป็นการสมยอม
ไม่สุจริตและไม่มีค่าตอบแทน การที่นายคณิตซื้อทรัพย์จากนายจำรัสและต่อมาผู้ร้องได้ซื้อทรัพย์นั้นต่อจากนายคณิต เป็นการซื้อจากผู้ไม่มีสิทธิ ผู้ร้องจึงไม่ได้กรรมสิทธิ์ ผู้ร้องซื้อทรัพย์รายพิพาทภายหลังจากที่ศาลพิพากษาให้บริษัทลูกหนี้ล้มละลายแล้ว ทั้งภายหลังทรัพย์รายพิพาทถูกยึดและอยู่ระหว่างการขายทอดตลาดของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ เป็นการซื้อโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย ขอให้ยกคำร้อง ธนาคารกรุงไทย จำกัด ซึ่งเป็นเจ้าหนี้ผู้เป็นโจทก์แทนห้างหุ้นส่วนจำกัดสยามโลหะภัณฑ์เจ้าหนี้ผู้เป็นโจทก์เดิมคัดค้านว่า ทรัพย์รายพิพาทเป็นของบริษัทลูกหนี้ไม่ใช่ของผู้ร้อง ผู้ร้องได้สมคบกับพวกทำสัญญาซื้อขายหรือขายฝากกันขึ้นด้วยเจตนาไม่สุจริตและได้กระทำขึ้นในขณะที่มีการร้องขอให้บริษัทลูกหนี้ล้มละลายแล้ว
คำพิพากษาศาลล่าง
ศาลชั้นต้นพิพากษาให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ถอนการยึดทรัพย์รายพิพาท เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ผู้คัดค้านอุทธรณ์
ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับให้ยกคำร้องของผู้ร้อง
ศาลฎีกาวินิจฉัย
ผู้ร้องฎีกา
ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ที่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เข้ายึดทรัพย์รายพิพาทนั้นเป็นการยึดตามคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ของศาลซึ่งมีผลบังคับตามกฎหมาย หากผู้มีส่วนได้เสียคนใดเห็นว่าเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ไม่มีสิทธิยึดก็จะต้องคัดค้านต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ถ้าเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์สั่งไม่ให้ถอนการยึด ผู้มีส่วนได้เสียนั้นก็มีสิทธิยื่นคำร้องขอต่อศาลเพื่อขอให้มีคำสั่งชี้ขาดอีกครั้งหนึ่ง ทั้งนี้ตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. ๒๔๘๓ มาตรา ๑๕๘ สิทธิที่จะดำเนินคดีดังกล่าวเป็นสิทธิของผู้มีส่วนได้เสียซึ่งถูกโต้แย้งสิทธิดังนั้นจึงจะต้องเป็นผู้มีส่วนได้เสียอยู่ในขณะที่มีการยึดทรัพย์ คดีนี้ผู้ร้องหาใช่ผู้มีส่วนได้เสียอยู่ในขณะที่มีการยึดทรัพย์ไม่ แต่เป็นผู้รับโอนสิทธิมาในระหว่างที่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ยึดทรัพย์รายพิพาทไว้แล้วโดยผู้ร้องเองก็ทราบดี
เหตุที่มีการโอนก็เพราะนายคณิตผู้ซื้อทรัพย์รายพิพาทมาจากนายจำรัสในระหว่างการยึด ถูกเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เรียกไปสอบสวนเกี่ยวกับทรัพย์รายพิพาท นายคณิตเกรงจะมีข้อยุ่งยาก จึงขอร้องให้ผู้ร้องซื้อทรัพย์รายพิพาทไว้ เห็นได้โดยชัดแจ้งว่าเป็นการโอนสิทธิในการดำเนินคดีให้ผู้ร้องเข้าเป็นผู้มีส่วนได้เสียเพื่อดำเนินคดีแทน แม้จะเรียกว่าสัญญาซื้อขายทรัพย์สินที่แท้ก็เป็นสัญญาโอนสิทธิในการดำเนินคดีหรือซื้อขายความนั่นเอง เพราะทรัพย์รายพิพาทถูกยึดไว้โดยเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ตามคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ของศาล ไม่มีทางใดที่จะได้กรรมสิทธิ์นอกจากจะต้องเข้ามาดำเนินคดีแทนผู้มีส่วนได้เสียเดิม หากการโอนสิทธิเช่นนี้อาจทำได้โดยชอบ
ก็จะเป็นช่องทางให้มีการเปลี่ยนตัวผู้มีส่วนได้เสียเข้ามาแสวงหาประโยชน์จากคดีความได้ตามอำเภอใจศาลฎีกาเห็นว่าสัญญาซื้อขายทรัพย์รายพิพาทระหว่างผู้ร้องกับนายคณิตเป็นนิติกรรมที่มีวัตถุที่ประสงค์เป็นการขัดขวางต่อความสงบเรียบร้อยของประชาชนตกเป็นโมฆะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๑๓ ปัญหาข้อนี้เป็นปัญหาอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลมีอำนาจหยิบยกขึ้นวินิจฉัยได้เองตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๑๔๒(๕)
ผลคำพิพากษา
พิพากษายืน
