คำฟ้องและคำให้การ
โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นลูกจ้างจำเลย เมื่อวันที่ 12 ธันวาคม 2521 จำเลยปลดโจทก์ออกจากงานฐานกระทำผิดวินัย โดยกล่าวหาว่าโจทก์ปิดประกาศข้อความว่า "ไอ้ตัวร้าย จัญไร ใจสัตว์ อรุณ สัตย์ตะเมฆ ออกไปให้พ้นจากโรงงานสุรา คนงานพนักงานไม่ต้องการแล้วโว้ย" เป็นการดูหมิ่นเหยียดหยามผู้บังคับบัญชา ซึ่งมิใช่เป็นการปลดโจทก์ในกรณีใดกรณีหนึ่งตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ลงวันที่ 16 เมษายน 2515 ข้อ 47 ขอให้พิพากษาบังคับจำเลยจ่ายค่าชดเชย โบนัส และบำเหน็จให้แก่โจทก์ พร้อมดอกเบี้ยจำเลยให้การว่า โจทก์กระทำผิดอาญาโดยเจตนาแก่นายจ้าง และฝ่าฝืนข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานอันชอบด้วยกฎหมายของนายจ้างอย่างร้ายแรง โดยจำเลยนำตัวเหี้ยไปผูกไว้ที่โคนต้นปาล์มและปิดประกาศมีข้อความตามฟ้อง โดยมีเจตนาให้นายอรุณ
ศตะเมฆ ผู้จัดการโรงงานอันเป็นตัวแทนของจำเลยได้รับความเสียหายเป็นการแสดงเจตนาดูหมิ่นเหยียดหยามต่อผู้บังคับบัญชา ซึ่งตามกฎข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานของจำเลยให้ถือตามระเบียบข้าราชการพลเรือน ถือว่าเป็นการประพฤติชั่วอย่างร้ายแรง จำเลยจึงมีสิทธิเลิกจ้างโจทก์โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย และไม่มีสิทธิได้รับเงินบำเหน็จหรือโบนัส ขอให้ยกฟ้องชั้นแรกศาลแรงงานกลางวินิจฉัยว่า โจทก์จงใจทำให้นายจ้างเสียหายต้องด้วยข้อยกเว้นในข้อ 47(2) แห่งประกาศกระทรวงมหาดไทยฯ อันเป็นข้อยกเว้นที่จำเลยจะเลิกจ้างโดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย และไม่ต้องจ่ายเงินบำเหน็จและโบนัสตามระเบียบของจำเลย พิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า
การกระทำของโจทก์เป็นเรื่องระหว่างโจทก์กับนายอรุณ และกรณีไม่เข้าตามข้อยกเว้นในข้อ 47(2) แห่งประกาศฯ ดังกล่าว แต่คดีมีปัญหาจะต้องวินิจฉัยว่าการกระทำของโจทก์เข้าตามข้อยกเว้นในข้อ 47(1) และ (3) หรือไม่ สมควรให้ศาลแรงงานกลางพิจารณาพิพากษาเกี่ยวกับปัญหาดังกล่าว ตลอดทั้งปัญหาเรื่องค่าชดเชย โบนัสและบำเหน็จต่อไป พิพากษายกคำพิพากษาศาลแรงงานกลาง ให้ศาลแรงงานกลางพิจารณาพิพากษาใหม่ตามรูปคดีศาลแรงงานกลางวินิจฉัยว่า การกระทำของโจทก์เป็นการผิดวินัยอย่างร้ายแรงถือได้ว่าเป็นการประพฤติชั่วอย่างร้ายแรงตามพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ. 2518 มาตรา 81 ซึ่งจะต้องรับโทษให้ออก ปลดออก หรือไล่ออก ตามความร้ายแรงแห่งกรณี และข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานของจำเลยกำหนดให้ลูกจ้างต้องรักษาวินัยตามระเบียบข้าราชการพลเรือนซึ่งใช้บังคับอยู่โดยอนุโลม
การกระทำของโจทก์เป็นการฝ่าฝืนข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานของจำเลยเป็นกรณีร้ายแรง จำเลยมีสิทธิเลิกจ้างโดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยตามข้อ 47(3) และโจทก์ไม่มีสิทธิได้รับเงินบำเหน็จและโบนัสจากจำเลย พิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ต่อศาลฎีกาศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า ข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานของจำเลย ข้อ 6.6 กำหนดว่า "ลูกจ้างต้องรักษาวินัยตามระเบียบข้าราชการพลเรือนซึ่งใช้บังคับอยู่โดยอนุโลมตามควรแก่กรณี" ซึ่งมีความหมายว่า ระเบียบข้อบังคับของจำเลยกำหนดให้ถือระเบียบข้าราชการพลเรือนในเรื่องวินัยและการรักษาวินัยเป็นข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานของจำเลยด้วย และตามพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน มาตรา 81 บัญญัติว่า
"ข้าราชการพลเรือนสามัญต้องไม่กระทำการอันได้ชื่อว่าเป็นผู้ประพฤติชั่วกระทำการอื่นใดอันได้ชื่อว่าเป็นผู้ประพฤติชั่วอย่างร้ายแรง เป็นความผิดวินัยอย่างร้ายแรง" ซึ่งมีโทษให้ออก ปลดออกหรือไล่ออก เห็นได้ว่า พฤติการณ์ที่โจทก์กระทำต่อนายอรุณเป็นไปในลักษณะดูหมิ่นเหยียดหยามให้ได้รับความอับอายขายหน้า ซึ่งโจทก์ในฐานะพนักงานผู้ใต้บังคับบัญชาไม่พึงกระทำเป็นอย่างยิ่ง เพราะนอกจากจะไม่เป็นการเคารพผู้บังคับบัญชาแล้วยังแสดงให้เห็นถึงความประพฤติของโจทก์ไปในทางที่เสื่อมทรามอีกด้วย การกระทำดังกล่าวของโจทก์จึงได้ชื่อว่าเป็นการประพฤติชั่วอย่างร้ายแรง เป็นความผิดวินัยอย่างร้ายแรงตามพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ. 2518 มาตรา 81 และถือได้ว่าเป็นการฝ่าฝืนข้อบังคับหรือระเบียบเกี่ยวกับการทำงานของจำเลยเป็นกรณีร้ายแรง ตามประกาศกระทรวงมหาดไทย
เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 47(1) จำเลยเลิกจ้างโจทก์โดยไม่ต้องตักเตือนเป็นหนังสือและได้รับยกเว้นไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยแก่โจทก์ข้ออุทธรณ์ของโจทก์ที่ว่า พระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือนไม่อาจนำมาใช้ปรับบทของกฎหมายคุ้มครองแรงงานที่จะไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยเป็นกรณีของโจทก์ได้เพราะขัดต่อกฎหมายคุ้มครองแรงงานและความสงบเรียบร้อยของประชาชน เห็นว่า วินัยและโทษทางวินัยเป็นรายการที่นายจ้างต้องให้มีกำหนดไว้ในข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ข้อ 68 เป็นแต่ประกาศฯ ฉบับดังกล่าวมิได้กำหนดถึงการกระทำของลูกจ้างที่เป็นความผิดทางวินัยไว้เท่านั้น หาได้หมายความว่านายจ้างไม่อาจกำหนดวินัย
โทษทางวินัยขึ้นใช้บังคับ ดังข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานของจำเลยไม่ ส่วนการที่นายจ้างจะปลดลูกจ้างออกจากงานเพราะทำผิดวินัยมีโทษถึงปลดออกนายจ้างจะต้องจ่ายค่าชดเชยแก่ลูกจ้างหรือไม่ ต้องพิจารณาตามข้อ 47 แห่งประกาศฯ ดังกล่าว หากการปลดออกนั้นมิใช่เป็นกรณีหนึ่งกรณีใดตามที่ระบุไว้ในข้อ 47(1) ถึง (6) นายจ้างก็ต้องจ่ายค่าชดเชย ดังนั้นการที่ข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานของจำเลยกำหนดให้ลูกจ้างต้องรักษาวินัยตามระเบียบข้าราชการพลเรือนซึ่งใช้บังคับอยู่โดยอนุโลม จึงไม่ขัดต่อประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน หรือขัดต่อความสงบเรียบร้อยของประชาชนปัญหาว่าโจทก์มีสิทธิได้รับเงินบำเหน็จและโบนัสจากจำเลยหรือไม่
เห็นว่าตามคำสั่งที่ 124/2501 เรื่อง ระเบียบว่าด้วยเวลาทำงานและวันหยุดงาน ค่าจ้างเงินชดเชย เงินค่าทดแทน ค่ารักษาพยาบาลและค่าทำศพ และบำเหน็จพนักงานและคนงานในโรงงานสุรา พ.ศ. 2501 ของกระทรวงอุตสาหกรรม ข้อ 34 ระบุว่า"พนักงานประจำที่ตายเพราะการประพฤติชั่วอย่างร้ายแรงของตนเอง หรือออกจากงานเพราะได้กระทำความผิดอย่างร้ายแรงไม่มีสิทธิได้รับเงินบำเหน็จ" และคำสั่งที่ 40/2495 เรื่อง ระเบียบว่าด้วยการจ่ายเบี้ยเลี้ยงกรรมการและโบนัสของกรรมการและพนักงานโรงงานสุรา กรมโรงงานอุตสาหกรรม ของกระทรวงอุตสาหกรรม ลงวันที่ 26 มีนาคม 2495 ข้อ 16 ระบุว่า "ผู้ที่ถูกไล่ออกหรือปลดออกจากงานโดยมีความผิด ให้งดจ่ายเงินโบนัสในปีนั้น"
คำสั่งทั้งสองฉบับดังกล่าวมีผลใช้บังคับระหว่างบริษัทจำเลยกับพนักงานและคนงานของโรงงานสุราบางยี่ขัน ตามสัญญาเช่าโรงงานสุราบางยี่ขัน ฉบับ พ.ศ. 2513 - 2522 และ พ.ศ. 2503 - 2512 ระหว่างกรมโรงงานอุตสาหกรรมกับบริษัทจำเลย เมื่อได้ความว่าโจทก์ถูกปลดออกจากงานเนื่องจากได้กระทำผิดวินัยอย่างร้ายแรงตามระเบียบข้อบังคับของจำเลย โจทก์จึงไม่มีสิทธิได้รับเงินบำเหน็จและโบนัสตามคำสั่งกระทรวงอุตสาหกรรมดังกล่าวพิพากษายืน
