คำฟ้องและคำให้การ
โจทก์ฟ้องว่า ที่ดินเนื้อที่ 99 ตารางวา อยู่หมู่ที่ 4 ตำบล นาเกลือซึ่งเป็นที่ดินมือเปล่าเป็นของโจทก์ เมื่อวันที่ 14 พฤศจิกายน 2496 มารดาจำเลยได้เช่าจากโจทก์เพื่อปลูกบ้านอยู่อาศัยจำเลยได้อยู่ร่วมกับมารดาด้วย ครบสัญญาเช่าจำเลยไม่ยอมออกโจทก์บอกเลิกแล้ว จึงขอให้บังคับจำเลยให้ออกไปจำเลยให้การว่า ที่พิพาทเป็นที่สาธารณะ จำเลยครอบครองมา17-18 ปี แล้ว มารดาจำเลยไม่เคยเช่า เมื่อปี พ.ศ. 2505 โจทก์อ้างว่าที่ดินที่จำเลยสร้างบ้านอยู่เป็นของโจทก์ มารดาจำเลยและจำเลยได้โต้แย้งคัดค้านว่าเป็นที่ดินว่าง น้ำท่วมถึง ไม่ใช่ของโจทก์ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า จำเลยได้แสดงพฤติการณ์เป็นการแย่งการครอบครองและเจตนาเปลี่ยนการครอบครองโดยโจทก์ได้ทราบการแสดงเจตนานี้แล้ว
นับแต่เดือนกันยายน 2505 โดยเปลี่ยนการครอบครองจากสิทธิการเช่ามาเป็นการครอบครองเพื่อตนเอง และจำเลยยังคงครอบครองที่พิพาทตลอดมา เมื่อโจทก์นำคดีมาฟ้องในวันที่ 1 มิถุนายน2507 จึงต้องห้ามตามมาตรา 1375 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ไม่จำเป็นวินิจฉัยประเด็นอื่น พิพากษายกฟ้องโจทก์โจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า เมื่อทางพิจารณาได้ความว่าที่พิพาทเป็นที่ดินมือเปล่า เดือนสิงหาคม 2505 โจทก์ขอให้อำเภอเรียกมารดาจำเลยไปทำสัญญาเช่า มารดาจำเลยปฏิเสธว่าไม่ได้เช่าที่โจทก์และไม่ยอมออกจากที่พิพาท ต่อมาโจทก์ได้ยื่นคำขอรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3) ต่อนายอำเภอ นอกจากจำเลยได้คัดค้านให้งดการรังวัดไว้แล้วปรากฏว่าในวันที่ 3 กันยายน 2505 จำเลยได้ยื่นคำขอคัดค้านการออก น.ส.3 ให้แก่โจทก์ต่อนายอำเภอว่า โจทก์ได้นำรังวัดทับที่ของจำเลย ขอให้งดการออก น.ส.3 ให้แก่โจทก์ โจทก์ได้ลงชื่อรับทราบคำคัดค้านของจำเลยในเดือนเดียวกัน
ศาลฎีกาวินิจฉัย
ศาลฎีกาเห็นว่า แม้จะฟังว่าในตอนแรกมารดาจำเลยหรือจำเลยเช่าที่พิพาทของโจทก์ การยึดถือของมารดาจำเลยหรือจำเลย เป็นการยึดถือในฐานะเป็นผู้เช่าหรือผู้แทนโจทก์ก็ตาม แต่ในตอนหลังคือตอนที่โจทก์ได้ยื่นคำขอรับรองการทำประโยชน์ต่อนายอำเภอ จำเลยได้ยื่นคำคัดค้านโดยอ้างว่าโจทก์รังวัดทับที่ของจำเลย ซึ่งโจทก์ได้รับทราบคำคัดค้านของจำเลยแล้วการคัดค้านของจำเลยซึ่งให้โจทก์ได้ทราบแล้วนั้นถือได้ว่า จำเลยได้บอกกล่าวไปยังโจทก์โดยตรงว่าไม่เจตนาจะยึดถือที่พิพาทแทนโจทก์แต่จะยึดถือเพื่อตนเองต่อไป ตามมาตรา 1381 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ พฤติการณ์ดังกล่าวแสดงว่าจำเลยได้ถือสิทธิครอบครองที่พิพาทเพื่อตนเองตั้งแต่ต้นเดือนกันยายน 2505 เป็นต้นมา เป็นการแย่งการครอบครองของโจทก์ในตัว การฟ้องคดีเพื่อเอาคืนซึ่งการครอบครองของโจทก์ต้องฟ้องภายใน 1 ปี ตามมาตรา 1375 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ แต่โจทก์เพิ่งฟ้องคดีนี้เมื่อเดือนมิถุนายน 2507 เกินกำหนด 1 ปีแล้ว
ผลคำพิพากษา
พิพากษายืน
