คำฟ้องและคำให้การ
โจทก์ฟ้องว่าจำเลยไม่ทำตามข้อบังคับทหารบกและทหารอากาศปลอมดวงตรา ทำลายดวงตราและลักทรัพย์ในบริเวณค่ายทหาร ขอให้ลงโทษจำเลยตาม ก.ม.อาญา ม.๖๓,๖๕,๗๑,๑๒๑,๑๓๐,๒๑๑,๒๘๘,๒๙๓,๒๙๔ ประมวล ก.ม.อาญาทหาร ม.๓๒,๕๐ กับให้จำเลยคืนหรือใช้เงิน ๑๙๘,๑๘๑ บาท ๗๕ สตางค์แก่มณฑลทหารบกที่ ๒ กองทับบก จำเลยที่ ๑ และ ๕ ให้การปฏิเสธ จำเลยที่ ๒,๓,๔ รับสารภาพ ศาลทหารกลางพิพากษาลงโทษจำคุกจำเลยที่ ๑ ตามประมวลก.ม.อาญาทหาร ม.๓๒ (๓) รวม ๒ กะทง ๔ ปี จำคุกจำเลยที่ ๒-๓-๔ และ ๕ ตาม ก.ม.ลักษณะอาญา ม.๑๒๑,๒๙๔ คนละ ๕ ปี เพิ่มและลดโทษแล้วคงจำคุก จำเลยที่ ๒ ห้าปี จำเลยที่ ๓,๔ คนละ ๓ ปี ๔ เดือน จำเลยที่ ๕ ห้าปี ให้จำเลยที่ ๒-๓-๔-๕ คืนหรือใช้ทรัพย์ ๑๙๘,๑๘๑ บาท ๗๕ สตางค์แก่กองทัพบก
โจทก์จำเลยอุทธรณ์ ศาลทหารกลางโดยตุลาการฝ่ายข้างมากเห็นว่าคดีฟังไม่ได้ว่า พ.อ.ไสว ดวงมณีเจ้าหน้าที่ธรรมนูญกองทัพบกมีอำนาจสอบสวนในฐานะพนักงานสอบสวนและผู้บังคับบัญชาตั้งกรรมการสอบสวนก็ไม่ชอบเพราะไม่ได้เป็นไปตามข้อบังคับทหารว่าด้วยระเบียบจัดการทางคดีที่ ๙/๑๐๙๐๙/๒๔๗๗ การสอบสวนจึงไม่ชอบด้วย ก.ม.อัยการโจทก์จะฟ้องจำเลยไม่ได้ ข้อหาฐานลักทรัพย์เท่ากับไม่มีการสอบสวน ข้อหาฐานไม่ทำตามข้อบังคับ ทำลายดวงตรา ผู้สอบสวนก็ไม่ได้แจ้งข้อหาแก่ผู้ต้องหา ถือว่าไม่มีการสอบสวน อัยการทหารไม่มีอำนาจฟ้องตามนัยฎีกาที่ ๙๙/๒๔๘๑ จึงพิพากษายกฟ้อง ตุลาการศาลทหารกลางฝ่ายข้างน้อยเห็นว่าคดีได้มีการสอบสวนแล้วและการสอบสวนก็ชอบด้วย ก.ม.
อัยการโจทก์ ผู้มีอำนาจตั้งกรรมการ เจ้ากรมการเงินทหารบก ผู้บัญชาการมณฑลทหารบกที่ ๒ ผู้มีอำนาจสั่งลงโทษฎีกา ศาลฎีกาพิพากษาว่า ปัญหาที่คดีนี้มีการสอบสวนโดยชอบด้วยก.ม.ก่อนฟ้องคดีหรือไม่นั้น ตามพระธรรมนูญศาลทหาร ม.๙ และ ป.ม.อาญาทหาร ม.๔,๓๐ ถึง๓๓ แสดงให้เห็นว่า " ผู้ซึ่งบังคับบัญชาทหาร " ออกคำสั่งหรือข้อบังคับให้ใช้บังคับทหารได้เช่น ก.ม.ของเขาเหล่านั้น ศาลต้องพิจารณาแปลความหมายในบรรดาคำสั่งหรือข้อบังคับของฝ่ายทหารประกอบกับประมวลวิธีพิจารณาความอาญา ปรากฎว่าเมื่อเกิดเรื่องเงินของมณฑลทหารบกที่ ๒ หายไป ผู้บัญชาการมณฑลทหารบกที่ ๒ ได้ตั้งนายทหารพร้อมด้วย ร.อ.ณรงค์อัยการมณฑลทหารบกที่ ๒ เป็นกรรมการสอบสวน ต่อมากองทัพบกตั้งนายทหาร
พ.อ.ไสว ดวงมณี เจ้าหน้าที่ธรรมนูญกองทัพบกไปเป็นกรรมการร่วม ผู้บัญชาการมณฑลทหารบกที่ ๒ จึงตั้งกรรมการใหม่ ถอน ร.อ.ณรงค์กับนายทหาร ๑ นายออก คณะกรรมการได้สอบสวนได้ความว่าจำเลยทำผิด จึงเสนอความเห็นต่อผู้บัญชาการมณฑลทหารบกที่ ๒ ๆ สั่งให้ฟ้อง ตามข้อบังคับทหารที่ ๙/๑๐๙๐๙/๒๔๗๗ ไม่ได้บังคับว่าการไต่สวนคดีที่เกิด+บุคคลอื่นนอกจากอัยการจะกระทำมิได้ เป็นแต่บังคับว่าเมื่อมีคดีเกิดขึ้น ผู้บังคับบัญชาสอบสวนพิจารณาเห็นว่าเป็นเรื่องซึ่งจะขอให้ศาลพิจารณาก็ให้เสนอเรื่องไปยังผู้บังคับการมณฑลทหาร ฯ ข้อความที่ว่า " เพื่อสั่งให้อัยการทำการไต่สวน " ก็ไม่ใช่บทบังคับผู้บังคับการให้ทำเช่นนั้นโดยตรงเวลาออกข้อบังคับนั้นยังไม่มีระบบการตาม
ป.วิอาญาม.๑๒๐ ซึ่งห้ามมิให้อัยการฟ้องคดีโดยมิได้มีการสอบสวน ตามข้อบังคับนั้น ม.๓ ข้อ ๔ แสดงว่าสำนวนการไต่สวนอาจมีมาก่อนที่อัยการลงมือปฏิบัติราชการ แสดงว่าผู้อื่นอาจไต่สวนได้ ตามระเบียบแบบแผนฝ่ายทหาร การลงโทษทางวินัยและการลงโทษทาง ก.ม.ปะปนกันอยู่ ผู้บังคับบัญชาอาจลงโทษทางวินัยโดยไม่ต้องนำคดีขึ้นสู่ศาล จึงอาจไม่ต้องทำการสอบสวนก็ได้ การสอบสวนที่ทำขึ้นอาจใช้ในการลงทัณฑ์ทางวินัย หรือฟ้องคดีทางศาลทหารก็ได้ การสอบสวนของคณะกรรมการในเรื่องนี้จึงชอบด้วย ก.ม.เพื่อฟ้องร้องคดีต่อศาลทหารแล้ว ส่วนที่มิได้แจ้งข้อหาฐานไม่ทำตามข้อบังคับแลทำลายดวงตราแก่ผู้ต้องหาในชั้นสอบสวนนั้น ตามป.วิ.อาญาม.๑๓๔ ไม่หมายความว่าต้องแจ้งข้อหาทุกกะทงความผิด หมายความว่าแจ้งให้ผู้ต้องหารู้ตัวก่อนสอบสวนว่าถูกสอบสวนในเรื่องใดก็พอไม่ตรงกับฎีกาที่ ๙๙/๘๑ ซึ่งโจทก์ฟ้องคดีเพิ่มเติมขึ้นจากคำพยานที่ปรากฎขึ้นในศาลมิได้ฟ้องโดยอาศัยการสอบสวน
ผลคำพิพากษา
จึงพิพากษาให้ยกคำพิพากษาศาลทหารกลาง ให้ศาลทหารกลางพิจารณาพิพากษาใหม่ตามนัยแห่งข้อกฎหมายข้างต้น จำหน่ายคดีเฉพาะจำเลยที่ ๒ ที่ส่งสำเนาฎีกาไม่ได้
