คำฟ้องและคำให้การ
ผู้ร้องยื่นคำร้องความว่า ผู้ร้องมีสัญชาติไทย โดยเกิดในประเทศไทย และอยู่ในประเทศไทยตลอดมา ไม่เคยไปต่างประเทศเลยแต่ญาติได้ไปแจ้งขอใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าวให้ผู้ร้องไว้เพื่อจะได้ไม่ต้องเป็นทหาร ต่อมาปี พ.ศ. 2505 ผู้ร้องถูกจับและกองตรวจคนเข้าเมืองจังหวัดภูเก็ตอายัดตัวผู้ร้องไว้ และหาว่าผู้ร้องเป็นคนต่างด้าวเข้ามาโดยไม่ได้รับอนุญาต และจะส่งตัวผู้ร้องออกนอกราชอาณาจักร ขอพิสูจน์สัญชาติตามพระราชบัญญัติคนเข้าเมือง พ.ศ. 2493 มาตรา 43พนักงานอัยการจังหวัดภูเก็ตร้องคัดค้านว่าผู้ร้องเป็นคนต่างด้าว หลบหนีเข้าเมือง ใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าวเป็นของปลอมศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วไม่เชื่อว่าผู้ร้องเกิดในประเทศไทยจึงพิพากษายกคำร้องผู้ร้องอุทธรณ์
คำพิพากษาศาลล่าง
ศาลอุทธรณ์เห็นว่าผู้ร้องไม่ใช่ผู้ซึ่งเข้ามาในราชอาณาจักร จึงไม่มีสิทธิร้องขอพิสูจน์สัญชาติตามพระราชบัญญัติคนเข้าเมือง พ.ศ. 2493 มาตรา 43 และปัญหานี้เป็นเรื่องอำนาจฟ้องเป็นปัญหาเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลยกขึ้นวินิจฉัยเองได้ พิพากษายืนผู้ร้องฎีกาว่ามีสิทธิร้องขอพิสูจน์สัญชาติได้ และปัญหานี้ไม่ใช่เรื่องเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชนศาลฎีกาวินิจฉัยโดยมติที่ประชุมใหญ่ว่า พระราชบัญญัติคนเข้าเมือง พ.ศ. 2493 มาตรา 43 มีว่า "ผู้ใดซึ่งเข้ามาในราชอาณาจักรอ้างตนว่าเป็นคนไทย ผู้นั้นต้องเป็นผู้พิสูจน์การพิสูจน์นั้นจะกระทำโดยร้องขอพิสูจน์ต่อพนักงานเจ้าหน้าที่หรือร้องขอต่อศาลให้วินิจฉัยก็ได้..." แต่ผู้ร้องไม่เคยเดินทางออกนอกประเทศไทยเลย จึงไม่ใช่ผู้ซึ่งเข้ามาในราชอาณาจักรไม่มีสิทธิร้องขอพิสูจน์สัญชาติตามกฎหมายนี้สิทธินำคดีมาฟ้องเป็นเรื่องเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลยกขึ้นวินิจฉัยได้เองพิพากษายืน
