คำฟ้องและคำให้การ
โจทก์ฟ้องว่า โจทก์ทั้งห้าตั้งบ้านเรือนอยู่ทางด้านทิศใต้ของคลองวัดอรุณซึ่งเป็นคลองที่ตื้นเขินใช้สัญจรไปมาไม่ได้ ด้านทิศเหนือของคลองเป็นที่ดินโฉนดเลขที่ 4297 เดิมเป็นของผู้มีชื่อ ต่อมาตกเป็นของจำเลยที่ 1 ก่อนตกมาเป็นของจำเลยที่ 1 เจ้าของเดิมได้อนุญาตให้โจทก์ทั้งห้าและราษฎรในระแวกนั้นใช้เป็นทางเดินในที่ดินดังกล่าวออกสู่ซอยสาธารณะ โจทก์และราษฎรได้ใช้เส้นทางนี้มาเป็นเวลา 30 ปีแล้ว ทางดังกล่าวจึงตกเป็นทางภารจำยอม จำเลยทั้งสามได้รับรู้ถึงทางภารจำยอมนี้และได้สร้างถนน แต่ต่อมาจำเลยทั้งสามได้ก่อกำแพงคอนกรีตทึบเป็นแนวยาวริมคลองวัดอรุณ ในส่วนที่ติดกับสะพานหน้าบ้านโจทก์ที่ 4 และหน้าบ้านของนายบุญเยี่ยม จำเลยเว้นช่องว่างไว้ให้เพียง 1 เมตร
แทนที่จะเว้นไว้ให้เท่ากับสะพานซึ่งกว้าง 2 เมตร และยังได้ทำประตูเหล็กปิดกั้นใส่กุญแจ เป็นเหตุให้รถยนต์เข้าออกไม่ได้ การกระทำของจำเลยทั้งสามเป็นการจงใจละเมิดสิทธิของโจทก์ทั้งห้าและชาวบ้านจึงขอให้ศาลบังคับให้จำเลยทั้งสามเปิดทางภารจำยอมขยายช่องกำแพงและประตูเหล็กให้มีความกว้างไม่น้อยกว่า 2 เมตรจำเลยทั้งสามให้การว่า โจทก์ทั้งห้าไม่มีอำนาจฟ้อง เจ้าของที่ดินเดิมไม่ได้อนุญาตหรือมีเจตนาอนุญาตยกที่ดินในโฉนดให้เป็นทางสัญจร จำเลยไม่เคยปิดทางดังที่โจทก์ฟ้อง ที่ดินของจำเลยไม่ตกเป็นทางภารจำยอม ขอให้ยกฟ้องศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยทั้งสามเปิดทางภารจำยอมตามแผนที่ท้ายฟ้องและขยายกำแพงกับประตูเหล็กให้มีความกว้างไม่น้อยกว่า 2 เมตรจำเลยทั้งสามอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์โจทก์ทั้งห้าฎีกาศาลฎีกาฟังข้อเท็จจริงว่า
โจทก์ทั้งห้าต่างปลูกบ้านอาศัยอยู่ในที่ดินด้านทิศใต้ของคลองวัดอรุณ โจทก์ที่ 1 ถึงที่ 4 เป็นพี่น้องกัน มีสะพานไม้ขนาดกว้าง 2 เมตรเศษสองสะพานหน้าบ้านเลขที่ 162/2 และ 162/3 ของฝ่ายโจทก์ ส่วนที่หน้าบ้านโจทก์ที่ 5เป็นสะพานไม้ขนาดกว้าง 1 เมตร ข้ามคลองวัดอรุณ แล้วทำทอดมาติดกับสะพานไม้หน้าบ้านเลขที่ 162/2 ถัดจากสะพานไม้สองสะพานแรกเป็นถนนคอนกรีตกว้างประมาณ 3 เมตรออกไปสู่ซอยอนันตภูมิและถนนอิสรภาพ จำเลยที่ 1 เป็นผู้จัดสรรที่ดินสร้างอาคารและอาคารพาณิชย์จำหน่าย ใช้ชื่อหมู่บ้านว่า "หมู่บ้านศิวาลัย"จำเลยที่ 1 สร้างถนนคอนกรีตใช้เป็นทางสัญจรภายในหมู่บ้านทับแนวทางตามเส้นทางเดิม ต่อมาเมื่อ พ.ศ. 2521 จำเลยที่ 1 กับพวกสร้างกำแพงคอนกรีตเลียบริมคลองวัดอรุณในเขตที่ดินของจำเลยที่ 1 และทำประตูเหล็กกว้าง 1 เมตร
ปิดกั้นตรงปลายถนนซึ่งเชื่อมต่อกับสะพานไม้เดิม ซึ่งโจทก์ทั้งห้ากับราษฎรอื่นใช้เป็นทางสัญจรเชื่อมกับถนนคอนกรีตดังกล่าวทั้งสองสะพาน เป็นเหตุให้โจทก์ทั้งห้าและราษฎรอื่นไม่สามารถนำรถยนต์เข้าไปจอดในบ้านและเดินผ่านเข้าออกได้โดยปกติสุข และวินิจฉัยปัญหาข้อกฎหมายว่า แม้โจทก์ทั้งห้าเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ที่ดินอันเป็นสามายทรัพย์มาไม่ถึงสิบปี แต่การที่โจทก์ทั้งห้าได้ใช้เส้นทางพิพาทเป็นทางเดินเข้าออกสู่ซอยอนันตภูมิและถนนอิสรภาพมาตั้งแต่ยังอาศัยอยู่กับนางสาวกิมฮวย นายเสนาะและนางสมถวิลมาจนกระทั่งโจทก์ทั้งห้าได้กรรมสิทธิ์ในที่ดินดังกล่าวข้างต้นโดยไม่มีผู้ใดโต้แย้งทักท้วง และโดยไม่ได้รับอนุญาตจากผู้ใด เมื่อนับระยะเวลาทั้งสองตอนติดต่อกันเกินกว่าสิบปี เส้นทางพิพาทดังกล่าวจึงเป็นทางภารจำยอมโดยอายุความได้สิทธิแก่โจทก์ทั้งห้าตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1401 แล้ว ตามนัยคำพิพากษาฎีกาที่ 113/2504พิพากษากลับให้บังคับคดีไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น
