คำฟ้องและคำให้การ
โจทก์ฟ้องว่า จำเลยให้ตัวแทนมาซื้อเครื่องทำไฟฟ้าจากโจทก์และออกเช็คชำระราคาเช็คขึ้นเงินไม่ได้ จำเลยได้ชำระเงินให้บ้างยังค้างชำระอยู่ 4,500 บาท ขอให้บังคับจำเลยชำระเงินจำนวนดังกล่าวพร้อมด้วยดอกเบี้ยจำเลยให้การว่า ไม่เคยให้ตัวแทนซื้อสิ่งของจากโจทก์ จำเลยออกเช็คให้ไว้ประกันการรับจ้างฉายภาพยนตร์ จำเลยไม่ต้องรับผิดและตัดฟ้องว่า ฟ้องโจทก์เป็นฟ้องซ้อนกับคดีแพ่งหมายเลขแดงที่ 11/2513 ของศาลจังหวัดกาฬสินธุ์ ซึ่งอยู่ในระหว่างอุทธรณ์วันนัดสืบพยานโจทก์ จำเลยแถลงสละข้อต่อสู้ทั้งหมด คงไว้แต่ปัญหาที่ว่าฟ้องของโจทก์เป็นฟ้องซ้อนหรือไม่ศาลชั้นต้นสอบโจทก์ โจทก์แถลงว่าโจทก์ได้ฟ้องจำเลยตามคดีดังกล่าวเรียกค่าซื้อสิ่งของในมูลหนี้อันเดียวกันนี้ต่อศาลจังหวัดกาฬสินธุ์จริง แต่คดีนั้นโจทก์ถอนฟ้อง และศาลอนุญาตแล้ว
จำเลยได้อุทธรณ์คำสั่งที่ศาลอนุญาตให้ถอนฟ้อง ศาลอุทธรณ์สั่งยืนตามศาลจังหวัดกาฬสินธุ์ ขณะนี้จำเลยฎีกา คดีอยู่ในระหว่างพิจารณาของศาลฎีกา โจทก์จำเลยขอให้ศาลวินิจฉัยปัญหาข้อกฎหมายข้อนี้เพียงข้อเดียว โดยโจทก์จำเลยไม่ขอสืบพยานต่อไป
คำพิพากษาศาลล่าง
ศาลชั้นต้นอนุญาต แล้ววินิจฉัยว่า การที่ศาลชั้นต้นอนุญาตให้ถอนฟ้องและจำเลยอุทธรณ์คำสั่งนั้น ยังไม่ถือว่าคดีอยู่ในระหว่างพิจารณาเพราะยังไม่ถึงขั้นทำการพิจารณาประเด็นแห่งคดี คงเพียงวินิจฉัยว่า ควรอนุญาตให้ถอนฟ้องหรือไม่เท่านั้น โจทก์ฟ้องใหม่ได้ทันที ไม่จำต้องรอให้คดีถึงที่สุด จึงพิพากษาให้จำเลยชำระเงินแก่โจทก์ตามฟ้องจำเลยอุทธรณ์
ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาข้อเท็จจริงฟังได้ว่า เดิมโจทก์ฟ้องจำเลยต่อศาลจังหวัดกาฬสินธุ์ตามคดีแพ่งหมายเลขดำที่ 5/2513 (คดีหมายเลขแดงที่ 11/2513) เรียกค่าซื้อสิ่งของในมูลหนี้อันเดียวกันนี้แล้วโจทก์ถอนฟ้องไป ศาลจังหวัดกาฬสินธุ์อนุญาตแล้ว จำเลยได้อุทธรณ์คำสั่งที่ศาลอนุญาตให้ถอนฟ้องคดีอยู่ในระหว่างพิจารณาของศาลอุทธรณ์ โจทก์จึงมาฟ้องจำเลยเป็นคดีนี้ คดีมีปัญหามาสู่ศาลฎีกาเพียงว่า การที่โจทก์ฟ้องจำเลยเป็นคดีนี้ เป็นการฟ้องซ้อนกับคดีก่อนหรือไม่ศาลฎีกาเห็นว่าตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 173วรรคสอง บัญญัติว่า "นับแต่เวลาที่ได้ยื่นคำฟ้องแล้ว คดีนั้นอยู่ในระหว่างพิจารณา และผลแห่งการนี้(1) ห้ามไม่ให้โจทก์ยื่นคำฟ้องเรื่องเดียวกันนั้นต่อศาลเดียวกันหรือต่อศาลอื่น........ฯลฯ"ตามบทบัญญัติมาตรานี้จะเห็นได้ว่า
ถ้าคดีก่อนค้างพิจารณาอยู่ในศาลแล้ว โจทก์จะนำคดีเรื่องเดียวกันนั้นมาฟ้องจำเลยอีกไม่ได้ ทั้งนี้ ไม่ว่าจะฟ้องต่อศาลเดิมนั้นเองหรือศาลอื่นก็ตาม เพราะจะเป็นการฟ้องคดีซ้อนกัน คำว่า "คดีนั้นอยู่ในระหว่างพิจารณา" นั้น เห็นว่า จะอยู่ในระหว่างพิจารณาของศาลเดียวกันหรือของศาลอื่นก็ตาม หรืออยู่ในระหว่างพิจารณาของศาลอุทธรณ์ ศาลฎีกาก็ตามย่อมฟ้องใหม่ไม่ได้ ตามนัยฎีกาที่ 466/2503 และ 455/2511 คดีเดิมนั้นแม้โจทก์จะถอนฟ้องไป และศาลชั้นต้นอนุญาตแล้วก็ตาม แต่จำเลยยังอุทธรณ์และฎีกาต่อมา ซึ่งหากศาลอุทธรณ์หรือศาลฎีกากลับคำสั่งของศาลจังหวัดกาฬสินธุ์ ไม่ยอมให้ถอนฟ้อง โจทก์ก็ต้องดำเนินคดีเรื่องเดียวกันนั้นไปทั้งสองเรื่อง ซึ่งไม่ใช่ความประสงค์ของกฎหมาย ตามมาตรา 176 แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งที่ว่า
เมื่อถอนฟ้องแล้วย่อมลบล้างผลแห่งการยื่นคำฟ้อง และทำให้คู่ความกลับคืนสู่ฐานะเดิม เสมือนหนึ่งมิได้มีการยื่นฟ้องเลย และอาจยื่นฟ้องใหม่ได้ภายใต้บังคับบทบัญญัติของกฎหมายว่าด้วยอายุความนั้น หมายความว่าการถอนคำฟ้องนั้นได้ถึงที่สุดไปแล้วไม่มีคดีค้างพิจารณาอยู่ในศาลในศาลหนึ่ง ดังนั้น ศาลฎีกาจึงเห็นว่า โจทก์ไม่มีสิทธิฟ้องจำเลยเป็นคดีนี้พิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์
