คำฟ้องและคำให้การ
โจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ 1 ทำสัญญาเช่าซื้อรถยนต์เก๋งยี่ห้อมอริสหมายเลขทะเบียน ซ.ม.12000 ราคา 38,000 บาทจากโจทก์ โดยมีจำเลยที่ 2 เป็นผู้ค้ำประกันยอมรับผิดร่วมกับจำเลยที่ 1 ในฐานะลูกหนี้ร่วมนับแต่วันทำสัญญาเช่าซื้อจำเลยที่ 1 ไม่เคยชำระค่าเช่าซื้อเลย โจทก์ติดต่อจำเลยทั้งสองให้ชำระหนี้หลายครั้ง จำเลยทั้งสองผัดผ่อนเรื่อยมา ระหว่างที่จำเลยที่ 1 ครอบครองรถยนต์นั้นได้นำรถยนต์ไปใช้และถูกชนจนไม่สามารถจะซ่อมให้คืนสภาพเดิมได้ โจทก์ได้รับความเสียหายคือค่ารถยนต์ 38,000บาท ค่าเช่าซื้อที่ค้างจำนวน 36,744 บาท รวม 74,744 บาท กับดอกเบี้ยขอให้ศาลบังคับจำเลยทั้งสองร่วมกันชำระจำเลยที่ 1 ให้การและฟ้องแย้งว่า จำเลยที่ 1 ซื้อรถยนต์จากโจทก์ในราคา 58,000 บาทโดยวางเงินดาวน์ 20,000 บาท ที่เหลือ 38,000 บาทได้ทำสัญญาเช่าซื้อ แต่ต่อมาจำเลยที่ 1 ไม่ประสงค์ที่จะเช่าซื้อจึงได้บอกเลิกและส่งมอบรถแก่โจทก์ในสภาพเรียบร้อย
โจทก์ไม่มีสิทธิเรียกเงินค่าเช่าซื้อที่ค้างชำระและราคารถคืน เมื่อโจทก์รับรถคืนโจทก์ตกลงจะคืนเงินดาวน์20,000 บาทแก่จำเลยที่ 1 บางส่วนในภายหลัง แต่โจทก์ก็มิได้คืนให้ จำเลยที่ 1 ค้างค่าเช่าซื้อเพียง 3 งวดเป็นเงิน 4,593 บาท เมื่อหักกับเงินดาวน์แล้วโจทก์ต้องคืนเงินแก่จำเลย 15,407 บาท กับต่อสู้ในข้ออื่นอีกจำเลยที่ 2 ให้การว่าจำเลยที่ 1 ได้บอกเลิกสัญญาแก่โจทก์และส่งมอบรถคืนให้โจทก์แล้ว จำเลยที่ 2 จึงไม่ต้องรับผิดโจทก์ขาดนัดยื่นคำให้การแก้ฟ้องแย้งของจำเลยที่ 1ในวันนัดชี้สองสถานโจทก์และจำเลยทั้งสองตกลงสละประเด็นข้อพิพาททั้งหมด คงให้ศาลชั้นต้นวินิจฉัยเพียงประเด็นเดียวว่า จำเลยที่ 1ส่งมอบรถยนต์คืนให้โจทก์แล้วหรือไม่
เมื่อใดเท่านั้นศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ววินิจฉัยว่า จำเลยที่ 1 ยังไม่ได้ส่งมอบรถยนต์คืนแก่โจทก์ และค่าเสียหายที่โจทก์ฟ้องสูงเกินไป สมควรกำหนดค่าเสียหายและดอกเบี้ยให้โจทก์เพียง 15,000 บาทและกำหนดราคารถยนต์เป็นเงิน38,000 บาท พิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงิน 53,000 บาทพร้อมดอกเบี้ยจำเลยที่ 1 อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ฟังว่า จำเลยที่ 1 ยังไม่ได้ส่งมอบรถยนต์คืนโจทก์และยังไม่ได้บอกเลิกสัญญาเช่าซื้อ และเห็นว่า ตามสัญญาเช่าซื้อโจทก์ไม่มีสิทธิเรียกราคารถยนต์ที่เช่าซื้อได้อีก โจทก์คงมีสิทธิเรียกค่าเสียหายได้เท่านั้น และค่าเสียหายที่ศาลชั้นต้นกำหนดก็สูงเกินไป จึงกำหนดให้จำเลยใช้ 12,000บาท จำเลยที่ 2 มิได้อุทธรณ์ แต่กรณีเป็นการชำระหนี้อันไม่อาจแบ่งแยกได้จึงให้คำพิพากษามีผลถึงจำเลยที่ 2 ด้วย
ผลคำพิพากษา
พิพากษาแก้เป็นว่า ให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระค่าเสียหาย 12,000 บาทพร้อมด้วยดอกเบี้ยโจทก์ฎีกาศาลฎีกาฟังข้อเท็จจริงว่า เมื่อวันที่ 7 กุมภาพันธ์ 2519 จำเลยที่ 1ได้เช่าซื้อรถยนต์พิพาทจากโจทก์ในราคา 58,000 บาท จำเลยที่ 1 ได้วางเงินล่วงหน้าให้โจทก์ไว้ 20,000 บาท ราคาที่เหลือ 38,000 บาทโจทก์จำเลยตกลงกันทำเป็นสัญญาเช่าซื้อ โดยกำหนดราคารถเป็นเงิน 38,000 บาทจำเลยที่ 1 จะต้องส่งเงินค่าเช่าซื้อให้โจทก์เดือนละ 1,531 บาท งวดแรกชำระในวันที่ 7 มีนาคม 2519 งวดต่อไปชำระในวันที่ 7 ของเดือนถัดไปจนครบในชั้นพิจารณาของศาลชั้นต้นคู่ความทั้งสองฝ่ายสละประเด็นตามคำฟ้องของโจทก์และคำให้การและฟ้องแย้งของจำเลย คงพิพาทกันเฉพาะข้อที่ว่าจำเลยที่ 1 ได้ส่งมอบรถยนต์คืนให้โจทก์แล้วหรือไม่ เมื่อใดเท่านั้น แล้ววินิจฉัยว่าตามรายงานกระบวนวิธีพิจารณาของศาลชั้นต้นเป็นเรื่องคู่ความสละประเด็นตามคำฟ้อง คำให้การที่มีอยู่คงโต้เถียงกันแต่เพียงประเด็นเดียวที่ว่า จำเลยที่ 1 ส่งมอบรถยนต์ให้โจทก์แล้วหรือไม่เท่านั้น เมื่อข้อเท็จจริงเป็นอันยุติตามที่ศาลอุทธรณ์ฟังว่าจำเลยที่ 1 ยังมิได้ส่งมอบรถยนต์ให้โจทก์จำเลยทั้งสองก็ต้องรับผิดตามฟ้องโจทก์ ส่วนค่าเสียหายที่โจทก์เรียกสูงเกินไปศาลย่อมมีอำนาจให้ลดลงได้ ที่ศาลอุทธรณ์ไปวินิจฉัยเรื่องสัญญาเช่าซื้อว่า โจทก์ไม่มีสิทธิเรียกราคารถยนต์ที่เช่าซื้อได้อีกเป็นการนอกประเด็นที่โจทก์จำเลยแถลงต่อศาลไม่ชอบด้วยกระบวนพิจารณา และศาลอุทธรณ์ไม่ควรลดจำนวนค่าเสียหายลงอีกพิพากษาแก้คำพิพากษาศาลอุทธรณ์เป็นว่า ให้บังคับคดีไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น
