คำฟ้องและคำให้การ
โจทก์ฟ้องว่าเจ้าพนักงานของจำเลยได้ประเมินภาษีเงินได้ของโจทก์สำหรับปี พ.ศ. 2497 ถึง พ.ศ. 2501 ไม่ถูกต้อง
คำพิพากษาศาลล่าง
โจทก์อุทธรณ์ต่อกรรมการอุทธรณ์ก็มีคำวินิจฉัยไม่ถูกต้องอีก จึงขอให้ศาลพิพากษาให้ยกเลิกคำวินิจฉัยและคำสั่งของจำเลยหรือลดจำนวนภาษีเงินได้ที่โจทก์ต้องเสียลงตามส่วนจำเลยทั้งสี่ให้การว่า โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง ฟ้องเคลือบคลุมจำนวนภาษีที่กรรมการพิจารณาอุทธรณ์แจ้งให้โจทก์ชำระนั้นถูกต้องแล้ว
ศาลชั้นต้นพิพากษาว่าคำสั่งเจ้าพนักงานประเมินและคำวินิจฉัยอุทธรณ์ของจำเลยที่ 2 ถึง 4 เฉพาะที่ไม่ยอมให้หักรายจ่ายที่โจทก์ฟ้อง อันเกี่ยวกับรายจ่ายอันมีลักษณะเป็นการลงทุนนั้นไม่ชอบให้เพิกถอนคำสั่งในส่วนนี้เสีย ส่วนคำสั่งประเมินและคำวินิจฉัยอุทธรณ์ที่เกี่ยวกับเงินบำเหน็จกรรมการและเงินรางวัลเจ้าหน้าที่นั้นชอบแล้วโจทก์จำเลยอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์จำเลยฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่าโจทก์มีอำนาจฟ้องจำเลยที่ 1 เพราะเป็นเรื่องอยู่ในอำนาจหน้าที่และการควบคุมของจำเลยที่ 1 โดยตรง รายจ่ายอันมีลักษณะเป็นการลงทุนตามประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ตรี(5) มิใช่หมายถึงรายจ่ายที่บริษัทได้รับประโยชน์จากรายจ่ายเท่านั้น แต่ต้องเป็นรายจ่ายที่ยังเกิดเป็นทุนรอนของบริษัทขึ้นมา
ลักษณะที่จะเป็นทุนรอนของบริษัทขึ้นมาก็คือ เป็นทรัพย์สินของบริษัท รายจ่ายที่โจทก์จ่ายไปในการสร้างท่าเรือ และสร้างทางแยกผ่านสถานีบ้านหมอและรายจ่ายในการทำถนนที่พิพาทในคดีนี้ไม่บังเกิดเป็นทุนรอนหรือทรัพย์สินของบริษัท จึงไม่ใช่รายจ่ายอันมีลักษณะเป็นการลงทุนตามมาตรา 65 ตรี(5)ส่วนการจ่ายบำเหน็จกรรมการของโจทก์ที่ว่าให้จ่ายได้ไม่เกิน1 ใน 10 ของเงินปันผลหรือไม่เกินร้อยละ 5 ของกำไรสุทธิแล้วแต่อย่างไหนจะน้อยกว่าและเงินรางวัลเจ้าหน้าที่ซึ่งบริษัทจะจ่ายให้ในอัตราแตกต่างกันเป็นรายตัว ตั้งแต่ร้อยละ 0.10 ถึง 2.00 ของกำไรสุทธินั้น ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1201 วรรค 3บัญญัติว่า "ห้ามมิให้จ่ายเงินปันผลจากเงินประเภทอื่นนอกจากเงินกำไรถ้าบริษัทขาดทุน
ห้ามมิให้จ่ายเงินปันผลจนกว่าจะได้แก้ไขให้หายขาดทุนเช่นนั้น" ศาลฎีกาจึงเห็นว่า เงินบำเหน็จกรรมการที่ระบุให้จ่ายไม่เกิน 1 ใน 10 ของเงินปันผล ก็ย่อมเป็นการคำนวณจากเงินผลกำไรสุทธิด้วย เพราะเงินปันผลเป็นเงินที่จ่ายจากกำไรสุทธิฉะนั้น ทั้งเงินบำเหน็จกรรมการและเงินรางวัลเจ้าหน้าที่กองอำนวยการจึงเป็นเงินที่กำหนดให้จ่ายโดยคำนวณจากกำไรสุทธิ และการกำหนดให้จ่ายเงินโดยคำนวณจากกำไรสุทธินั้น แม้ไม่ได้ระบุว่าให้จ่ายจากกำไรสุทธิก็มีผลในทางกฎหมาย และมีผลในทางปฏิบัติเหมือนกับกรณีที่ระบุให้จ่ายจากเงินกำไรสุทธินั่นเอง ส่วนเงินรางวัลเจ้าหน้าที่ก็เหมือนกับกรณีที่ระบุว่าจ่ายกำไรสุทธิเป็นเงินรางวัลแก่เจ้าหน้าที่ในอัตราร้อยละ 0.10 ถึง 2.00 ของกำไรสุทธิ การคำนวณเงินที่จ่ายให้แก่กรรมการและเจ้าหน้าที่ของบริษัทเป็นการคำนวณจากผลกำไรที่ได้เมื่อสุดรอบระยะเวลาบัญชี ศาลฎีกาได้ประชุมใหญ่แล้วเห็นว่า เงินที่บริษัทโจทก์จ่ายในประเด็นข้อนี้เป็นเงินรายจ่ายตามความในมาตรา 65 ตรี (19)
Result
พิพากษายืน
