คำฟ้องและคำให้การ
โจทก์ฟ้องว่า จำเลยกู้เงินไป 4,000 บาท และเอาที่นาของจำเลยให้ยึดถือไว้เป็นประกัน บัดนี้ จำเลยผิดสัญญา ขอให้จำเลยโอนที่นาใช้หนี้หรือใช้ต้นเงินและดอกเบี้ยที่ค้างจำเลยให้การว่าได้เงินจากโจทก์เพียง 3,850 บาท ไม่ได้คิดดอกเบี้ย เพราะมอบที่นาให้ทำกินต่างดอกเบี้ยจำเลยยื่นคำร้องว่า สัญญากู้ที่โจทก์นำมาฟ้องเป็นโมฆะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 656โจทก์แถลงว่าข้อสัญญามีว่า ถ้าไม่ชำระภายในวันที่ 22 มิถุนายน2495 แล้ว จำเลยสัญญาว่าจะไปโอนที่ดินที่เป็นประกันให้เป็นกรรมสิทธิ์ เมื่อทราบกำหนดแล้ว จำเลยมิได้ขอชำระหนี้แก่โจทก์จำเลยแถลงรับว่า ตามสัญญาตามฟ้องจำเลยไม่เคยชำระดอกเบี้ยแก่โจทก์และไม่เคยขอชำระหนี้เงินกู้แก่โจทก์เลยศาลชั้นต้นสั่งงดสืบพยานแล้วพิพากษาให้จำเลยใช้เงินแก่โจทก์ตามฟ้อง
คำพิพากษาศาลล่าง
ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนจำเลยฎีกาศาลฎีกาเห็นว่า จำเลยรับว่าจำเลยได้ทำสัญญากู้เงิน 4,000 บาทและสัญญามีข้อความว่าจำเลยรับเงินไปครบถ้วนแล้ว ดังนี้ คดีต้องห้ามมิให้นำสืบเปลี่ยนแปลงแก้ไขเอกสารคดีนี้โจทก์มิได้ฟ้องให้จำเลยโอนชดใช้หนี้แก่โจทก์ โดยมิได้คำนึงถึงราคาตลาด โจทก์ได้ฟ้องขอให้จำเลยชำระเงินกู้คืนด้วยตามที่มาตรา 656 วรรค 2 และ 3 นั้น ข้อตกลงที่เป็นโมฆะก็เฉพาะในเรื่องที่คิดราคาทรัพย์ที่ชำระหนี้แทนเงิน หาทำให้สัญญากู้เสียไปทั้งฉบับไม่พิพากษายืน