คำฟ้องและคำให้การ
โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง ขอให้ยกฟ้องผู้ร้องสอดยื่นคำร้องว่า ผู้ร้องสอดซื้อที่ดินพิพาทจากจำเลย ผู้ร้องสอดปลูกบ้านพักคนงานและอุปกรณ์โรงโม่หินในที่ดินดังกล่าว ผู้ร้องสอดจึงมีสิทธิครอบครองตามกฎหมาย ที่พิพาทไม่ใช่ของโจทก์หรือจำเลย เพื่อยังให้ได้ความคุ้มครองหรือบังคับตามสิทธิของผู้ร้องที่มีอยู่จึงขอเข้าเป็นคู่ความอีกฝ่ายหนึ่ง
คำพิพากษาศาลล่าง
ศาลชั้นต้นมีคำสั่งอนุญาตให้ผู้ร้องสอดเข้าเป็นคู่ความตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 57(1)
ศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาให้จำเลย ผู้ร้องสอดและบริวารออกไปจากที่พิพาท และทำให้อยู่ในสภาพเดิม หากจำเลยและผู้ร้องสอดไม่ปฏิบัติตามให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาของจำเลยและผู้ร้องสอด ยกคำร้องสอดจำเลยและผู้ร้องสอดอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนผู้ร้องสอดฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "มีปัญหาวินิจฉัยตามฎีกาผู้ร้องสอดข้อแรกว่า คำพิพากษาศาลชั้นต้นขัดต่อกฎหมายหรือไม่ ผู้ร้องสอดฎีกาว่า ที่พิพาทเป็นที่ดินมือเปล่าผู้ใดจะถือกรรมสิทธิ์ไม่ได้มีได้แต่สิทธิครอบครองเท่านั้น โจทก์มิได้ครอบครองที่พิพาทแต่ศาลชั้นต้นกลับไปวินิจฉัยว่า ที่พิพาทเป็นกรรมสิทธิ์ของโจทก์อันเป็นการไม่ชอบนั้นเห็นว่า ศาลชั้นต้นวินิจฉัยถึงการได้มาของที่พิพาทโดยละเอียดแล้วชี้ขาดว่าที่พิพาทเป็นของโจทก์ให้จำเลย ผู้ร้องสอดและบริวารออกไปจากที่พิพาท ส่วนโจทก์จะได้กรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองขึ้นอยู่กับตัวทรัพย์ที่พิพาท ศาลชั้นต้นมิได้วินิจฉัยว่าที่พิพาทเป็นกรรมสิทธิ์ของโจทก์ดังที่ผู้ร้องสอดฎีกา คำพิพากษาศาลชั้นต้นจึงไม่ขัดต่อกฎหมาย
ศาลฎีกาวินิจฉัย
ที่ผู้ร้องสอดฎีกาว่า ผู้ร้องสอดมีสิทธิครอบครองในที่พิพาทเพราะพยานหลักฐานของผู้ร้องสอดดีกว่าโจทก์นั้นเป็นปัญหาข้อเท็จจริงซึ่งมีทุนทรัพย์พิพาทไม่เกินสองแสนบาท จึงต้องห้ามมิให้ฎีกาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 248 วรรคหนึ่ง ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัย ส่วนที่ผู้ร้องสอดฎีกาว่า ที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษาขับไล่ผู้ร้องสอดออกจากที่พิพาทเป็นการพิพากษาเกินคำขอนั้น เห็นว่าคำร้องของผู้ร้องสอดเป็นการเข้ามาเป็นคู่ความตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 57(1) ซึ่งตามมาตรา 58 บัญญัติว่า ผู้ร้องสอดตามอนุมาตรา (1)และ (3) แห่งมาตรา 57 มีสิทธิเสมือนหนึ่งว่าตนได้ฟ้องหรือถูกฟ้องเป็นคดีเรื่องใหม่เมื่อข้อเท็จจริงฟังได้ยุติตามคำพิพากษาของศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ภาค 1 ว่าที่พิพาทเป็นของโจทก์ และมีคำสั่งให้ขับไล่จำเลย
แม้ตามคำฟ้องโจทก์มิได้ฟ้องผู้ร้องสอดก็ตาม คำสั่งที่ให้ขับไล่นี้ย่อมใช้บังคับแก่ผู้ร้องสอดได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 142(1) หาใช่เกินคำขอดังที่ผู้ร้องสอดฎีกาไม่ ฎีกาผู้ร้องสอดฟังไม่ขึ้น
อนึ่ง ที่โจทก์ขอให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาของจำเลยและผู้ร้องสอดนั้น ใช้เฉพาะกรณีการทำนิติกรรมสัญญาเท่านั้น คดีละเมิดศาลไม่อาจกำหนดให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาของจำเลยได้ ที่ศาลชั้นต้นพิพากษาให้ขับไล่จำเลย ผู้ร้องสอดและบริวาร และให้ทำที่พิพาทอยู่ในสภาพเดิม หากจำเลยและผู้ร้องสอดไม่ปฏิบัติตาม ให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาและศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืนนั้นจึงไม่ถูกต้อง สมควรแก้ไขเสียให้ถูกต้อง"
Result
พิพากษายืน แต่ให้ยกคำขอที่ให้ถือเอาคำพิพากษาของศาลแทนการแสดงเจตนาของจำเลยและผู้ร้องสอด
