คำฟ้องและคำให้การ
โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นเจ้าของผู้จัดการร้านโสภณบริการจดทะเบียนการค้าเป็นผู้ประกอบการค้าในประเภทรับจ้างทำของ กิจการที่โจทก์ประกอบคือรับจ้างนำสินค้าที่ส่งมาจากต่างประเทศ ผ่านพิธีการของกรมศุลกากรนำออกมามอบให้ผู้ว่าจ้าง โดยตกลงค่าจ้างเป็นคราว ๆโดยหวังผลสำเร็จของงานแต่ละคราวที่ตกลงจ้างกัน ซึ่งโจทก์ได้ชำระภาษีการค้าครบถ้วนแล้ว บัดนี้เจ้าพนักงานประเมินกรมสรรพากรได้ประเมินภาษีการค้าจากรายรับของโจทก์ สำหรับปี พ.ศ. 2501 ถึง 2503 ใหม่ ในประเภทนายหน้าและตัวแทน ซึ่งกำหนดอัตราภาษีการค้าร้อยละ 5 ของรายรับ สูงกว่าประเภทการรับจ้างทำของ ซึ่งกำหนดอัตราร้อยละหนึ่งเศษหนึ่งส่วนสี่ ให้โจทก์นำภาษีการค้า ภาษีเทศบาลพร้อมเงินเพิ่มไปชำระ
คำพิพากษาศาลล่าง
โจทก์อุทธรณ์ต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์คณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์วินิจฉัยว่า การประเมินถูกต้องแล้วแต่ผ่อนผันลดเงินเพิ่มให้ โจทก์เห็นว่าไม่ถูกต้องจึงฟ้องขอให้เพิกถอนคำสั่งของจำเลยและเจ้าพนักงานประเมินจำเลยต่อสู้ว่า โจทก์จดทะเบียนการค้าผิดประเภท กิจการของโจทก์เป็นตัวแทนรับจัดธุรกิจให้ผู้อื่น การประเมินถูกต้องแล้วศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า โจทก์ประกอบการค้าในฐานะตัวแทนการประเมินชอบด้วยกฎหมายแล้ว พิพากษายกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาวินิจฉัยว่า การที่โจทก์ขอจดทะเบียนการค้าในประเภทรับจ้างทำของ และเจ้าพนักงานรับจดทะเบียนให้โจทก์ ก็โดยอาศัยตามคำขอและการสอบถามโจทก์ด้วยปาก มีปัญหาว่าการประกอบการค้าของโจทก์จะเป็นประเภทรับจ้างทำของหรือเป็นตัวแทนรับจัดธุรกิจให้ผู้อื่นนั้น
ศาลฎีกาฟังข้อเท็จจริงว่า โจทก์รับจ้างบริษัทห้างร้านต่าง ๆ นำสินค้าซึ่งส่งมาจากต่างประเทศออกจากศุลกากรบางบริษัทมอบอำนาจมา บางบริษัทไม่ได้มอบอำนาจ โจทก์เอาบัตรลายเซ็นผู้จัดการบริษัทนั้น ๆ ไปติดต่อขอออกของ ถ้ามีการมอบอำนาจต้องปฏิบัติตามระเบียบและแบบพิมพ์ของกรมศุลกากรในกรณีที่บริษัทห้างร้านจ้างโจทก์ออกของแทน โจทก์กระทำในนามของบริษัทห้างร้านนั้น ๆ
ศาลฎีกาวินิจฉัย
ศาลฎีกาเห็นว่า การที่โจทก์รับจ้างบริษัทห้างร้านต่าง ๆเอาของออกจากศุลกากร แม้โจทก์จะทำไปโดยไม่จำต้องอยู่ในความดูแลของผู้จ้างก็ตาม แต่ได้ความว่า ที่โจทก์จะไปเอาของออกได้ จะต้องมีใบมอบอำนาจของเจ้าของสินค้านั้น ๆ ตามแบบของกรมศุลกากร โจทก์เองก็รับว่าโจทก์กระทำในนามของบริษัทห้างร้านที่จ้างโจทก์ คดีจึงฟังได้ว่าสินค้าที่ออกจากศุลกากรนั้น ออกมาในนามของบริษัทห้างร้านซึ่งมอบอำนาจให้โจทก์ไปรับแทน โจทก์หาได้รับของนั้นออกในนามของโจทก์เองไม่ กิจการที่โจทก์กระทำเป็นไปในลักษณะโจทก์เป็นตัวแทนหาใช่เป็นการรับจ้างทำของ ดังที่โจทก์จดทะเบียนการค้าไว้นั้นไม่พิพากษายืน
