คำฟ้องและคำให้การ
โจทก์ฟ้องว่า จำเลยซึ่งเป็นพนักงานเจ้าหน้าที่ประจำสำนักงานตรวจเงินแผ่นดิน ตำแหน่งผู้อำนวยการกองตรวจเงินทหาร อ้างว่าได้รับคำสั่งให้ตรวจสอบบัญชีเอกสารของโรงพยาบาลเจ้าพระยายมราช จังหวัดสุพรรณบุรี ซึ่งโจทก์เป็นผู้อำนวยการ จำเลยสั่งให้นางสุรีย์เจ้าหน้าที่การเงินและบัญชี 3 โรงพยาบาลเจ้าพระยายมราช ค้นหาเอกสารทางการเงินและการบัญชีรวมทั้งเอกสารอื่น ๆ ในฝ่ายธุรการ ทั้งนี้ด้วยการใช้จ้างวานสั่งของจำเลย เป็นเหตุให้นางสุรีย์ นางบำรุง นายสมบูรณ์และนายพยงค์ร่วมกันค้นหาเอกสารดังกล่าวในห้องทำงานของฝ่ายธุรการในโรงพยาบาล เป็นการฝ่าฝืนระเบียบข้อบังคับวิธีปฏิบัติและกฎหมายว่าด้วยการตรวจเงินแผ่นดินซึ่งตามหน้าที่จำเลยจะต้องทำเป็นหนังสือแจ้งให้โจทก์ทราบว่าต้องการเอกสารอะไร เพื่อให้โจทก์จัดหาหรือสั่งการให้เจ้าหน้าที่ที่ควบคุมดูแลเอกสารจัดหาให้เพื่อส่งมอบให้ตรวจสอบการกระทำของจำเลยจึงเป็นการปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบ ขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 157
คำพิพากษาศาลล่าง
ศาลชั้นต้นไต่สวนมูลฟ้องแล้วเห็นว่า การกระทำของจำเลยเป็นการปฏิบัติหน้าที่โดยชอบด้วยกฎหมาย คดีไม่มีมูล พิพากษายกฟ้องโจทก์โจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกาในปัญหาข้อกฎหมายศาลฎีกาวินิจฉัยว่า จำเลยมีอำนาจสั่งให้นางสุรีย์ค้นหาเอกสารหนังสือส่งมอบงาน (ระหว่างนายพยงค์กับนายประสงค์) เพราะจำเลยต้องการหลักฐาน โดยมิได้ทำเป็นหนังสือและได้รับอนุญาตจากผู้บังคับบัญชาหรือไม่ เห็นว่า พระราชบัญญัติการตรวจเงินแผ่นดิน พ.ศ. 2522 มาตรา 8บัญญัติว่า "ในการปฏิบัติหน้าที่ตามมาตรา 7 สำนักงานตรวจเงินแผ่นดินมีอำนาจดังต่อไปนี้ ฯลฯ (2) เรียกผู้รับตรวจหรือเจ้าหน้าที่ของหน่วยรับตรวจมาเพื่อสอบสวนหรือสั่งให้ผู้รับตรวจหรือเจ้าหน้าที่ของหน่วยรับตรวจส่งมอบบัญชี
ทะเบียน เอกสารหรือหลักฐานอื่น บรรดาที่หน่วยรับตรวจจัดทำขึ้นหรือมีไว้ในครอบครอง" เมื่อจำเลยมีอำนาจตรวจสอบการเงินและการบัญชีของโรงพยาบาลเจ้าพระยายมราช และเอกสารที่จำเลยสั่งให้ค้นหาคือหนังสือส่งมอบงานระหว่างนายพยงค์กับนายประสงค์เจ้าหน้าที่ธุรการเป็นเอกสารที่โรงพยาบาลเจ้าพระยายมราช หน่วยรับตรวจจัดทำขึ้นและมีไว้ในความครอบครอง หาใช่เป็นเพียงเอกสารที่เกี่ยวกับหรือสันนิษฐานว่าเกี่ยวกับหน่วยรับตรวจ ดังที่บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัติการตรวจเงินแผ่นดิน พ.ศ. 2522 มาตรา 8(4) ไม่ จำเลยจึงมีอำนาจตามพระราชบัญญัติการตรวจเงินแผ่นดิน พ.ศ. 2522 มาตรา 8(2) ที่จะสั่งให้นางสุรีย์เจ้าหน้าที่ของโรงพยาบาลเจ้าพระยายมราช ซึ่งเป็นหน่วยรับตรวจส่งมอบเอกสารหนังสือส่งมอบงานดังกล่าวได้
การที่จำเลยสั่งให้ค้นหาหนังสือดังกล่าวโดยต้องการเป็นหลักฐานก็คือมีเจตนามุ่งหมายให้ส่งมอบเอกสารดังกล่าวให้จำเลยนั่นเอง จำเลยจึงไม่จำเป็นต้องทำเป็นหนังสือตามที่บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัติการตรวจเงินแผ่นดิน พ.ศ. 2522 มาตรา 10 และจำเลยก็ไม่จำต้องได้รับอนุญาตจากผู้บังคับบัญชาของหน่วยรับตรวจเสียก่อน การกระทำของจำเลยเป็นการปฏิบัติหน้าที่โดยชอบพิพากษายืน
