คำฟ้องและคำให้การ
ผู้ร้องยื่นคำร้องว่า ลูกหนี้ (จำเลย) ที่ ๑ ได้จดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินและตึกแถวแก่ผู้คัดค้าน อันเป็นการจดทะเบียนโอนภายในเวลา ๓ เดือน ก่อนมีการขอให้ลูกหนี้ (จำเลย) ทั้งสองล้มละลายโดยมุ่งหมายให้ผู้รับโอนได้เปรียบเจ้าหนี้อื่น จึงขอให้สั่งเพิกถอน ผู้คัดค้านยื่นคำคัดค้านว่า ตามสัญญาจะซื้อขายที่ดินและตึกแถวกำหนดราคาไว้ ๔๐๐,๐๐๐ บาท ผู้คัดค้านชำระแล้ว ๒๐๐,๐๐๐ บาทแต่ก่อนจะได้รับโอนมาผู้คัดค้านต้องชำระเงินไถ่ถอนจำนองในนามลูกหนี้ (จำเลย) ที่ ๑ เป็นเงิน ๓๐๐,๐๐๐ บาท รวมแล้วเป็นเงิน ๕๐๐,๐๐๐ บาท ผู้คัดค้านรับโอนที่ดินและตึกแถวพิพาทมาโดยสุจริตเสียค่าตอบแทนและมิได้มีเจตนามุ่งหมายให้ได้เปรียบเจ้าหนี้อื่นขอให้ยกคำร้อง
คำพิพากษาศาลล่าง
ศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาว่า อาศัยอำนาจตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. ๒๔๘๓ มาตรา ๑๑๕ ให้เพิกถอนการจดทะเบียนโอนการซื้อขายที่ดินโฉนดเลขที่ ๘๘๙๐๒ แขวงลาดยาว เขตบางเขนกรุงเทพมหานคร และสิ่งปลูกสร้างตึกแถวห้องเลขที่ ๑๐๖๔/๑๑๘ระหว่างลูกหนี้ (จำเลย) ที่ ๑ ผู้โอนกับนางลักสนา ศรีเสน ผู้รับโอน(ผู้คัดค้าน) ตามสัญญาลงวันที่ ๒๘ เมษายน ๒๕๒๔ โดยให้คู่กรณีกลับคืนสู่ฐานะเดิม หากไม่อาจกระทำได้ให้ผู้รับโอน (ผู้คัดค้าน) ชำระราคาเป็นเงินจำนวน ๕๔๕,๓๐๐ บาท พร้อมดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันยื่นคำร้อง (วันที่ ๓ มิถุนายน ๒๕๒๙) เป็นต้นไปจนถึงวันชำระเงินเสร็จแก่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เพื่อนำเข้ากองทรัพย์สินของห้างจำเลยที่ ๑
ผู้คัดค้านอุทธรณ์
ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน
ศาลฎีกาวินิจฉัย
ผู้คัดค้านฎีกา ศาลฎีกาตรวจสำนวนประชุมปรึกษาแล้ว ข้อเท็จจริงได้ความว่าโจทก์ฟ้องจำเลยทั้งสองต่อศาลชั้นต้นเมื่อวันที่ ๒๖ พฤษภาคม ๒๕๒๔ขอให้จำเลยทั้งสองเป็นบุคคลล้มละลาย ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้พิทักษ์ทรัพย์จำเลยทั้งสองเด็ดขาด เมื่อวันที่ ๒๓ ธันวาคม ๒๕๒๔แต่เมื่อวันที่ ๒๘ เมษายน ๒๕๒๔ จำเลยทั้งสองได้จดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินโฉนดเลขที่ ๘๘๙๐๒ แขวงลาดยาว เขตบางเขนกรุงเทพมหานคร พร้อมตึกแถวเลขที่ ๑๐๖๔/๑๑๘ ของลูกหนี้ (จำเลย)ที่ ๑ ให้แก่ผู้คัดค้าน ตามสัญญาจะซื้อขายลงวันที่ ๑๐ กันยายน ๒๕๒๑ที่นายบุญมา สุขวาณิชย์ดำรง อดีตหุ้นส่วนผู้จัดการของลูกหนี้(จำเลย) ที่ ๑ ทำไว้กับนายถวิล ศรีเสน สามีของผู้คัดค้านในราคา๔๐๐,๐๐๐ บาท
นายถวิลชำระราคาที่ดินในวันทำสัญญาให้แก่ลูกหนี้(จำเลย) ที่ ๑ แล้ว ๒๐๐,๐๐๐ บาท และในวันโอนกรรมสิทธิ์นายถวิลได้ชำระเงินแทนลูกหนี้ (จำเลย) ที่ ๑ ให้แก่บริษัทเครดิตฟองซิเอร์เอเซีย จำกัด จำนวน ๓๐๐,๐๐๐ บาท เพื่อไถ่ถอนการจำนองที่ดินและตึกแถวดังกล่าวที่ลูกหนี้ (จำเลย) ที่ ๑ จดทะเบียนจำนองไว้ต่อบริษัทดังกล่าว อันเป็นการที่ลูกหนี้โอนทรัพย์สินในระหว่างระยะเวลาสามเดือน ก่อนมีการฟ้องขอให้ล้มละลาย ลูกหนี้ทั้งสองเป็นหนี้เจ้าหนี้รายอื่น ๗ ราย รวมยอดหนี้ที่เจ้าหนี้ทั้ง๗ ราย ร้องขอรับชำระหนี้ไว้จำนวน ๘,๐๐๐,๐๐๐ บาทเศษ แต่รวมรวมทรัพย์สินของจำเลยทั้งสองได้เพียง ๙๐,๐๐๐ บาทเศษ นางสาวนฤมลลิ้มพาณิชย์ เจ้าพนักงานประเมินราคาทรัพย์ ประเมินราคาที่ดินและตึกแถวพิพาทไว้ในปี พ.ศ. ๒๕๒๙ ว่ามีราคา ๕๔๕,๓๐๐ บาท
พิเคราะห์แล้ว คดีมีประเด็นจะต้องวินิจฉัยว่าการที่ลูกหนี้โอนที่ดินและสิ่งปลูกสร้างให้ผู้คัดค้านนั้นเป็นการโอนโดยลูกหนี้มุ่งหมายให้ผู้คัดค้านได้เปรียบแก่ เจ้าหนี้อื่นหรือไม่ เห็นว่าการโอนดังกล่าวสืบเนื่องมาจากลูกหนี้ (จำเลย) ที่ ๑ ทำสัญญาจะซื้อขายที่ดินและตึกแถวให้ผู้คัดค้านไว้ตั้งแต่วันที่ ๑๐ กันยายน๒๕๒๑ สัญญานี้ผูกพันลูกหนี้ (จำเลย) ที่ ๑ ที่จะต้องโอนที่ดินและตึกแถวให้แก่ผู้คัดค้านเมื่อสร้างเสร็จ แต่ปรากฏว่าเมื่อลูกหนี้(จำเลย) ที่ ๑ สร้างเสร็จแล้วไม่สามารถโอนให้ผู้คัดค้านได้เนื่องจากลูกหนี้ (จำเลย) ที่ ๑ นำไปจำนองไว้แก่บริษัทเครดิตฟองซิเอร์เอเซีย จำกัด และไม่สามารถไถ่ถอนจำนองเพื่อโอนให้ผู้คัดค้านได้ เป็นเหตุให้ผู้คัดค้านต้องไปไถ่ถอนจำนองเองเสียก่อนจึงรับโอนมาได้
การโอนดังกล่าวจึงเป็นการโอนตามสัญญาซึ่งลูกหนี้จำต้องปฏิบัติตามสัญญาโอนให้ผู้คัดค้านอยู่แล้ว ทั้งการโอนนั้นหากลูกหนี้ (จำเลย) ที่ ๑ สามารถไถ่ถอนจำนองด้วยตนเองลูกหนี้ (จำเลย) ที่ ๑ จะต้องไถ่ถอนถึง ๓๐๐,๐๐๐ บาท แต่จะได้รับค่าตอบแทนจากผู้รับโอนเพียง ๒๐๐,๐๐๐ บาท เท่าราคาซื้อขายที่คงค้างชำระตามสัญญาเท่านั้น การที่ลูกหนี้ (จำเลย) ที่ ๑ ยอมให้ผู้คัดค้านรับโอนไปตามสิทธิที่ผูกพันอยู่โดยสัญญาและผู้คัดค้านซึ่งเป็นผู้รับโอนต้องเสียค่าโอนเกินกว่าที่สัญญากำหนดด้วย๑๐๐,๐๐๐ บาท ถือไม่ได้ว่าลูกหนี้ (จำเลย) ที่ ๑ มุ่งให้ผู้คัดค้านได้เปรียบแก่เจ้าหนี้อื่น
อนึ่ง ปรากฏจากคำให้การของนายถวิลศรีเสน คู่สัญญากับลูกหนี้ (จำเลย) ที่ ๑ เกี่ยวกับการโอนรายนี้ในชั้นสอบสวนของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ว่าผู้ที่ทำสัญญาจะซื้อขายที่ดินและตึกแถวห้องอื่น แต่เป็นตึกแถวรายเดียวกันนี้ ก็ต้องรับโอนโดยการไถ่ถอนจำนองและต้องเสียเงินเกินกว่าที่สัญญากำหนดไว้จึงจะรับโอนได้เช่นเดียวกัน เพียงแต่รายของเจ้าหนี้ผู้เป็นโจทก์ลูกหนี้ (จำเลย) ที่ ๑ ไม่สามารถโอนให้ได้เพราะลูกหนี้ (จำเลย)ที่ ๑ นำไปขายให้บุคคลภายนอกไปเท่านั้น พฤติการณ์ของลูกหนี้(จำเลย) ที่ จึงหาได้บ่งชี้ไม่ว่าลูกหนี้ (จำเลย) ที่ ๑ มุ่งหมายให้ผู้รับโอนทุกรายได้เปรียบเหนือเจ้าหนี้อื่น อีกประการหนึ่งราคาที่ดินที่นางสาวนฤมล ลิ้มพาณิชย์
เจ้าพนักงานประเมินราคาทรัพย์ของกรมบังคับคดี ประเมินราคาที่ดินและตึกแถวรายนี้ในปี พ.ศ. ๒๕๒๙ว่า มีราคา ๕๔๕,๓๐๐ บาท ตามเอกสารหมาย ร/๑ ซึ่งเป็นราคาใกล้เคียงกับราคาที่ผู้คัดค้านรับโอน แต่ผู้คัดค้านรับโอนในปี ๒๕๒๔ก่อนหน้าการประเมินถึง ๕ ปี แสดงว่าราคาขณะรับโอนนั้นผู้รับโอนได้รับโอนในราคาสูงกว่าปกติ จึงไม่มีข้อเท็จจริงใดส่อแสดงว่าลูกหนี้ (จำเลย ที่ ๑ มุ่งหมายให้ผู้คัดค้านได้เปรียบแก่เจ้าหนี้อื่น เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ผู้ร้องจึงไม่อาจร้องขอให้เพิกถอนการโอนที่ดินตามมาตรา ๑๑๕ แห่งพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. ๒๔๘๓ ได้ที่ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยมาไม่ต้องด้วยความเห็นของศาลฎีกา ฎีกาของผู้คัดค้านฟังขึ้น ประเด็นอื่นไม่จำต้องวินิจฉัย
Result
พิพากษากลับ ให้ยกคำร้องของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ผู้ร้อง.
