พระราชบัญญัติเหรียญรัชมงคล รัตนโกสินทรศก 126

พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาจุฬาลงกรณ์ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ผู้ทรงธรรมทศพิธ เสด็จสถิตย์พระที่นั่งอัมพรสถาน มีพระบรมราชการโองการตรัสเหนือเกล้าฯ สั่งว่า จำเดิมแต่เสด็จเถลิงถวัลยราชสมบัติ ในปีมะโรง สัมฤทธิศก จุลศักราช ๑๒๓๐ นับเรียงปีมาถึงรัตนโกสินทรศก ๑๒๖ นี้ รัชพรรษาพอบรรจบสี่สิบปี เสมอด้วยรัชกาลแห่งสมเด็จพระรามาธิบดีพระองค์ที่ ๒ ซึ่งได้ครองราชสมบัติในกรุงศรีอยุธยา ผู้มีรัชกาลยืนยาวกว่าพระเจ้าแผ่นดินทุกพระองค์ อันมีปรากฏในพระราชพงศาวดาร เป็นเหตุให้ทรงพระปิติเบิกบานพระราชหฤทัย จึงจะได้ทรงบำเพ็ญพระราชกุศลในกรุงศรีอยุธยา ทรงพระราชอุทิศส่วนพระราชกุศล ถวายสมเด็จพระรามาธิบดีพระองค์นั้น ตามรัชสมัยได้เท่าทันเสมอภาค ยากที่จะเทียมถึง จึงจัดว่าเป็นพระราชกุศลรัชมงคลอันอุดม สมควรจะมีสิ่งซึ่งเป็นที่ระลึกถึงบุญญาภินิหารแห่งพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวไว้ ให้อยู่ชั่วกาลนาน จึงทรงพระราชดำริให้สร้างเหรียญที่ระลึกด้านหน้าเป็นรูปครุฑพาห อันเป็นพระราชลัญจกรสมเด็จพระรามาธิบดีที่ ๒ และมีพระจุฬาลงกรณ์ซ้อนบนอกครุฑเป็นเครื่องหมายพระนามาภิไธย ในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว หมายความว่ารัชกาลในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เสมอภาคด้วยสมเด็จพระรามาธิบดีที่ ๒ ด้านหลังมีอักษรแสดงความอย่างนี้ และมีห่วงร้อยด้วยแถบแพรนพรัตนราชวราภรณ์ อันเป็นราชาภรณ์แต่โบราณกาลใช้ตลอดมาจนกาลบัดนี้ สำหรับพระราชทาน เป็นเครื่องประดับกายได้ทุกเมื่อ เพื่อไว้เป็นที่ระลึก จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติไว้ดังนี้