มาตรา 88 ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
หมวด ๑ หลักทั่วไป
ถ้าคู่ความฝ่ายใดมีความจำนงจะยื่นบัญชีระบุพยานเพิ่มเติม ให้ยื่นคำแถลงขอระบุพยานเพิ่มเติมต่อศาลพร้อมกับบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมและสำเนาบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมดังกล่าวได้ภายในสิบห้าวันนับแต่วันสืบพยาน
เมื่อระยะเวลาที่กำหนดให้ยื่นบัญชีพยานตามวรรคหนึ่งหรือวรรคสอง แล้วแต่กรณี ได้สิ้นสุดลงแล้ว ถ้าคู่ความฝ่ายใดซึ่งได้ยื่นบัญชีระบุพยานไว้แล้ว มีเหตุอันสมควรแสดงได้ว่า ตนไม่สามารถทราบได้ว่าต้องนำพยานหลักฐานบางอย่างมาสืบเพื่อประโยชน์ของตน หรือไม่ทราบว่าพยานหลักฐานบางอย่างได้มีอยู่ หรือมีเหตุอันสมควรอื่นใด หรือถ้าคู่ความฝ่ายใดซึ่งมิได้ยื่นบัญชีระบุพยานแสดงให้เป็นที่พอใจแก่ศาลได้ว่า มีเหตุอันสมควรที่ไม่สามารถยื่นบัญชีระบุพยานตามกำหนดเวลาดังกล่าวได้ คู่ความฝ่ายนั้นอาจยื่นคำร้องขออนุญาตอ้างพยานหลักฐานเช่นว่านั้นต่อศาลพร้อมกับบัญชีระบุพยานและสำเนาบัญชีระบุพยานดังกล่าวไม่ว่าเวลาใด ๆ ก่อนพิพากษาคดี และถ้าศาลเห็นว่า เพื่อให้การวินิจฉัยชี้ขาดข้อสำคัญแห่งประเด็นเป็นไปโดยเที่ยงธรรม จำเป็นจะต้องสืบพยานหลักฐานเช่นว่านั้น ก็ให้ศาลอนุญาตตามคำร้อง
แนวคำพิพากษาศาลฎีกาที่เกี่ยวข้อง
381 คดี
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 114/2528
พ.ศ. 2528
สืบค้นที่ศาลฎีกา
ในการยื่นบัญชีระบุพยานต่อศาล ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามิได้บัญญัติไว้โดยเฉพาะ ต้องนำบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาใช้บังคับ โดยต้องปฏิบัติตามบทบัญญัติ มาตรา 87(2), 88 และ 90 แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง เมื่อโจทก์มิได้ยื่นบัญชีระบุพยานต่อศาล ไม่ว่าก่อนศาลไต่สวนหรือหลังจากศาลไต่สวนพยานโจทก์ จึงต้องห้ามมิให้ศาลรับฟังพยานหลักฐานที่โจทก์นำสืบตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 87 ประกอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความ…
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.วิ.อ. มาตรา 15
ป.วิ.พ. มาตรา 87
ป.วิ.พ. มาตรา 88
ศาลฎีกาทำคำพิพากษาเสร็จและส่งไปศาลชั้นต้นเพื่อ นัดอ่านแล้วจำเลยขอเพิ่มเติมบัญชีพยานอันว่าเป็นข้อสำคัญแห่งประเด็นซึ่งไม่อาจอ้างได้ในขณะสืบพยาน เนื่องจากเป็นข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นภายหลังการสืบพยานนั้นได้ แต่เมื่อศาลฎีกาเห็นว่าไม่จำเป็นต้องสืบพยานเอกสารที่จำเลย ขอระบุอ้างเพิ่มเติมก็ยกคำร้องเสียได้
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.วิ.อ. มาตรา 15
ป.วิ.พ. มาตรา 88
การอุทธรณ์โต้แย้งการรับฟังพยานของศาลชั้นต้นที่รับฟังพยานโจทก์ที่ไม่ได้ถามค้านพยานจำเลยไว้ก่อนเป็นการไม่ชอบนั้น เมื่อปรากฏว่าศาลแรงงานกลางได้กำหนดประเด็นหน้าที่นำสืบดังกล่าวไว้แล้ว จำเลยมิได้คัดค้าน โจทก์ย่อมมีสิทธินำสืบประเด็นข้อนี้ได้ แม้จะไม่ได้ถามค้านพยานจำเลยอุทธรณ์ข้อนี้ จึงไม่เป็นสาระแก่คดีข้ออุทธรณ์ที่โต้เถียงการรับฟังข้อเท็จจริง ของศาล ซึ่งฟังว่าการกระทำของโจทก์มิได้ก่อให้เกิดความเสียหายและละทิ้งหน้าที่ จึงเป็นอุทธรณ์ในข้อเท็จจริงข้อที่ว่…
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
พ.ร.บ.จัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ.2522 มาตรา 31
พ.ร.บ.จัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ.2522 มาตรา 53
ป.วิ.พ. มาตรา 88
ป.วิ.พ. มาตรา 225
ชั้นพิจารณาในศาลชั้นต้น โจทก์ได้ยื่นบัญชีพยานและได้อ้างถ้อยคำสำนวนคดีอาญาที่ได้ยื่นฟ้องต่อศาลทหารกรุงเทพ(ศาลอาญา)ไว้แล้ว แต่ยังมิได้อ้างคำพิพากษาศาลทหารกรุงเทพ(ศาลอาญา)ในคดีดังกล่าวไว้เพราะพฤติการณ์นอกเหนือไม่อาจบังคับได้ โจทก์จึงขออ้างคำพิพากษาของคดีดังกล่าวในชั้นฎีกาได้โดยถือว่าคำพิพากษาเป็นส่วนหนึ่งของคดีดังกล่าวที่โจทก์อ้างไว้แล้ว
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.วิ.พ. มาตรา 87
ป.วิ.พ. มาตรา 88
ป.วิ.อ. มาตรา 46
ปัญหาที่ว่าบัญชีระบุพยานที่ไม่ระบุชื่อที่อยู่ของบุคคลที่ต้องการอ้างเป็นพยานเป็นบัญชีระบุพยานที่ชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ เป็นปัญหาข้อกฎหมาย
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.วิ.พ. มาตรา 248
ป.วิ.พ. มาตรา 88
โจทก์ฎีกาพร้อมกับแนบเอกสารที่มิได้อ้างส่งศาลชั้นต้นรวม 2 ฉบับ มาท้ายฎีกา เอกสารดังกล่าวผู้ตายเก็บรักษาไว้แต่ผู้เดียวที่บ้านของโจทก์ซึ่งผู้ตายกับโจทก์เป็นสามีภริยากันโดยชอบ ก่อนตายผู้ตายเคยบ่นให้โจทก์ฟังเสมอว่าถูกจำเลยหักหลังโจทก์น่าจะรู้ว่ามีเอกสารดังกล่าวอยู่และสามารถนำมาอ้างได้ในศาลชั้นต้นแล้วแต่โจทก์มาอ้างว่าค้นพบในชั้นฎีกา จึงไม่มีเหตุสมควรที่จะอนุญาตให้โจทก์อ้างเอกสารดังกล่าวเป็นพยานในชั้นฎีกา
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.วิ.พ. มาตรา 88
คดีนี้ศาลชั้นต้นได้ตั้งประเด็นพิพาทไว้ประเด็นหนึ่งว่าพินัยกรรมพิพาทตามฟ้องที่ ท. ทำขึ้นปลอมหรือไม่ซึ่งเป็นฉบับเดียวกับที่พิพาทกันในคดีก่อนและศาลแพ่งได้พิพากษาไว้ในคดีก่อนว่าเป็นพินัยกรรมที่แท้จริงที่ท. ได้ทำขึ้น ซึ่งศาลฎีกาได้พิพากษายืนต่อมาว่าพินัยกรรมดังกล่าวเป็นพินัยกรรมที่สมบูรณ์ ศาลแพ่งได้อ่านคำพิพากษาศาลฎีกาให้คู่ความฟังภายหลังที่โจทก์ได้ฟ้องคดีนี้ จึงเป็นกรณีที่โจทก์ไม่สามารถจ้างเป็นพยานได้ก่อนทั้งมีประเด็นโดยตรงกับคดีนี้ด้วย ดังนั้น เพื่อ…
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.วิ.พ. มาตรา 87
ป.วิ.พ. มาตรา 88
คำร้องขอระบุพยานเพิ่มเติมชั้นฎีกาอ้างว่า ในระหว่างพิจารณาของศาลชั้นต้นหาใบตอบรับไปรษณีย์ไม่พบ เหตุที่อ้างนี้ไม่ต้องตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา88 วรรคสาม และไม่มีเหตุสมควรที่จะอนุญาตให้ระบุพยานเพิ่มเติม
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.วิ.พ. มาตรา 88
การขอระบุพยานเพิ่มเติมหลังจากที่คู่ความฝ่ายที่มีหน้าที่นำสืบก่อนสืบไปหมดแล้วต้องมีเหตุผลแสดงว่าไม่สามารถทราบได้ว่า ตนจะต้องนำพยานหลักฐานบางอย่างมาสืบเพื่อประโยชน์ของตนหรือไม่ ทราบว่าพยานหลักฐานบางอย่างได้มีอยู่ ดังที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 88 วรรคสาม เมื่อคำร้องขอระบุพยานเพิ่มเติมของจำเลยมิได้แสดงเหตุตามกฎหมายดังกล่าว ศาลไม่อนุญาตให้ระบุพยานเพิ่มเติมชอบแล้ว ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 102 เป็นเพียงบทบัญญัติที่…
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.วิ.พ. มาตรา 86
ป.วิ.พ. มาตรา 88
ป.วิ.พ. มาตรา 102
ป.วิ.พ. มาตรา 224
แม้ผู้ที่จะกระทำการแทนบริษัทจำเลยได้ต้องมีกรรมการ 2คนลงชื่อและประทับตราสำคัญของจำเลย แต่วันเดียวกับที่ว. กรรมการของจำเลยลงชื่อในคำให้การ แต่ผู้เดียวโดยมิได้มีตราสำคัญประทับนั้น จำเลยได้ทำหนังสือมอบอำนาจให้พ. เป็นผู้มาชี้แจงให้ถ้อยคำและต่อสู้คดีแทนจำเลยด้วยเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม ศาลฎีกาสั่งให้จำเลยแก้ไขข้อบกพร่องเรื่องอำนาจผู้ยื่นคำให้การได้การสืบพยานในศาลแรงงานนั้น ศาลแรงงานจะเป็นผู้ซักถามพยานเองตัวความหรือทนายความจะซักถามพยานได้ต่อเมื่อได…
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.พ.พ. มาตรา 582
ป.พ.พ. มาตรา 583
ป.วิ.พ. มาตรา 60
ป.วิ.พ. มาตรา 66
ป.วิ.พ. มาตรา 87
ป.วิ.พ. มาตรา 88
พ.ร.บ.จัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ.2522 มาตรา 31
พ.ร.บ.จัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ.2522 มาตรา 45
+1
แม้ผู้ที่จะกระทำการแทนบริษัทจำเลยได้ต้องมีกรรมการ 2คนลงชื่อและประทับตราสำคัญของจำเลย แต่วันเดียวกับที่ว. กรรมการของจำเลยลงชื่อในคำให้การ แต่ผู้เดียวโดยมิได้มีตราสำคัญประทับนั้น จำเลยได้ทำหนังสือมอบอำนาจให้พ. เป็นผู้มาชี้แจงให้ถ้อยคำและต่อสู้คดีแทนจำเลยด้วยเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม ศาลฎีกาสั่งให้จำเลยแก้ไขข้อบกพร่องเรื่องอำนาจผู้ยื่นคำให้การได้การสืบพยานในศาลแรงงานนั้น ศาลแรงงานจะเป็นผู้ซักถามพยานเองตัวความหรือทนายความจะซักถามพยานได้ต่อเมื่อได…
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.พ.พ. มาตรา 582
ป.พ.พ. มาตรา 583
ป.วิ.พ. มาตรา 60
ป.วิ.พ. มาตรา 66
ป.วิ.พ. มาตรา 87
ป.วิ.พ. มาตรา 88
พ.ร.บ.จัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ.2522 มาตรา 31
พ.ร.บ.จัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ.2522 มาตรา 45
+1
การเบิกความต่อศาลเป็นกิจเฉพาะตัว โดยสภาพไม่อาจตั้งให้ผู้อื่นทำแทนได้ ตามบัญชีพยานระบุว่าจำเลยอ้างตนเองเป็นพยาน โดยมิได้ระบุ ส. เป็นพยานดังนี้แม้ปรากฏว่า ส. ได้รับมอบอำนาจจากจำเลยให้ยื่นคำให้การและเบิกความแทนจำเลยและศาลชั้นต้นอนุญาตให้จำเลยนำ ส. เข้าเบิกความศาลก็จะรับฟังคำเบิกความของ ส. เป็นพยานหลักฐานไม่ได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 87(2), 88
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.วิ.พ. มาตรา 64
ป.วิ.พ. มาตรา 87
ป.วิ.พ. มาตรา 88
ป.วิ.พ. มาตรา 95
ป.วิ.พ. มาตรา 113
พยานที่ตามบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมอยู่ในความครอบครองของสำนักงานทะเบียนห้างหุ้นส่วนบริษัทจังหวัด ซึ่งจำเลยสามารถทราบได้ว่าเป็นพยานหลักฐานที่ต้องนำมาสืบเพื่อประโยชน์ของตน หรือ สามารถทราบได้ว่าพยานหลักฐานดังกล่าวได้มีอยู่และพยานที่ไม่เกี่ยวกับประเด็นข้อพิพาทนั้นไม่มีเหตุสมควรที่จะอนุญาตให้จำเลย ระบุพยานเพิ่มเติมในชั้นฎีกา
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.วิ.พ. มาตรา 88
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 52/2524
พ.ศ. 2524
สืบค้นที่ศาลฎีกา
คดีอาญาที่ราษฎรเป็นโจทก์ และโจทก์ได้ยื่นบัญชีระบุพยานไว้แล้วในชั้นไต่สวนมูลฟ้อง ทั้งศาลได้ไต่สวนมูลฟ้องจนสั่งคดีมีมูลแล้วนัดพิจารณาสืบพยานโจทก์ต่อไป ดังนี้แม้โจทก์จะไม่ได้ยื่นบัญชีระบุพยานอีกในชั้นพิจารณาก็ต้องถือว่าโจทก์ได้ยื่นบัญชีระบุพยานสำหรับคดีนี้ตลอดทั้งเรื่องแล้ว
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.วิ.อ. มาตรา 15
ป.วิ.พ. มาตรา 88
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 52/2524
พ.ศ. 2524
สืบค้นที่ศาลฎีกา
คดีอาญาที่ราษฎรเป็นโจทก์ และโจทก์ได้ยื่นบัญชีระบุพยานไว้แล้วในชั้นไต่สวนมูลฟ้อง ทั้งศาลได้ไต่สวนมูลฟ้องจนสั่งคดีมีมูลแล้วนัดพิจารณาสืบพยานโจทก์ต่อไป ดังนี้แม้โจทก์จะไม่ได้ยื่นบัญชีระบุพยานอีกในชั้นพิจารณาก็ต้องถือว่าโจทก์ได้ยื่นบัญชีระบุพยานสำหรับคดีนี้ตลอดทั้งเรื่องแล้ว
อ่านฉบับเต็ม
มาตราที่วินิจฉัยร่วม:
ป.วิ.อ. มาตรา 15
ป.วิ.พ. มาตรา 88
มาตรานี้เกี่ยวกับเรื่องของคุณหรือไม่?
ขอรับคำปรึกษา
ทนายความช่วยดูข้อเท็จจริงและบอกทางเลือกที่เหมาะกับคุณ
ตัวบทเพื่อการค้นคว้า ฉบับที่ใช้อ้างอิงทางกฎหมายคือฉบับที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา · ชุดข้อมูลตัวบทกฎหมายไทย (Dhamanoon/thai-code-of-law_dataset, CC-BY 4.0) คัดจากฉบับรวมแก้ไขของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
